• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzeum Auschwitz/ Będzie nowa stała ekspozycja polska

    14.06.2010. 13:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Martyrologię ponad 450 tysięcy Polaków i polskich Żydów deportowanych do niemieckiego obozu Auschwitz upamiętni nowa ekspozycja w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. Gotowa ma być za trzy lata - podało w niedzielę biuro prasowe muzeum.

    Nowa, stała wystawa zastąpi otwartą 25 lat temu ekspozycję "Walka i martyrologia narodu polskiego w latach 1939-1945". Dostępna ona jest w bloku 15. na terenie byłego obozu Auschwitz I.

    "Ekspozycja skupi się na przedstawieniu historii polskich ofiar obozu, a także opowie o jego historii z lokalnej perspektywy Ziemi Oświęcimskiej, między innymi o pomocy, jakiej mieszkańcy udzielali więźniom. Autorem scenariusza będzie historyk i wieloletni kustosz z działu wystawienniczego muzeum Mirosław Obstarczyk" - poinformował Paweł Sawicki z biura prasowego muzeum.

    Ekspozycja składać się będzie z dwóch części. Parter bloku 15 poświęcony będzie losowi Polaków i polskich Żydów kierowanych przez Niemców do obozu. "Auschwitz jest największym polskim cmentarzem. Naziści deportowali do niego w ramach okupacyjnej polityki represji ponad 450 tysięcy polskich obywateli: około 300 tysięcy polskich Żydów oraz około 150 tysięcy Polaków" - powiedział Obstarczyk.

    Na piętrze znajdzie się nowa wystawa, która przedstawi historię obozu Auschwitz z lokalnej perspektywy. Opowie ona między innymi o wysiedleniach, które towarzyszyły budowie i rozbudowie kompleksu Auschwitz, o represjach wobec okolicznej ludności i działaniach przyobozowego ruchu oporu.

    Wspomniane zostaną także niemieckie plany przebudowy miasta, istnienie kompleksu obozów pracy zlokalizowanych na przedmieściach miasta oraz obecność niemieckich cywilów w pobliżu Auschwitz; zwłaszcza specjalistów nadzorujących dla koncernu IG Farben budowę fabryki kauczuku syntetycznego i paliw płynnych w Monowicach, przy wznoszeniu której wykorzystywano przede wszystkim pracę więźniów obozu.

    Jednym z istotnych tematów polskiej ekspozycji będzie pomoc niesiona więźniom przez okolicznych mieszkańców. Była różnorodna: od nielegalnego dostarczania żywności i lekarstw, poprzez pomoc w przesyłaniu korespondencji, aż po organizację ucieczek.

    "W wydanej przez muzeum publikacji pod redakcją Henryka Świebockiego +Ludzie dobrej woli+ znalazło się ponad 1,2 tysiąca biogramów osób zaangażowanych w akcję pomocy. To tylko część o wiele większej grupy osób, które z narażeniem życia starały się ulżyć niedoli więźniów obozu" - podkreślił Mirosław Obstarczyk.

    Wyeksponowane zostaną także podstawowe informacje dotyczące przebiegu II wojny światowej w Polsce oraz specyficznego charakteru okupacji na ziemiach polskich.

    Zdaniem Pawła Sawickiego z biura prasowego muzeum projekt wpisuje się w szersze zmiany ekspozycyjne prowadzone obecnie w placówce. "W tej chwili trwają pracę nad scenariuszem nowej wystawy głównej. Jeszcze w tym roku powinien rozpocząć się duży międzynarodowy konkurs na koncepcję plastyczną nowej ekspozycji. Przygotowywana jest także nowa wystawa wstępna oraz ekspozycja sztuki obozowej" - powiedział.

    "Od kilku lat w Miejscu Pamięci sukcesywnie wymieniane są tak zwane wystawy narodowe. Instytut Yad Vashem w Jerozolimie zajmuje się zmianą wystawy żydowskiej, a 27 stycznia otwarto część nowej ekspozycji rosyjskiej. Trwają także prace przy kilku innych wystawach, dlatego polska ekspozycja jest w tej chwili jedną z najstarszych. Jej zmiana jest niezbędna, zwłaszcza, że muzeum odwiedzają setki tysięcy osób z całego świata" - dodał szef działu wystawienniczego muzeum Mirosław Obstarczyk.

    Stałe wystawy narodowe na terenie Muzeum Auschwitz-Birkenau powstawały z inicjatywy byłych więźniów obozu. Pierwszą ekspozycję otwarto w 1960 r. Obecnie czynne są wystawy: austriacka, belgijska, francuska, holenderska, jugosłowiańska, polska, rosyjska, węgierska, włoska, romska, poświęcona Żydom słowackim i więźniom czeskim, a także walce i zagładzie Żydów w latach 1933-1945.

    Obóz Auschwitz powstał w 1940 roku. KL Auschwitz II - Birkenau, powstał dwa lata później. Stał się przede wszystkim miejscem masowej zagłady Żydów. W ramach kompleksu Auschwitz funkcjonowała także sieć podobozów. Niemcy zgładzili w Auschwitz co najmniej 1,1 miliona ludzi, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców radzieckich i osób innych narodowości.  SZF

    PAP - Nauka w Polsce

    ala/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Franciszek Piper (ur. 1941) – polski historyk zajmujący się tematyką Holocaustu i obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Jest autorem lub współautorem licznych prac naukowych nt. obozu. Piper wchodził w skład kolegium redakcyjnego Wydawnictwa Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. W latach 80-tych i do roku 2008 kierował Działem Historyczno-Badawczym Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście - utworzone ww 2005 roku w ramach Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, centrum rozwija wszystkie płaszczyzny edukacji realizowane w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau przez Muzeum. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu – muzeum utworzone w 1947 staraniem byłych więźniów KL Auschwitz w celu zachowania "po wsze czasy" pozostałości po byłym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau.

    Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem – organizacja pozarządowa z siedzibą w Oświęcimiu, na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, powołana w 1983 r. przez byłych polskich więźniów politycznych KL Auschwitz. Posiada dziesięć oddziałów. Misją Towarzystwa jest opieka nad byłym hitlerowskim obozem zagłady Auschwitz-Birkenau oraz działania zmierzające do utrwalenia pamięci o tym obozie i innych obozach, zakładanych w okupowanej Polsce przez nazistowskie Niemcy (błędnie nazywanych „polskimi obozami koncentracyjnymi”). Towarzystwo opiekuje się byłymi więźniami KL Auschwitz-Birkenau, prowadzi działalność oświatowo-popularyzatorską, współpracuje z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. W „Biuletynie Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem” (pierwszy numer ukazał się w styczniu 1987 r.) publikowane są m.in. prace historyków Muzeum, np.: Czerwony Domek, Bunkier I – pierwsza prowizoryczna komora gazowa w obozie Auschwitz II (Birkenau), a druga biorąc pod uwagę cały obóz Auschwitz-Birkenau, gdyż wcześniej pełniła tę rolę zaadaptowana kostnica na terenie obozu głównego. Potoczna nazwa budynku wzięła się od jego nieotynkowanej, ceglanej elewacji. Znajdował się na terenie Auschwitz II, a działka, na której stał, po wojnie przy tworzeniu muzeum znalazła się poza jego terytorium.

    Wysiedlenia Polaków z Oświęcimia – wysiedlenia Polaków oraz Żydów obywateli polskich z okupowanego Oświęcimia oraz przyległych terenów przyłączonych do III Rzeszy w ramach prowincji śląskiej. Wysiedlenia związane były z rozbudową niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau i dokonywane były przez Niemców w latach 1940-1943. Międzynarodowa Rada Oświęcimska – rada powołana przez premiera Jerzego Buzka w 2000 roku, która stała się ciałem opiniodawczo-doradczym Prezesa Rady Ministrów. Zastąpiła wcześniejszą Międzynarodową Radę Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau działającą od roku 1990 na wniosek ministra kultury i sztuki. Rada zajmuje się przede wszystkim kwestiami związanymi z byłym hitlerowskim obozem Auschwitz-Birkenau, ale również w miarę potrzeby innymi b. obozami zagłady pozostawionymi przez nazistowskie Niemcy na terenie Polski. Rada pełni też funkcję wspomagającą prace Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

    Pierwszy Proces Oświęcimski toczył się w Krakowie przed polskim Najwyższym Trybunałem Narodowym w dniach 24 listopada - 22 grudnia 1947. Na ławie oskarżonych zasiadło 40 byłych członków załogi niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Proces odbył się w specjalnie do tego przygotowanej sali Związku Nauczycielstwa Polskiego (w której mieściło się 500 osób) i był równolegle tłumaczony na cztery języki. Akt oskarżenia obejmował przede wszystkim zarzuty dotyczące udziału oskarżonych w gazowaniu Żydów przywożonych z całej Europy na terenie obozu w Brzezince, dokonywania rozlicznych egzekucji i maltretowania więźniów oraz popełnienia innych okrucieństw na terenie obozu. Łączną liczbę ofiar obozu ocenia się na ok. 1,1 do 1,5 miliona (w ogromnej większości Żydów, ale także więźniów politycznych z Polski i innych krajów okupowanych, Cyganów oraz radzieckich jeńców wojennych). Personel Auschwitz-Birkenau – dowódcy, oddziały wartownicze, personel administracyjny oraz techniczny niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau.

    Arbeitslager Hirschberg (AL) - filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Gross Rosen w Jeleniej Górze na Dolnym Śląsku, jeden z licznych podobozów Gross Rosen. Utworzony w maju 1944 roku po byłym obozie pracy zwanym SS Sonderbauftrand działającym przy fabryce celulozy i włókien sztucznych (Schlesiche Zellwolle A.G. - Hirschberg im Riesengebirge). Obóz męski dla więźniów żydowskich. W październiku 1944 roku do obozu trafiło 70 Żydów z Auschwitz-Birkenau. Na początku 1945 roku, w związku z likwidacją AL Bolkenhain,do obozu przybyło kilkuset więźniów żydowskich. Ewakuację obozu rozpoczęto pod koniec lutego 1945 roku.

    Pierwszy masowy transport do Auschwitz – transport więźniów z zakładu karnego w Tarnowie, który w dniu 14 czerwca 1940 został skierowany przez okupantów niemieckich do nowo otwartego obozu koncentracyjnego Auschwitz.

    Ruch oporu w Auschwitz zrodził się z niezbędnej do przeżycia samopomocy więźniarskiej. Wielu więźniów trafiało do Auschwitz ze środowisk partyzanckich, przygotowanych do działalności konspiracyjnej. Procesy załogi Auschwitz-Birkenau przed sądami polskimi – były to procesy członków personelu niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, które toczyły się po zakończeniu II wojny światowej w Polsce. W sumie sądy te osądziły ponad sześciuset esesmanów i więźniów funkcyjnych, którzy pełnili służbę w obozie.

    Kazimierz Smoleń (ur. 19 kwietnia 1920 w Chorzowie Starym, zm. 27 stycznia 2012) – prawnik, absolwent KUL, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz, główny twórca i dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, w latach 1955-1990. Jeden z najbardziej cenionych, powojennych znawców problematyki obozowej. Bajki z krainy pieców – film poświęcony historii powstawania "wydawanych" po kryjomu z narażeniem życia przez więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau bajek przeznaczonych dla ich dzieci. Więźniowie tworzyli ilustrowane bajki, a następnie – dzięki pomocy ludzi przebywających na wolności – przekazywali swoim bliskim. Bajki miały być pamiątką po autorach, którzy nie wiedzieli, czy uda im się odzyskać wolność i spotkać z dziećmi. Historię bajek opowiadają w filmie osoby nimi obdarowane oraz biorące udział w ich przekazywaniu.

    Podobozy KL Auschwitz miały mieć początkowo charakter zaopatrzeniowy dla macierzystego obozu koncentracyjnego. W związku z działalnością niemieckich przedsiębiorstw przemysłowych na terenie okupowanych ziem postanowiono, że te będą służyły też jako źródła siły roboczej dla kopalń, hut czy zakładów produkcyjnych. Z początku wszystkie podobozy podlegały Auschwitz I, lecz gdy rozdzielono administracyjnie w listopadzie 1943 roku trzy główne obozy, podobozy rolno-hodowlane przypadły Birkenau, a przemysłowe – Monowitz. Ogółem podobozów rolno-hodowlanych było 6, podobozów przemysłowych było 28, a 10 innych podobozów pełniło różne funkcje - od pracy w lesie po budowę koszar.

    Dodano: 14.06.2010. 13:18  


    Najnowsze