• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe odkrycia na zamku w Uniejowie

    21.10.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ostatnie prace archeologiczne oraz analiza architektoniczna zamku w Uniejowie (woj. łódzkie) pozwoliły w znacznym stopniu skorygować dotychczasowe poglądy na temat formy budowli w okresie średniowiecza.  Archeolodzy z firmy ARCH-TECH pod kierunkiem Wojciecha Dudaka i Radosława Hermana prowadzili wykopaliska przy południowej fasadzie zamku, w fosie oraz na dziedzińcu głównym i północnym międzymurzu. Wykonali również rekonesans architektoniczny budowli. Prace trwały w związku z planowanymi remontami zamku w krótkich kampaniach od 2009 do 2011 r.

    "Początkowo forteca składała się z kamienicy oraz wieży głównej - stołpu, połączonej z murem obwodowym na planie pięcioboku. Po rozbudowie w XV wieku zamek znacznie powiększono. Uzyskał on pełen podwójny obwód obronny (zewnętrzny mur) z trzema wieżami narożnymi i, przypuszczalnie, skrzydłem mieszkalnym w południowo-wschodnim narożniku" - wyjaśnia Radosław Herman.

    Jednak nadal zagadką dla archeologów pozostaje lokalizacja drewnianego castrum (z łac. zamek) spalonego przez Krzyżaków w 1331 r. Jak dotąd przypuszczano, że w jego miejscu później wzniesiono murowaną twierdzę. W wykopach nie natrafiono na ślady pożaru i zniszczeń z tego okresu.

    Ostatnie badania pozwoliły odkryć, że w północno-wschodnim narożniku założenia znajdował się w średniowieczu nieznany dotąd budynek - trzecia podobna do zachowanych dwóch - wieża. Prawdopodobnie była połączona z wieżą główną - stołpem i niewielkim budynkiem.

    "Na przedpolu zamku między murami a fosą natrafiliśmy też na ślady pali mogących stanowić dodatkową przeszkodę dla szturmujących. Na osi wjazdu odsłoniliśmy ponad 160 doskonale zachowanych pali z drewnianego mostu prowadzącego do zamku nad fosą" - dodaje Herman.

    Archeologom udało się w znacznym stopniu zrekonstruować podziały pomieszczeń i komunikację wewnątrz średniowiecznego zamku. W wieżach narożnych znajdowały się ukryte w grubości ich murów chodniki z szeregami strzelnic dla broni palnej. Ilość oraz sposób wykonania ukrytych korytarzy, zdaniem badaczy, wskazuje na wysoką klasę prac murarskich i duże znaczenie uniejowskiego zamku.

    Archeolodzy zaprosili do swoich badań lokalną społeczność poszukiwaczy, tzw, "detektorystów", zgromadzonych wokół Łódzkiego Forum Eksploracyjnego "Grupa Łódź". Grono to na wskazanych przez naukowców obszarach dokonywało rozpoznania wykrywaczami metali.

    "Dzięki tej pomocy udało się pozyskać wiele ciekawych przedmiotów zabytkowych" - kończy Herman.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski 

    szz/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Budowla obronna w Fałkowie: Ruiny zamku lub dworu z początku XVII w. w Fałkowie, stojące na wzniesieniu, otoczone fosą wypełnioną wodą. Zachowane mury pierwszego piętra z oknami i bramą wjazdową oraz piwnice. Do zamku prowadził drewniany most zwodzony. Ze względu na niewielkie rozmiary, historycy sztuki uznają kamienno-ceglany budynek nie za zamek, lecz dwór obronny. Zamek uległ zniszczeniu w XVII wieku, głównie pod naporem Szwedów. Zamek w Chudowie – ruiny renesansowego zamku w Chudowie z lat 30. XVI wieku, wzniesionego przez Jana Gierałtowskiego na miejscu drewnianej wieży obronnej. Obiekt murowany z kamienia i cegły, pierwotnie na planie prostokąta, z dziedzińcem centralnym z krużgankami i studnią. Założenie posiadało dwa trzykondygnacyjne budynki mieszkalne, przekryte wysokimi dachami dwuspadowymi oraz czworoboczną, pięciokondygnacyjną wieżę, przekrytą wysokim dachem czterospadowym, z wejściem głównym od strony południowo-zachodniej z drewnianym mostem nad fosą zamkową. Szósta kondygnacja została dodana podczas XIX-wiecznej przebudowy, dokonanej przez ówczesnego właściciela zamku - Aleksandra von Bally. Wieża Zygmunta III Wazy – jedna z czterech wieży mieszkalnych Zamku Królewskiego na Wawelu, znajdująca się w północno-wschodnim narożniku. Została zbudowana na polecenie króla Zygmunta III Wazy przez Jana Trevano po pożarze zamku w 1595 r.

    Zamek w Stopnicy – zamek królewski wzniesiony w Stopnicy około 1350 roku przez króla Kazimierza Wielkiego w zachodniej części dawnego miasta. Pełnił on funkcję stacji królewskiej przy drodze z Krakowa do Sandomierza oraz ośrodka okolicznych dóbr. Nie jest znany kształt zamku z czasów Kazimierza Wielkiego, ponieważ niewielki zamek przez niego wybudowany (określony przez Długosza wręcz jako kamienny dwór) został przebudowany w XVI wieku. Starosta Marcin Zborowski w tym też okresie na terenie zamku założył zbór kalwiński. Na początku XVII wieku zamek składał się z kamienicy gotyckiej, drugiego budynku z kaplicą i z krużgankami w stylu renesansowym i trzeciego budynku drewnianego z murowanymi piwnicami. Zamek został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Po zniszczeniu w roku 1661 zamek został odbudowany w nowym kształcie (w stylu włoskim), przez Jana Klemensa Branickiego. W roku 1783 starosta Eliasz Wodzicki przebudował zamek na pałac. Z lustracji z 1789 roku wynika, że założenie składało się od tego czasu z głównego dworu oraz dwóch oficyn. Jedynym z zachowanych elementów dawnej architektury zamku była już tylko okazała skarpa od południowo-wschodniej jego strony. Przed II Wojną światową w zamku mieściła się siedziba starostwa powiatowego i gimnazjum. Podczas działań wojennych w 1944 roku całkowicie spłonął. Zamek Sobieskich w Oławie – budowla renesansowo-barokowa, wybudowana w miejscu dawnego gotyckiego zameczku myśliwskiego księcia Ludwika I z końca XIV wieku jako trzeci z kolei oławski obiekt zamkowy (pierwszy, siedziba kasztelanii, istniał w południowo-wschodniej części grodu do czasu wojen husyckich). Budowlę w stylu renesansowym rozpoczął w 1541 mistrz Jakub z Mediolanu (prawdopodobnie o nazwisku Parr, budowniczy zamku w Bolkowie), a kontynuował ją od 1588 roku roku również Włoch, Bernard Niuron. Dzisiaj, po wielu przebudowach, ta część zamku jest plebanią kościoła pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła. Przebudowie uległ cały obszar gotyckiego zamku, z nieistniejącymi już skrzydłami zachodnim i północnym, gdzie znajdował się kościół zamkowy. Wieża kościelna, ostatni fragment północnej zabudowy, zawaliła się pod koniec lat. 70. XX wieku.

    Stołp (wieża ostatecznej obrony lub bergfried, bergfrit) – średniowieczna wieża na planie koła, owalu, prostokąta lub wieloboku o znacznej wysokości (30–50 m) i dużej grubości murów (3–5 m). Charakterystyczne było to, że wieża ta nie była zamieszkiwana podczas pokoju. Początkowo wieże typu stołp były wolnostojące i przeznaczone do obrony pasywnej, z czasem zaczęto je włączać w obwód obronny zamku i zaopatrywać w elementy zwiększające możliwości aktywnej obrony. Stanowiła ostateczny punkt obrony. Dolna część wnętrza wieży była sklepiona, przeznaczona zazwyczaj na więzienie, dostępna była tylko od góry. Zasadą było umieszczanie wejścia do stołpu tylko w wyższej kondygnacji, poprzez ganek prowadzący z murów lub połączenie z domem pana feudalnego. Po przesuwaniu stołpów coraz bardziej na zewnątrz linii murów, wraz z ewolucją sztuki fortyfikacyjnej, zostały wyparte przez baszty i basteje, a w nowożytnej sztuce fortyfikacyjnej rolę ich przejął tzw. śródszaniec). Zamczysko – nazwa miejsca, będącego pozostałością po nieistniejącym już zamku, często wzgórza, na którym się znajdował. W języku potocznym używane też błędnie jako określenie zamku, zwłaszcza takiego, którego architektura budzi ponure skojarzenia.

    Muzeum Zamku i Szpitala Wojskowego na Ujazdowie – muzeum mieszczące się w Zamku Ujazdowskim, w jednej z sal należących do Centrum Sztuki Współczesnej, w północno-zachodniej baszcie zamku. Muzeum powstało w 2003 z inicjatywy Stowarzyszenia Twórców Muzeum Zamku i Szpitala Wojskowego na Ujazdowie. Baszta Halszki – późnogotycka wieża mieszkalna, zwana także wieżą czarnej księżniczki, pozostałość dawnego systemu obronnego zamku w Szamotułach. W jego skład wchodziły ponadto narożnikowe baszty obronne połączone murem oraz zachowana od strony wschodniej i południowej fosa. Zbudowana jest na planie prostokąta, ma cztery kondygnacyjne. Wzniesiono ją w XV wieku jako budowlę obronną i około 1518 r. przystosowano do celów mieszkalnych.

    Wieża Jana III Sobieskiego – jedna z czterech wież Zamku Królewskiego na Wawelu zajmująca północno-zachodni narożnik. Została zaprojektowana przez architekta królewskiego Jana Trevano, podopnie jak jej bliźniacza wieża Zygmunta III Wazy położona nieco dalej obok Kurzej Stopki (która zajmuje północno-wschodni narożnik). Jan Trevano zaprojektował również jej hełm kojarzony wyłącznie z wieżami Zamku Królewskiego na Wawelu. Wzniesiona została ok. 1620 roku na zlecenie króla Zygmunta III Wazy po pożarze zamku w 1595. Nazwę nadano jej dla upamiętnienia zasług króla Jana III Sobieskiego w odnowieniu zamku.

    Muzeum Trzech Koron (szw. Museum Tre Kronor) – muzeum znajdujące się w Zamku Królewskim w Sztokholmie. Powstało w 1999. Przedstawia historię Zamku Trzy Korony. W zbiorach muzeum znajdują się obiekty ocalałe z pożaru 7 maja 1697 oraz modele zamku.

    Tajemniczy Zamek. Historia zamku w Wolborzu w dobie Odrodzenia i Baroku – popularnonaukowa książka autorstwa Marka Gajdy będąca zbiorem wszystkich informacji, które kiedykolwiek napisano na temat nieistniejącego już zamku w Wolborzu – rezydencji biskupiej, który uległ zniszczeniu w wyniku pożaru dn. 13 czerwca 1766 r. Brama Wybrańców, zwana również "Wartą" − powstała w 1687 roku, najstarsza zachowana do dziś w niezmienionej formie część kompleksu zamkowego w Pszczynie. Usytuowana w południowo-zachodniej części rynku, była głównym wjazdem na teren zamku. Wzniesiona została przez budowniczego Consilio Miliusa na zlecenie ówczesnego właściciela zamku, Baltazara Promnitza, w miejscu dawnej, XV-wiecznej wartowni z mostem zwodzonym przez fosę. Mieściła pomieszczenia dla straży zamkowej. Żołnierze do straży, wybierani przez Promnitzów spośród chłopów z podległych im włości, byli nazywani właśnie "wybrańcami". Pszczyńscy "wybrańcy" strzegli zamku do 1875 roku.

    Kierownictwo Odnowienia Zamku Królewskiego na Wawelu – instytucja utworzona w 1905 r. przez władze lokalne Galicji w celu prowadzenia prac konserwatorskich w zamku wawelskim po jego wykupieniu od austriackich władz wojskowych, działała do końca 1985 r. Początkowo nosiła nazwę Kierownictwo Restauracji Zamku na Wawelu. Zamek w Buczaczu – pierwszy drewniany zamek obronny na trójkątnym cyplu nad rzeką Strypą został wzniesiony w XII wieku, kolejny wybudowano w końcu XIV w. Obronny zamek należał do rodów Buczackich, Golskich i na początku XVII wieku do Potockich. Budowlę wzniesiono z jasnego i czerwonego piaskowca na zaprawie wapiennej. Najstarsza część zamku od strony północnej jest pozostałością założenia średniowiecznego. Po przejściu zamku w ręce Potockich, żona Stefana Potockiego, Maria Mohylanka rozbudowała i wzmocniła warownię o część południową z dwiema wielkimi półkolistymi bastejami od wschodu i zachodu, które flankowały załamująca się kurtynę południową. Mury tej części dochodzą do dzisiaj do 4 m grubości. Strzelnice umieszczone w bastejach do prowadzenia ognia krzyżowego zlokalizowano na kilku kondygnacjach. Na murach obronnych od wewnątrz widoczne są do dzisiaj kamienne wsporniki, dźwigające dawniej drewniane ganki strzelnicze. Wewnątrz obwodu zamkowego od strony wschodniej, zbudowano budynek renesansowy z krużgankami. Mieściła się w nim także brama wjazdowa na wysokości I piętra z mostem zwodzonym i pochylnią. Dzięki tym modyfikacjom, zamek odparł liczne najazdy kozackie, tatarskie, tureckie i moskiewskie. W czasie wojny z Turcją, w 1676 r. Turcy zdobyli zamek i zniszczyli paląc jego część mieszkalną. Wzmianki z 1784 roku mówią o tym, że zamek został jednak odbudowany przez Jana Potockiego. Jednak w owym okresie był on już opuszczony. W 1772 r. trafił do zaboru rosyjskiego, a w XIX wieku zabudowania zamku zaczęto sukcesywnie rozbierać na materiał budowlany, przez co do dzisiaj przetrwały tylko części murów południowych i wschodniej bastei a także fragmenty pałacu z ciosami piaskowcowymi na narożach i z otworami okien. Ruiny zamku znajdują się na wzniesieniu 200 m od kościoła Wniebowzięcia NMP. Do zamku dojść można ul. Zamkową.

    Dodano: 21.10.2011. 00:04  


    Najnowsze