• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odkrycia archeologiczne w grodzisku Gąszczyk

    02.09.2011. 15:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Domostwa po osadzie związanej z kulturą łużycką, sprzączkę do pasa, brązową szpilę - odkryła m.in. ekipa badaczy w trakcie wykopalisk archeologicznych na terenie grodziska Gąszczyk w Mstowie-Podlesiu (pow. częstochowski).


    Grodzisko położone jest na Wyżynie Częstochowskiej, w pobliżu przełomu Warty, na wzniesieniu o wysokości 296 m n. p. m. Ma kształt zbliżony do nieregularnego czworokąta i otoczone jest wałem kamienno-ziemnym. Przy jego budowie wykorzystano naturalne ukształtowanie terenu.

    Najstarsze ślady pochodzą z 800-550 roku p.n.e. Są to głównie pozostałości ceramiczne związane z kulturą łużycką.

    W zeszłym roku badacze - archeolodzy z Muzeum Częstochowskiego, studenci i naukowcy w Uniwersytetu Śląskiego - odkopali około sześciuset fragmentów różnych rodzajów naczyń, które wskazują na to, że najpierw była tu osada kultury łużyckiej, a w IX-X wieku n.e. - grodzisko wczesnośredniowieczne.

    Do tej pory naukowcy nie stwierdzili śladów innych kultur.

    W tym roku, podczas trwających kilka tygodni - na przełomie lipca i sierpnia - wykopalisk obejmujących niewielki fragment wzniesienia, badacze natknęli się na dwie półziemianki związane z ludnością kultury łużyckiej oraz dwa domostwa z paleniskami, które datowane są na okres wczesnośredniowieczny.

    W przypadku domostw z 9 i 10 wieku, naukowcy znaleźli w paleniskach węgiel drzewny i przepalone kamienie.

    ,,Udało nam się znaleźć w ziemi wiele interesujących artefaktów. Wśród nich są m.in. brązowa szpila kultury łużyckiej i sprzączka do pasa. Ponadto natknęliśmy się na wczesnośredniowieczną prażnicę, która służyła do suszenia zboża" - powiedział PAP kierownik działu archeologii Muzeum Częstochowskiego, Maciej Kosiński.

    Gliniana prażnica o wymiarach ok. 70 na 80 cm nie zachowała się w jednym kawałku, podobnie jak większość znalezionej w tym miejscu ceramiki.

    ,,Stanowisko jest wyjątkowo ciekawe, ze względu na swoją dwukulturowość. Grodzisko obejmuje niemal hektar, a nam się udało przekopać zaledwie niewielki fragment. Będzie co badać przez wiele lat, ale musimy się spieszyć, bo wzniesienie zarastają krzewy i drzewa, które swoimi korzeniami niszczą obiekty archeologiczne" - powiedział Kosiński.

    W najbliższym czasie badacze przystąpią do rekonstrukcji ceramiki i paleniska. ,,Wszystko jest w kawałkach, dlatego czeka nas sporo pracy, także tej związanej z przygotowaniem dokumentacji" - tłumaczył Kosiński.

    Badania finansuje Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

    PAP - Nauka w Polsce

    ktp/ ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Grobla – grodzisko wczesnośredniowieczne i stanowisko archeologiczne położone w centralnej części Podegrodzia, na trójkątnym cyplu o wysokości 345 m n.p.m. Podczas prac archeologicznych odnaleziono ślady wczesnych kultur datowanych na VIII-X w. Grodzisko w Siodłoniu – grodzisko zlokalizowane na południowy wschód od wsi Siodłonie (pow. Słupsk), w miejscu, gdzie w czasie jego istnienia była to wysoka skarpa dużej rzeki- dzisiaj jest tam pradolina tej rzeki, tu i ówdzie jest teren bagnisty. Powstanie grodziska datowane jest na epokę brązu i wiązane z kulturą łużycką. Grodzisko miało wtórne zagospodarowanie w okresie wczesnośredniowiecznym- było zagospodarowane przez Słowian. Zamczysko – grodzisko kultury łużyckiej oraz wczesnośredniowieczne (VI-X w.), znajdujące się na północnych krańcach Bydgoszczy, niedaleko drogi krajowej nr 5 w kierunku Gdańska.

    Grodzisko w Gałęzinowie – grodzisko zlokalizowane na północny wschód od wsi Gałęzinowo (pow. Słupsk), w miejscu, gdzie w czasie jego istnienia był brzeg morza. Powstanie grodziska datowane jest na epokę brązu i wiązane z kulturą łużycką. Równo - zlokalizowane jest blisko osady Rówienko. Na grodzisku wystąpiły warstwy kulturowe wyłącznie z ceramiką "łużycką". (Patrz też: Gałęzinowo). Tak więc powstanie grodziska datowane jest na epokę brązu i wiązane z kulturą łużycką.

    Kultura grobów kloszowych (rzadziej podkloszowych) jest kulturą archeologiczną z epoki żelaza. Występowała na przełomie okresu halsztackiego i okresu lateńskiego; Halstad D (~500-400 lat p.n.e.). Została wydzielona jako wschodni odłam kultury pomorskiej. Jej obecność odnotowuje się głównie na Mazowszu i w Małopolsce. W V wieku p.n.e graniczyła z od zachodu grupą środkowopolską i wschodniowielkopolską kultury łużyckiej, od północy z kulturą kurhanów zachodniobałtyckich, od południą z grupą górnośląsko-małopolską i od wschodu z grupą mazowiecko-podlaską kultury łużyckiej. Grodzisko w Żoruchowie zlokalizowane jest na zachód od wsi Żoruchowo, niedaleko wsi Łękwica, (pow. Słupsk), w miejscu, gdzie w czasie istnienia grodu był brzeg morza. Powstanie grodziska datowane jest na epokę brązu i wiązane z kulturą łużycką.

    Darłowo (grodzisko) - grodzisko położone w miejscu gdzie obecnie znajduje się średniowieczny zamek książęcy. Grodzisko jest położone w południowo-zachodniej części Darłowa, bezpośrednio na wschód od rzeki Wieprzy. Trudno dokładnie ustalić wiek grodziska, przyjmuje się okres wczesnośredniowieczny i późnośredniowieczny. Grodzisko w Damnie zlokalizowane jest na wschód od wsi Damno (pow. Słupsk), w miejscu, gdzie w czasie istnienia grodu mogła nie płynąć jeszcze wcale rzeka Łupawa. Istnieje bowiem podejrzenie, że w czasie funkcjonowania grodziska rzeka Łeba i rzeka Łupawa płynęły jako jedna rzeka. Prakoryto tej dużej rzeki jest rozpoznawalne w okolicy. Powstanie grodziska datowane jest na epokę brązu i wiązane z kulturą łużycką.

    Zamczysko – grodzisko wczesnośredniowieczne i stanowisko archeologiczne położone w zachodniej części Podegrodzia, na niewielkim cyplu, wcinającym się w dolinę Dunajca. Jego całkowita powierzchnia wynosi 0,25 ha. Badane w latach 50. i 60. przez trzy ekipy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w 1991 ekipa dr. Jacka Poleskiego, również z IA UJ.

    Kultura łużycka – kultura archeologiczna środkowej i młodszej epoki brązu oraz wczesnej epoki żelaza, występująca głównie na ziemiach polskich oraz przyległych do nich obszarów w innych państwach. Należy do kręgu kultur pól popielnicowych, do którego kwalifikuje się między innymi ze względu na formę pochówku ciałopalnego w popielnicach zakopywanych w ziemię. Kultura łużycka nie jest tworem jednolitym, a wręcz przeciwnie, dzieli się na wiele grup różniących się w różnym stopniu inwentarzem, obrządkiem pogrzebowym bądź formami osadnictwa. Występowały w niej zarówno osady otwarte, jak i zamknięte, do których zalicza się osadę w Biskupinie. Natomiast wszystkie grupy kultury łużyckiej charakteryzują się tym samym modelem gospodarki oraz względnie zbliżonym modelem struktur osadniczych.

    Stary Kraków (grodzisko) – grodzisko leży w oddaleniu 1,35 km na zachód od skraju zabudowań wsi Stary Kraków, 1,2 km na zachód od drogi Stary Kraków – Kanin i 0,5 km na południe od rzeki Wieprzy. Jest to obiekt z epoki brązu przyporządkowany do ludności kultury łużyckiej, wtórnie zasiedlony przez Słowian w okresie wczesnego i późnego średniowiecza. Grodzisko, grodziszcze, horodyszcze – pozostałość po grodzie albo osadzie obronnej w postaci kolistego (w podstawie) lub wielobocznego wzniesienia, zazwyczaj z zachowanymi śladami wałów drewniano-ziemnych. Na terenie dzisiejszej Polski grody budowane były w dwóch okresach: w późnej epoce brązu i wczesnej epoki żelaza (czasy kultury łużyckiej i kultury pomorskiej) oraz w okresie wczesnego średniowiecza (od VII-VIII w. n.e.).

    Kultura lateńska – sama nazwa pochodzi od eponimicznego stanowiska archeologicznego La Tène nad jeziorem Neuchâtel w Szwajcarii, w czasie badań archeologicznych w XIX wieku na tym stanowisku odkryto znaczne ilości zabytków związanych z ludnością celtycką. Archeolodzy terminem La Tène określają zbiór cech kulturowych charakterystycznych dla ludności celtyckiej, jednak kultura lateńska nie jest jednoznacznie tożsama z kulturą Celtów, gdyż niektóre grupy ludności celtyckiej znalazły się poza oddziaływaniem kultury lateńskiej (badania językowe). Kultura lateńska wykrystalizowała się na miejscowym podłożu kultury halsztackiej. Kopiec szwedzki - grodzisko kultury łużyckiej, znajdujące się na Jeziorze Słupeckim w pobliżu Słupcy (powiat słupecki).

    Stanowisko archeologiczne w Wicinie położone jest na terenie należącym do wsi Wicina w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Jasień. Obejmuje ono osadę obronną pochodzącą z kręgu kultury łużyckiej z okresu halsztackiego.

    Dodano: 02.09.2011. 15:04  


    Najnowsze