• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolumb był synem polskiego króla?

    19.05.2012. 15:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zupełnie nowe oblicze Krzysztofa Kolumba wyłania się z właśnie opublikowanej po polsku książki portugalskiego historyka Manuela Rosy, który uważa, że odkrywca Ameryki był synem polskiego króla z dynastii Jagiellonów, Władysława III Warneńczyka.

    Manuel Rosa, Portugalczyk z pochodzenia, obecnie historyk z Duke University (Karolina Północna), poświęcił 20 lat na badanie życiorysu Krzysztofa Kolumba. We właśnie opublikowanej po polsku książce "Kolumb. Historia nieznana" stawia tezę, że odkrywca Ameryki był synem Władysława Warneńczyka, króla Polski i Węgier, który, wedle przekazów historycznych, zginął w 1444 roku w bitwie z Turkami pod Warną.

    PAP: Jakie przesłanki doprowadziły Pana do takiego wniosku?

    M.R.: Przede wszystkim trzeba sobie jasno powiedzieć, że powtarzane przez wieki wersje o pochodzeniu Krzysztofa Kolumba są wysoce nieprawdopodobne. Najpopularniejsza teoria głosi, że był on synem prostego tkacza z włoskiej Genui, w skąd w niejasny sposób trafił do Portugalii. Tam w ciągu kilku lat nauczył się nie tylko obcego języka, ale także sztuki czytania i pisania, nie tylko posiadł obszerną wiedzę z zakresu matematyki, geografii i nawigacji, ale też ożenił się z arystokratką - Filipą Moniz de Perestrelo. Szybko też dostał się do najbliższego otoczenia króla Portugalii Jana II. Jest absolutnie nieprawdopodobne, aby prostemu, niepiśmiennemu robotnikowi z Genui udało się dokonać tego wszystkiego. O wiele bardziej racjonalna jest teoria, że Kolumb był kimś doskonale i od dawna znanym na dworze portugalskim, miał szlacheckie pochodzenie i odebrał w młodości gruntowne wykształcenie.

    PAP: W swojej książce przedstawia Pan dowody, że Kolumb robił wiele, aby ukryć swoje pochodzenie.

    M.R.: Uważam, że zawiązano spisek, by ukryć prawdziwe pochodzenie Kolumba i chronić tożsamość jego ojca. Europejskie dwory znały prawdę, nie ujawniały jej ze znanych sobie powodów. Syn Kolumba w swoim tekście na temat ojca podkreśla, że sam ojciec nie chciał ujawniać swojego pochodzenia. Znane nam podpisy Kolumba można odcyfrowywać na kilka sposobów, przypominają raczej zaszyfrowaną informację, niż sygnaturę. Sam Kolumb używał zresztą nazwiska Colon, forma Columbus to literówka jednego z włoskich biskupów w jego dopisku do listu ogłaszającego odkrycie nowego lądu. Charakterystyczne, że choć błąd bardzo szybko sie upowszechnił, sam Kolumb nigdy go nie próbował sprostować. Najwyraźniej utajnienie tożsamości było mu z jakichś względów na rękę.

    PAP: Kolumb mógł chcieć ukrywać swoje pochodzenie z wielu względów, Pan jednak wybrał, jako wytłumaczenie zawikłaną historię jego ewentualnych związków z domem Jagiellonów? Dlaczego?

    M.R.: Uważam, że uznanie Władysława Warneńczyka za ojca człowieka, którego znamy dzisiaj jako Krzysztofa Kolumba, pozwala wyjaśnić wiele zagadek z jego życiorysu - wczesne małżeństwo z arystokratką, posiadanie solidnego wykształcenia i stosunków na dworze królewskim. Tylko osoba z możnego rodu dostępowała w tamtych czasach takich przywilejów. Ale pochodzenie od polskiego króla wyjaśniałoby też, dlaczego i sam Kolumb i jego syn, utrzymywali swoje pochodzenie w tajemnicy - chronili w ten sposób tożsamość Warneńczyka. O polskich korzeniach Kolumba może też świadczyć jego wygląd. Był rudawy, o jasnej karnacji, niebieskooki, miał orli nos - tak jak Warneńczyk.

    PAP: Polscy historycy uważają, że Władysław III zginął w 1444 roku w bitwie z Turkami pod Warną.

    M.R.: Od słowa +zginął+ wolałabym używać słowa +zniknął+. Po bitwie pod Warną wielu uważało, że król przeżył i udał się na wygnanie. Według niektórych relacji, głowę polskiego króla sułtan turecki przechowywał potem, jako trofeum wojenne, w garnku z miodem. Jednak wenecki poseł, który widział to trofeum, podkreślał, że głowa należała do blondyna, podczas gdy Władysław III był ciemnowłosy.

    Ciała polskiego monarchy nigdy nie odnaleziono, mimo że było łatwe do rozpoznania - król miał 6 palców u jednej ze stóp. Jeden z przekazów mówi, że polski król, ledwie uszedłszy z życiem z bitwy, postanowił odsunąć się od świata i osiadł na Maderze, jako Henrique Alemao, czyli Henryk Niemiec.

    Portugalscy władcy nadali mu tam ziemię. Miejscowi mówili o nim, że był królem Polski. To fakt historyczny, że około 1450 roku dwaj polscy franciszkanie zostali wysłani, aby to sprawdzić i przysięgali później na Biblię, że spotkali na Maderze prawdziwego Władysława Warneńczyka. Próbowali go nakłonić do powrotu do Polski, ale bezskutecznie, Władysław nie chciał być królem. Potwierdzenie informacji, że Warneńczyk przeżył bitwę i przebywa w Portugalii odnalazł też polski badacz Leopold Kielanowski w archiwum zakonu krzyżackiego. W XVI wieku potomkowie Henryka Niemca udowodnili na dworze hiszpańskim, że pochodzą z rodu polskich królów.

    M.R.: Na związek Kolumba z postacią Henryka Niemca wskazuje też fakt, że w pewnym okresie życia Kolumb zamieszkał na Maderze, dokładnie tam, gdzie znajdował się pałac tajemniczego rycerza. Kolumb nie tylko na 15 lat przed swoimi odkryciami, które ewentualnie mogłyby ten fakt jakoś wytłumaczyć, ożenił się z arystokratką, ale też kontaktował się swobodnie z królem Portugalii. Opatrywał też swoje listy monogramem, na którym widać literę S. Wiadomo, że syn Henryka Niemca miał na imię Segismundo czyli Zygmunt, imię to przewija się wśród Jagiellonów. Ostatecznych dowodów mogłoby dostarczyć badania porównawcze DNA, na które jednak nie zdecydowali się książęta Sanguszkowie, żyjący potomkowie Jagiellonów.

    PAP: Dlaczego Władysław Warneńczyk miałby rezygnować z tronu i ukrywać się na Maderze pędząc żywot samotnika?

    M.R.: W tamtych czasach zdarzały sie takie wypadki. Żeby nie szukać daleko - ćwierć wieku później portugalski król Alfons V rozczarowany światem polityki abdykował i zamierzał ruszyć jako rycerz do Ziemi Świętej. Odwiedli go od tego pomysłu portugalscy wielmoża. Ale duch czasów był taki, że nie było niczym niezwykłym, że ktoś możny, nawet władca, składa śluby służenia sprawie wygania niewiernych z Ziemi Świętej, rezygnuje z bogactw i władzy. Ze względu na to, że rozmaite siły w Europie mogły chcieć grać jego osobą i prawem do tronu, zrozumiałe jest, że Warneńczyk ukrywając się na Maderze, musiałby bardzo dbać o swoją anonimowość.

    Książka "Kolumb. Historia nieznana" ukazała się nakładem wydawnictwa Rebis.

    Rozmawiała Agata Szwedowicz

    PAP - Nauka w Polsce

    aszw/ abe/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kolumba — żeńska forma imienia Kolumb, pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "gołębica". Od imienia Kolumba pochodzi też zdrobnienie Kolumbula.
    Nosiło je kilka świętych, w tym Kolumba z Sens. Występuje też jako imię męskie u mnichów klasztorów iroszkockich. Władysław Warna (bułg. Владислав Варна) – bułgarski klub piłkarski z Warny, założony 3 kwietnia 1916 roku jako Towarzystwo Sportowo-Turystyczne "Naprzód". Cztery lata później, 1 maja 1921 roku, zmienił nazwę na cześć polskiego króla Władysława III Warneńczyka. Bitwa pod Warną – starcie zbrojne, które miało miejsce 10 listopada 1444 roku między oddziałami polsko-węgierskimi oraz innymi wojskami koalicji antytureckiej pod dowództwem króla polskiego i węgierskiego Władysława III Warneńczyka i wojewody siedmiogrodzkiego Jana Hunyadyego, a wojskami tureckimi pod dowództwem sułtana Murada II.

    Władysław III Warneńczyk (ur. 31 października 1424 w Krakowie, zm. 10 listopada 1444 pod Warną) – król Polski i najwyższy książę litewski od roku 1434, król Węgier jako I. Ulászló od 1440, starszy syn Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Na tronie Litwy Władysław nie zasiadł, księciem litewskim obwołano jego młodszego brata, Kazimierza Jagiellończyka. Paweł z Sienna (ur. ok. 1410, zm. 10 listopada 1444) – sekretarz królewski Władysława Warneńczyka (1439), dworzanin królewski (1444), zginął w bitwie pod Warną.

    Petyr Dimkow (bułg. Петър Димков, w polskojęzycznych publikacjach także jako Petar Dimkow) - uzdrowiciel i wojskowy bułgarski, inicjator budowy pomnika–mauzoleum króla Władysława III w Warnie. Odkrycia i badania Ameryki Południowej i Środkowej: Najbardziej znanym Europejczykiem czasów nowożytnych, który udał się na zachód w poszukiwaniu drogi do Azji jest Krzysztof Kolumb . Przed nim miało miejsce wiele nieudanych wypraw na przestrzeni paru wieków. W roku 1492 dopłynął on do Ameryki. Nie można jednak zapominać, że nie zdawał on sobie sprawy, że miał do czynienia z nowym lądem i był przekonany, że dopłynął do Indii. Fakt ten stał się jasny dopiero w 1507 roku, gdy Kolumb już nie żył. Powszechnie uważa się go jednak za odkrywcę Ameryki, gdyż to on otworzył drogę na zachód. Jego wielką zasługą było także przełamanie bariery psychologicznej oraz obalenie mitów o niemożności żeglugi oceanicznej.

    Mikołaj Rychlik, herbu Wręby (zm. po 1459), szlachcic polski, dworzanin królewski, podający się za króla Władysława Warneńczyka. Przywilej jedlneńsko-krakowski – przywilej szlachecki nadany przez Władysława Jagiełłę w zamian za obietnicę szlachty polskiej, że jego syn Władysław III Warneńczyk zasiądzie na tronie polskim i przedłuży to panowanie dynastii Jagiellonów w Polsce.

    Pomnik-mauzoleum Władysława III Warneńczyka w Warnie: Pomnikmauzoleum (właściwie cenotaf) Władysława III Warneńczyka w Warnie, powstał z inicjatywy bułgarskiego wojskowego Petyra Dimkowa w miejscu historycznej bitwy w wyniku przekształcenia jednego z dwóch trackich kurhanów grobowych. Pomnik–mauzoleum został otwarty przez cara Borysa III 4 sierpnia 1935 roku.

    La Empresa de las Indias (Przedsiębiorstwo Indyjskie) to nazwa przedsięwzięcia finansowego Kolumba (poszukiwanie terenów zasobnych w złoto i drogie przyprawy), które doprowadziło do odkrycia Ameryki. Nazwy tej używał Kolumb w ostatnim okresie życia (po odkryciach).

    Dom Krzysztofa Kolumba (wł.: Casa di Colombo) - zabytkowy budynek w Genui będący XVII-wieczną rekonstrukcją domu, w którym według tradycji spędził swoją młodość Krzysztof Kolumb. Ulokowany przy Piazza Dante. Aktualnie w domu znajduje się muzeum z pamiątkami po żeglarzu. Columbus Day, (pol.) Dzień Kolumba – święto obchodzone w wielu państwach obu Ameryk i w Hiszpanii (hiszp. Día de la Hispanidad, Fiesta Nacional) upamiętniające odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (12 października 1492).

    Dodano: 19.05.2012. 15:19  


    Najnowsze