• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe odkrycia na kurhanowym cmentarzysku kultury wielbarskiej

    07.02.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Cmentarzysko w Nowym Łowiczu znajduje się na terenie największego w Europie poligonu wojsk NATO w Drawsku (gmina Kalisz Pomorski). Jak dotąd odkryto tutaj 67 kurhanów na obszarze o długości ponad 200 m i szerokości dochodzącej do 65 m. Badania w ostatnich sezonach wykopaliskowych pozwoliły lepiej zrozumieć zwyczaje pogrzebowe ludzi zamieszkujących ten teren prawie 2 tys. lat. temu. Wykopaliska są prowadzone wspólnie przez pracowników Uniwersytetu Warszawskiego - dr. Adama Cieślińskiego i Muzeum w Koszalinie - Andrzeja Kasprzaka. W ostatnich latach zostały objęte patronatem honorowym Ministra Obrony Narodowej oraz rektora Uniwersytetu Warszawskiego.

    "Do 2010 roku udało się przebadać 60 kurhanów, co stanowi 90 proc. zarejestrowanych mogił. W sumie z kurhanami, włączając w to pochówki wtórnie wkopane w nasypy, było związanych 104 groby - 55 ciałopalnych i 49 szkieletowych" - wyjaśnia jeden z kierujących badaniami dr Adam Cieśliński z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

    Na aż 164 pochówki natrafiono w płaskiej części cmentarzyska - pomiędzy kurhanami. Co ciekawe, zmarłych złożonych w tej części nekropolii częściej kremowano, natomiast przewaga ciałopalenia w przypadku osób pochowanych w kurhanach jest niewielka.

    Cmentarzysko funkcjonowało we wczesnym i początkach młodszego okresu wpływów rzymskich, czyli od początku II do ok. połowy III wieku n.e.

    W czasie ostatnich dwóch sezonów wykopaliskowych przebadano m.in. kurhan oznaczony numerem 18. W jego centralnej części archeolodzy natknęli się na przepaloną, intensywnie czarną ziemię - pozostałości stosu ciałopalnego. Wśród szczątków stosu znajdowały się fragmenty unikatowej sprzączki wykonanej z brązu. Tuż pod spodem mieściła się jama grobowa.

    "Wewnątrz złożone były przepalone ludzkie kości, którym towarzyszyły metalowe elementy stroju ? brązowe zapinki, jedne z najstarszych z dotychczas odkrytych na stanowisku, z początku II w n.e. Oprócz tego zmarłą osobę, najprawdopodobniej kobietę, wyposażono w ostatnią drogę w dwa gliniane naczynia, być może pierwotnie zawierające jedzenie i napitek" - wyjaśnia dr Cieśliński.

    Dzięki wykopaliskom archeolodzy dowiedzieli się, że najwcześniejszy obszar użytkowania nekropolii był szerszy i obejmował teren od południowo-zachodniego narożnika do centralnej partii cmentarzyska.

    "Najnowsze wykopaliska potwierdziły bardzo wysoką rangę stanowiska w Nowym Łowiczu. Niemal całościowe odsłonięcie tak dużego stanowiska kurhanowego stanowi sytuację wyjątkową w badaniach nad okresem wpływów rzymskich w Europie Środkowej. Z pewnością taka sytuacja pozwoli przeprowadzić nowe i wiarygodne analizy odnoszące się do liczebności czy struktury społecznej ówczesnej ludności" - uważa archeolog.

    Na ślady po działalności starożytnych natknięto się w tym rejonie w 1891 roku. Jednak profesjonale badania wykopaliskowe rozpoczęły się dopiero w 1988 roku z inicjatywy ś.p. Krystyny Hahuły z Muzeum w Koszalinie. Z uwagi na lokalizację stanowiska na poligonie w pracach archeologów brali udział żołnierze - w 2005 roku saperzy armii brytyjskiej z pomocą ciężkiego sprzętu usypali rekonstrukcje dwóch przebadanych wcześniej kurhanów.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Grób typu kietrzańskiego – forma pochówku ciałopalnego bezpopielnicowego, stosowana przez ludność kultury łużyckiej. Na pierwsze tego typu pochówki natrafiono podczas prac archeologicznych na cmentarzysku w Kietrzu. Cechą charakterystyczną tego rodzaju pochówków było grzebanie – wcześniej przepalanych – kości zmarłego w drewnianej trumnie (wykonanej w pojedynczej kłodzie). Przeprowadzone badania wskazały, że ta forma pochówku występowała przede wszystkim w pierwszych okresach rozwoju kultury łużyckiej, tj. od ok. 1300 r. p.n.e. do ok. 900 p.n.e.

    Kurhany Kelermeskie – zespół kurhanów scytyjskich z końca VII i początku VI wieku p.n.e., położonych w pobliżu miasta Kelermes w Kraju Krasnodarskim w południowo-zachodniej części Rosji. Kurhany te zaliczają się do tzw. Królewskich kurhanów scytyjskich, bogato wyposażonych i zawierających pochówki władców. Zostały odkryte w 1903.

    Cmentarzysko to termin w archeologii oznaczający pozostałość po miejscu, gdzie ludność chowała swoich zmarłych (nazywane tak w odróżnieniu od dzisiejszych cmentarzy). Groby na cmentarzyskach mogą być np. szkieletowe lub ciałopalne- jamowe lub popielnicowe, płaskie lub kurhanowe.

    Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty.

    Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty.

    Eksploracja stanowisk archeologicznych - pod tym pojęciem rozumiemy sposoby postępowania w trakcie wykopalisk. Metoda badawcza musi być dostosowana indywidualnie dla każdego rodzaju stanowiska. Inaczej wyglądają badania na stanowisku jednowarstwowym a inaczej na stanowisku wielowarstwowym. W czasie badań dąży się do odsłonięcia i zadokumentowania aktywności ludzkiej w przeszłości. Kiedy odsłaniane są jak największe fragmenty warstwy mówimy o wykopaliskach szerokopłaszczyznowych. Umożliwiają one rejestrację zmian w obrębie stanowiska poprzez dokumentację następstwa warstw w pionie, przekrojów, stratygrafii. Należy tak prowadzić eksplorację aby możliwe było odtworzenie trójwymiarowego obrazu nieodwracalnie zniszczonego przez nas w trakcie badań stanowiska archeologicznego. Celem pracy na stanowisku jest zgodna z rzeczywistością i jak najdokładniejsza rejestracja układu zabytków ruchomych i nieruchomych z ich kontekstem. Niezbędne do tego jest dokładne prowadzenie badań.

    Kultura Monteoru – kultura archeologiczna epoki brązu. Jej nazwa pochodzi od stanowiska w miejscowości Sărata Monteoru w okręgu Buzău w Rumunii. Badania archeologiczne przeprowadzone tam w latach 1955 - 1956 przez Iona Nestora i Eugenię Zaharia doprowadziły do odkrycia cmentarzyska datowanego na przełom VI i VII wieku. Odkryto tutaj ponad tysiąc grobów ciałopalnych.

    Dodano: 07.02.2011. 00:04  


    Najnowsze