• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe odkrycia polskich archeologów w Syrii

    10.12.2010. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Specjaliści z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW działający pod kierunkiem prof. Piotra Bielińskiego odkryli techniki budowy świątyni z III tysiąclecia p.n.e. i znaleźli liczne, unikatowe zabytki wykonane z gliny podczas wykopalisk na syryjskim stanowisku archeologicznym Tell Arbid. Był to już 15. sezon wykopalisk. Jak wyjaśniają archeolodzy, dotychczas uważano, że odkopywane od 2007 r., wielofazowe sanktuarium stało na platformie. Tymczasem okazało się, że konstrukcja ta była nie platformą, ale schodkową terasą, która ciągnęła się jedynie wzdłuż frontu świątyni. Jej wysokość wynosiła kilka metrów. Rangę świątyni podkreślało dodatkowo umiejscowienie na pokaźnym wzgórzu.

    Terasa składała się z trzech stopni, które osiągały w sumie ponad 3,5 m wysokości i około 7 m długości. Dotąd nie przebadano całości struktury - dalsze wykopaliska pozwolą w pełni oszacować jej wielkość i charakter.

    Z pozostałych trzech stron ze świątynią stykały się inne budowle, w tym pomieszczenia kuchenne. Od frontu nie natrafiono na współczesną jej zabudowę.

    "Prawdopodobnie przed świątynią znajdowała się otwarta przestrzeń, nad którą górowało sanktuarium wzniesione na masywnej, schodkowej terasie" - wyjaśnia prof. Piotr Bieliński, kierownik Polsko-Syryjskiej Misji Archeologicznej w Tell Arbid i dyrektor Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. "Budowniczym musiało zależeć na wywarciu odpowiednio wielkiego wrażenia na wiernych zbliżających się do świętego przybytku" - dodaje.

    Tuż pod świątynią polscy archeolodzy w czasie wykonywania niewielkiego sondażu zarejestrowali kolejne mury. Zdaniem badaczy, trudno jednoznacznie orzec, czy należą również do założenia świątynnego, które przetrwało kolejne lata, czy też są częścią zupełnie z nią niezwiązanych konstrukcji.

    Na wschód i północ od świątyni naukowcy kontynuowali badania innych pozostałości z okresu ceramiki Niniwa 5. Odkryli blisko 2,5-metrowej średnicy piec. Jego przeznaczenie nie jest znane, ale z popiołów wypełniających jego okolicę wydobyto ok. 100 glinianych plomb, z których ponad 80 nosiło odciski pieczęci. Przedmioty służyły do zabezpieczania zawartości rozmaitych pojemników - naczyń, koszy i skrzyń.

    Archeolodzy kontynuowali wykopaliska wzdłuż tzw. Wielkiego Muru datowanego na poł. III tysiąclecia p.n.e. To monumentalna konstrukcja wykonana z cegły mułowej. Tuż obok odkryto grobowiec z początku II tysiąclecia p.n.e., z tzw. okresu Ceramiki Chaburskiej. Jego sklepienie wykonano z trzech rzędów kwadratowych cegieł. Wnętrze zostanie przebadane w przyszłym sezonie.

    Blisko grobowca naukowcy natrafili na kolekcję niewielkich przedmiotów z niewypalonej gliny - żetony, szpulki i owalne placuszki ułożone na ceramicznych skorupach. Jak wyjaśniają archeolodzy, sześć z nich dekorował ten sam motyw krzyżujących się linii z kropkami pomiędzy ramionami krzyża. Dla części przedmiotów znane są analogie z Tell Arbid i z innych stanowisk mezopotamskich, niektóre zaś są zupełnie nowe dla archeologów.

    Zdaniem badaczy, unikatem jest cały zespół - liczący w sumie 55 glinianych drobiazgów. Interpretacje podobnych zabytków są rozmaite - od dziecięcych zabawek, przez "liczydła", po przedmioty kultowe.

    Ciekawostką odkrytą podczas tego sezonu badań są odciski stóp, dłoni i kopyt odciśnięte prawie 4 tysiące lat temu w wilgotnej glinie. Jak przypuszczają archeolodzy, pozostawiły je owce lub kozy, osiołek i - być może - pilnujący ich pastuszek.

    Szczegółowe informacje o stanowisku i o poprzednich sezonach prac można znaleźć tutaj: http://www.tellarbid.uw.edu.pl/.

    PAP -Nauka w Polsce

    szz/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Europejskie Stowarzyszenie Archeologów (European Association of Archaeologists – EAA) – organizacja powstała w 1994 roku, licząca obecnie ponad 1100 członków z 41 krajów europejskich i pozaeuropejskich. Skupia archeologów i innych współpracujących z archeologią specjalistów. Należą do niej naukowcy, dydaktycy, archeolodzy terenowi, konserwatorzy, muzealnicy i studenci archeologii. W 1999 EAA uzyskała status ciała konsultacyjnego Rady Europy. Datowanie sotisowe leży u podstaw tradycyjnej chronologii starożytnego Egiptu, gdyż jest jedyną metodą pozwalającą na możliwie precyzyjne umiejscowienie w czasie królów egipskich rządzących w II tysiącleciu przed n.e. Jako że praktycznie cała chronologia starożytna tego okresu (dla państw Żyznego Półksiężyca oraz basenu Morza Śródziemnego) opiera się na chronologii egipskiej można stwierdzić, iż cała chronologia starożytna II tysiąclecia p.n.e. została opracowana pośrednio przy użyciu datowania sotisowego. Daty uzyskane tą metodą mają wpływ także na chronologię 2. połowy III tysiąclecia p.n.e. oraz 1. połowy I tysiąclecia p.n.e. Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Pieczęć cylindryczna – pokryty rytym wzorem cylinder, który przesuwano po tabliczce z wilgotnej gliny, uzyskując w ten sposób odbicie w postaci powtarzającego się wzoru (bardzo często sceny z życia codziennego). Były one używane w Mezopotamii i innych częściach Bliskiego Wschodu od IV do I tysiąclecia p.n.e. Liczne odnalezione pieczęcie pozwoliły uzyskać dużą wiedzę o życiu w tamtych czasach. Eksploracja obiektów - wypełniska oraz obiekty eksplorowanemetodą stratygraficzną. Każdy obiekt, czy to znajdujący się przeszłości na powierzchni ziemi czy też będący pierwotnie w ziemi, ma swoją stratyfikację. Oznacza to, iż obiekty są eksplorowane jako odrębne jednostki. Pozyskany materiał archeologiczny nie może zostać przemieszany z tym pochodzącym z warstw otaczających obiekt. Metoda ćwiartkowa eksploracji obiektu - stosowana jest przy badaniu kurhanów, jam, wypełnisk. Badany obiekt dzielony jest na ćwiartki. Wyznaczane są one w terenie za pomocą dwóch krzyżujących się pod kątem prostym linii. Wzdłuż nich rysowane są przekroje przez stratyfikację. Eksploracja w tym wypadku możliwa jest na kilka sposobów. Usuwanie przeciwległych ćwiartek i dokumentacja przekrojów, pozostawienie wzdłuż linii świadków które po zadokumentowaniu zostaną usunięte. W przypadku niewielkiego obiektu możliwe jest wyeksplorowanie jego połowy. W takim wypadku wystarczy jedna linia cięcia. Po zadokumentowaniu profilu wydobywana jest całość obiektu. Dokumentacja każdego eksplorowanego obiektu powinna zostać wykonana w trzech wymiarach. Umożliwi to trójwymiarową rekonstrukcję kształtu i układu warstw obiektu w przyszłości. Podczas eksploracji obiektu badacz z dużą dozą prawdopodobieństwa natrafi na liczne zabytki ruchome.

    Grobowiec szybowy – grobowiec w postaci głębokiego, wąskiego dołu stosowany w początkowej fazie epoki brązu. Najbardziej znane grobowce szybowe znajdują się w tzw. Okręgu grobowym A w Mykenach. W znajdujących się tam grobach, z których najstarsze datuje się na 1300 rok p.n.e., archeolodzy znaleźli 15 kg wyrobów ze złota (m.in. słynne złote maski). El Tajín – położone nad Zatoką Meksykańską, na północny zachód od Veracruz miasto było stolicą państwa Totonaków, ośrodek kultu boga deszczu. Zostało założone w II wieku p.n.e., największy rozwój przeżyło w okresie od VXII wieku. Nie jest jeszcze do końca zbadane przez archeologów. Do najbardziej znanych zabytków związanych z tym miejscem należy schodkowa piramida zwana Piramidą Nisz. Jest to siedmiokondygnacyjna budowla kamienna, o wysokości 25,0 m. W niej wykonano 365 nisz w postaci otworów przypominających okna i drzwi. Liczba nisz związana jest liczbą dni w kalendarzu słonecznym. Z kalendarzem związana jest także liczba 13 powtarzająca się w dekoracji meandrowej. Strome schody prowadzące na najwyższą platformę ozdobione są meandrami w postaci wijących się węży. Nieznane jest przeznaczenie nisz. Zdaniem niektórych badaczy stały w nich posągi bóstw, zdaniem innych palono w nich żywicę (kopal). El Tajín znaczy bowiem "błyskawice" albo "dym".

    Dialekt asyryjski języka akadyjskiego – odmiana języka akadyjskiego, która wykształciła się na przełomie trzeciego i drugiego tysiąclecia p.n.e. na północnych obszarach Mezopotamii. Zapisywany był pismem klinowym i używany do połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e., zanikł po upadku imperium asyryjskiego w 612 roku p.n.e. Poświadczony został przez teksty, zapisane na tabliczkach glinianych, z których największa część datowana jest na okres IX–VII wiek p.n.e.

    Dodano: 10.12.2010. 00:04  


    Najnowsze