• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mur fortu rzymskiego odkryto w Bałakławie

    07.12.2011. 07:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pozostałości murów pierwszego typowego fortu rzymskiego wzniesionego na barbarzyńskich terenach na północ od Morza Czarnego odkryli polscy archeolodzy w Bałakławie na Krymie - poinformował PAP kierownik wykopalisk dr Radosław Karasiewicz-Szczypiorski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Po latach poszukiwań polscy archeolodzy odkryli umocnienia rzymskiego fortu w Bałakławie na Ukrainie. Dotychczas ich przebiegu jedynie się domyślali.

     

    ,,Mury spoczywały głęboko pod ziemią w trudno dostępnym miejscu. Zachowały się w niezbyt dobrym stanie. Na ich podstawie możemy jednak już teraz stwierdzić jak wyglądały pierwotnie fortyfikacje rzymskie w Bałakławie" - zapewnia dr Karasiewicz-Szczypiorski.

    Archeolodzy doszli do wniosku, że obóz chroniły fortyfikacje rozplanowane w kształcie prostokąta z zaokrąglonymi narożnikami - to typowe założenie fortów rzymskich w Imperium Romanum. W innych miejscach na terenie ówczesnego barbarzyńskiego Krymu garnizony rzymskie wznosiły umocnienia na planie koła, nieregularne lub wprowadzały się do już istniejących fortyfikacji greckich.

    Odkryty mur miał 1,6 metra szerokości u podstawy. Po jego wewnętrznej stronie zachowały się ślady schodów prowadzących na umocnienia. Mur wykonano ze słabo obrobionych brył kamienia. Spoiwo stanowiła surowa glina. Dodatkową ochronę garnizonu zapewniała od zewnątrz fosa, której relikty również odkryli polscy badacze.

    Budynek koszar (archeolodzy znaleźli go podczas wcześniejszych badań) od muru oddzielała wąska ulica brukowana drobnymi kamieniami. Pod ulicą biegł kanał odprowadzający nieczystości i wodę deszczową poza fort.

    ,,Odkryte przez nas fortyfikacje nie są specjalnie imponujące. Należy jedna pamiętać, że wojsko rzymskie było nastawione na atakowanie wroga. Starano się wyprowadzać uderzenia z garnizonów, a nie narażać fortyfikacji na obleganie. Warto dodać, że bezpośredni sąsiedzi fortu to barbarzyńskie plemiona, które raczej nie mogły stosować skutecznych technik oblężniczych i przełamywać murów twierdz. Dla tego Rzymianie pozwolili sobie na ograniczony zakres prac fortyfikacyjnych" - wyjaśnia archeolog.

    To był 15. sezon wykopalisk prowadzonych przez Ekspedycję Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego na różnych stanowiskach w granicach współczesnego Sewastopola. W pobliżu, w latach 90. XX w. warszawscy i krymscy archeolodzy odkryli świątynie Jowisza Dolicheńskiego, a także fragment budynku, który potem okazał się kwaterą rzymskiego wojska.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    szz/ tot/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Góra Chełmo – wzniesienie (323 m n.p.m.) w pobliżu wsi Chełmo, położonej w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Masłowice. Na wzniesieniu pozostałości grodziska z X w. otoczonego czterema pierścieniami wałów obronnych. Archeolodzy odkryli, że pierwsze umocnienia na Górze Chełmskiej pochodzą z X wieku. Istniały kilkadziesiąt lat i zostały spalone. Według historyka Tomasza Nowaka były to prawdopodobnie umocnienia obronne albo miejsce kultu. Architektura średniowiecza w znacznej mierze wyrasta z osiągnięć cesarstwa rzymskiego. Po jego rozpadzie na część wschodnią i zachodnią odmiennie kształtował się rozwój budownictwa w tych rejonach świata. O ile w Bizancjum kontynuowano wcześniejsze osiągnięcia starożytnego Rzymu, dostosowując je do oczekiwań rodzącego się świata chrześcijańskiego, na zachodzie znaczny wpływ na architekturę i zdobnictwo wywarły plemiona barbarzyńskie, które znalazły się na terytorium Europy. Powstał nowy typ osadnictwa, bardziej odpowiadający barbarzyńcom. Wyludniły się miasta rzymskie a osiedla zakładano na wzgórzach i innych miejscach ułatwiających obronę. W centrum znajdował się dom władcy, otaczały go zabudowania gospodarcze a całość chroniła palisada. Basteja zapola - element obronny fortu założony na dowolnym planie (w przypadku fortów przemyskich przeważnie półkolistym lub wielobocznym), przyległy do szyi fortu. Zapewniał obronę fosy szyjowej, zapola i drogi dojazdowej, z reguły zawierał w sobie bramę wjazdową.

    Bastion I "Zwierzyniec" – jeden z bastionów rdzenia Twierdzy Kraków wybudowany w 1864 roku na terenie Półwsia Zwierzynieckiego. Bastion przylegał bezpośrednio do wału twierdzy od strony zewnętrznej. Był to bastion o konstrukcji ziemno-drewnianej w kształcie prostokąta, umiejscowiony pomiędzy dzisiejszymi ulicami Morawskiego, Syrokomli i Smoleńsk. Jego tylną część, wał szyjowy bastionu, stanowił wał twierdzy biegnący wzdłuż dzisiejszej alei Krasińskiego. Bastion posiadał płaski wał czołowy z podwójną kaponierą czołowa zlokalizowaną na osi symetrii fortu. Posiadał on także cofnięte przy wale szyjowym barki dla lepszej ochrony fosy przy wale twierdzy. Na wysokim, prostym wale umieszczone były działa, a cały fort otoczony był fosą. Bastion bronić miał podejścia od strony traktu śląskiego – dzisiejsza ulice Tadeusza Kościuszki i Księcia Józefa. Syagriusz, Sjagriusz (ur. 430 – zm. 486 lub 487 r.) – syn rzymskiego namiestnika Egidiusza, wódz rzymski i namiestnik (dux) Galii, nazywany przez okoliczne plemiona barbarzyńskie królem Rzymian. Występując w imieniu imperium rzymskiego ze swojej siedziby w Soissons kontrolował północną Galię również po odebraniu władzy cesarskiej ostatniemu władcy zachodniorzymskiemu Romulusowi Augustulusowi w 476 r. Do 480 r. sprawował władzę w imieniu Juliusza Neposa, później cesarza Zenona.

    Barbaricum – określenie używane przez starożytnych Rzymian, którym nazywali oni ziemie zamieszkane przez barbarzyńców, czyli ludzi pozostających poza wpływami antycznej (grecko-rzymskiej) kultury, w szczególności zaś za Renem i Dunajem (północna granica Imperium Rzymskiego). Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Fort piechoty to dzieło fortyfikacyjne zdolne do samodzielnej obrony bliskiej. Uzbrojeniem fortu piechoty były szybkostrzelne działa przeciwszturmowe umieszczane w wieżach pancernych, karabiny maszynowe i miotacze ognia w kaponierach oraz broń ręczna piechoty. Fort piechoty nie posiadał artylerii dalekonośnej, czym różnił się od fortu pancernego czy uniwersalnego. Całość dzieła otoczona była wałem z galeriami strzeleckimi, poprzedzonym fosą o trójkątnym przekroju. W centrum dzieła znajdował się budynek koszarowo-bojowy z zamontowanymi na jego skrzydłach wieżami pancernymi armat szybkostrzelnych. Forty piechoty budowano często w międzypolach fortów głównych jako dodatkowe zabezpieczenie pierścienia obronnego twierdzy fortowej. Fort W-Szcza ("Odolany") , (Форт В-Щ) - to punkt oporu pierścienia wewnętrznego Twierdzy Warszawa w Imperium Rosyjskim, wybudowany w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Po II wojnie światowej istniał jeszcze fragment zachowanego lewego barku fortu wraz z fosą (dziś już nieistniejące). Jedynym fragmentem fortu do dziś zachowanym jest betonowy schron (na terenie ogródków działkowych).

    Fort świętego Jana (chorw. tvrđava Sveti Ivan albo Svetog Ivana) - fort-baszta we wschodnim narożniku murów miejskich Dubrownika. Złożona z fortu na planie półkola połączonego z basztą na planie nieregularnego czworokąta. Stoi na cyplu zamykającym od południa zatoką starego portu (Stara luka), naprzeciwko fortu Revelin. Jego funkcją była obrona portu.

    Galeria strzelecka – stanowisko bojowe dla piechoty umieszczone na wale fortu lub na stropie budynku koszarowo-bojowego fortu. Posiadało zabezpieczenia dla strzelców w postaci ceglanego lub betonowego muru-przedpiersia z wnękami na podręczny zapas amunicji. Niektóre galerie strzeleckie były dodatkowo wyposażane w pancerne tarcze z otworami strzelniczymi. Istniała też odmiana galerii strzeleckich umieszczonych w przeciwstoku fosy fortu. Były to całkowicie zakryte stanowiska strzeleckie mające na celu obronę fortu na wypadek szturmu. Komunikacja fortu z galerią przeciwstokową odbywała się przy pomocy poterny biegnącej pod dnem fosy. Rodzajem galerii strzeleckiej jest mur Carnota.

    Mury miejskie Iławy – mury miejskie miasta Iławy zostały zbudowane ok. poł. XIV w. i tworzyły wraz z kościołem, zamkiem i fosą system obronny miasta. Były nierozerwalnie związane z kościołem pw. Przemienienia Pańskiego. Mury zostały wzniesione częściowo z kamienia łamanego i polnego, łączonymi zaprawą wapienną, jak również widoczne są fragmenty murów wykonane z cegły. Fort XII ("Antoninów") - to jeden z fortów pierścienia zewnętrznego Twierdzy Warszawa, wybudowany w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Zniszczony jak większość fortów prawobrzeżnej Warszawy na mocy rozkazu z 1909 roku. Obecnie to teren częściowo zalesiony, a w drugiej części zajęty przez rozgałęzione bocznice kolejowe. Jeszcze w 1945 istniała oryginalna droga dojazdowa do fortu (w przedłużeniu ul. Nieświeskiej), dziś już nieistniejąca. Zarysy fortu można dostrzeć na mapach lotniczych z 1945r, np. w programie google earth.

    Dodano: 07.12.2011. 07:04  


    Najnowsze