• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odkryto nieznany posąg ozyriacki obok świątyni Hatszepsut

    24.03.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Monolityczną, wapienną rzeźbę odnaleźli przypadkowo polscy naukowcy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW podczas sezonu badawczego w świątyni Hatszepsut na nekropolii tebańskiej w Górnym Egipcie.

    Znaleziony w sąsiedztwie świątyni w Deir El-Bahari posąg mierzył pierwotnie ok. 1,5 m, ale do dzisiaj dotrwał poważnie zniszczony - nie zachowała się głowa ani dolne partie nóg.

    "Znaleziony przez nas posąg wykonany został ze szczególnego rodzaju wapienia stosowanego tylko i wyłącznie przez Hatszepsut. Na rozkaz królowej surowiec pozyskiwano z kamieniołomów zlokalizowanych kilka kilometrów na północny-wschód od świątyni królowej, przy drodze wiodącej do Doliny Królów" - wyjaśnia dr Andrzej Ćwiek, wieloletni członek misji. Kierownikiem zespołu badaczy w świątyni Hatszepsut jest dr Zbigniew E. Szafrański.

    Wapień, z którego wykonano posąg, cechuje charakterystyczne beżowe zabarwienie i nieregularny przełom, dlatego jest łatwo rozpoznawalny.

    Na terenie świątyni Hatszepsut stworzono wiele rodzajów posągów ozyriackich, czyli rzeźb ukazujących zmarłego króla pod postacią boga Ozyrysa. Jednak ten jest wyjątkowy.

    "Najczęściej postaci przedstawione w formie ozyriaków trzymają berła w ten sposób, że ich ręce są skrzyżowanie na piersi. W tym przypadku jednak tak nie jest. Wyjątkowy jest też rozmiar posągu - oryginalnie mierzył ok. 1,5 m, tymczasem pozostałe znane posągi tego typu ze świątyni Hatszepsut liczą od 3 do 8 metrów wysokości" - tłumaczy dr Ćwiek.

    Za przynależnością posągu do świątyni Hatszepsut przemawia przede wszystkim materiał, z którego został wykonany. Badacze nadal zastanawiają się, skąd mogła pochodzić rzeźba. Być może pierwotnie znajdowała się w niszy w tzw. kompleksie kultu królewskiego na górnym tarasie świątyni. Istnieje również możliwość, że jest to ozyriak wykonany po panowaniu Hatszepsut z wtórnie użytego bloku z jej świątyni.

    Zdaniem kierownika misji, dr. Zbigniewa E. Szafrańskiego, posąg, którego stylistyka odbiega od tej z czasów XVIII dynastii, wykonano po panowaniu Hatszepsut, zapewne z przekutego architrawu świątyni.

    "Na tylnej części ozyriaka zachowały się ślady wapna, co świadczy o tym, że przywierał do ściany - był do niej przymurowany. Nie stał w niszy za panowania Hatszepsut, gdyż ściany wszystkich nisz są dekorowane, a posąg nie mógł być przyłożony do kolorowego reliefu" - mówi dr Szafrański.

    Według niego, posąg był najpewniej elementem kultu w ceremoniach poświęconych pochowanym na terenie świątyni członków rodzin królewskich XXIII (818-715 lat p.n.e.) i XXV dynastii (747-656 lat p.n.e.). Świadczyć ma o tym zarówno wapno na tylnej części statuy, pozostałości bandaży i czarnej substancji, jak i jego wymiary - jest zbyt duży, aby mógł stać w zwykłej niszy wykonanej w czasach Hatszepsut.

    Egiptolodzy planują dalsze badania nad nietypowym posągiem, które być może przyniosą ostateczne odpowiedzi.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Zbigniew E. Szafrański – polski egiptolog, kierownik polsko-egipskiej misji archeologiczno-konserwatorskiej świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari z ramienia Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego w Kairze.

    Skrytka-grobowiec, znajdujący się na południe od świątyni Hatszepsut w dolinie Deir el-Bahari, w Tebach Zachodnich. Pierwotnie głęboki skalny grobowiec wykuty dla królowej Inhapi, jednej z małżonek królewskich z czasów XVII dynastii. Grobowiec urządzony w czasach XXI dynastii przez kapłanów pod przewodnictwem Pinodżema II (później również tam pochowanego).

    Metropolitan HouseMetropolitan House - dom w Tebach Zachodnich w Egipcie, wybudowany w 1912 roku na zboczu niewielkiego wzgórza Chocha ograniczającego Assasif od południa. Dom powstał w bardzo krótkim czasie na potrzeby misji Metropolitan Museum of Art z Nowego Jorku. W fundamentach Metropolitan House do dziś można spotkać dekorowane bloki z grobowców lub świątyń. W ciągu ostatnich 40 lat dom częściej nazywany jest beit Bulandi (arab. "dom polski"). Stacjonują w nim polskie misje badawcze pracujące nad rekonstrukcją świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari.

    Świątynia Hatszepsut zwana "Świątynią Milionów Lat" – egipska budowla sakralna zbudowana u stóp gigantycznej ściany skalnej w Deir el-Bahari (Teby) w XV w. p.n.e. przez budowniczego Senenmuta jako świątynia grobowa królowej Hatszepsut. Świątynia, w znacznej części wykuta w skale, składa się z trzech, ułożonych kaskadowo, połączonych ze sobą rampami tarasów, które zakończone były portykami. Rampy zdobione były cokołami. Droga do najniższego tarasu, prowadziła pomiędzy obeliskami i posągami sfinksów. Drugi taras ozdobiony był licznymi reliefami, przedstawiającymi sceny z życia królowej. Na górnym tarasie znajdował się dziedziniec z wejściami do Komór Odrodzenia Hatszepsut i jej ojca. Na środkowym tarasie z lewej strony zbudowano kaplicę Hathor, a po prawej Anubisa. Głowice w kaplicy bogini Hathor wykonane są w kształcie instrumentu sistrum (atrybut bogini Hathor) i ozdobione wizerunkiem twarzy bogini. Powyżej umieszczone są dwie kobry obramowane wolutami. Przed kolumnami trzeciego tarasu stały posągi Ozyrysa. Obecnie pozostały po niej tylko ruiny.

    Świątynia Hatszepsut zwana "Świątynią Milionów Lat" – egipska budowla sakralna zbudowana u stóp gigantycznej ściany skalnej w Deir el-Bahari (Teby) w XV w. p.n.e. przez budowniczego Senenmuta jako świątynia grobowa królowej Hatszepsut. Świątynia, w znacznej części wykuta w skale, składa się z trzech, ułożonych kaskadowo, połączonych ze sobą rampami tarasów, które zakończone były portykami. Rampy zdobione były cokołami. Droga do najniższego tarasu, prowadziła pomiędzy obeliskami i posągami sfinksów. Drugi taras ozdobiony był licznymi reliefami, przedstawiającymi sceny z życia królowej. Na górnym tarasie znajdował się dziedziniec z wejściami do Komór Odrodzenia Hatszepsut i jej ojca. Na środkowym tarasie z lewej strony zbudowano kaplicę Hathor, a po prawej Anubisa. Głowice w kaplicy bogini Hathor wykonane są w kształcie instrumentu sistrum (atrybut bogini Hathor) i ozdobione wizerunkiem twarzy bogini. Powyżej umieszczone są dwie kobry obramowane wolutami. Przed kolumnami trzeciego tarasu stały posągi Ozyrysa. Obecnie pozostały po niej tylko ruiny.

    Ineni, egipski architekt i wysoki urzędnik państwowy w czasach XVIII dynastii, zaangażowany w ważne projekty budowlane za panowania faraonów Amenhotepa I, Totmesa I, Totmesa II i koregencji Hatszepsut i Totmesa III. Do najbardziej znanych projektów kierowanych przez Ineniego należą rozbudowa świątyni w Karnaku (gdzie zbudował m.in. alabastrową kaplicę dla świętej barki Amona) i budowa pierwszego grobowca w Dolinie Królów. W czasie panowanie królowej Hatszepsut stracił na znaczeniu kosztem Senenmuta, jakkolwiek w dalszym ciągu był angażowany przez rodzinę królewską. Znalazło to odzwierciedlenie w inskrypcjach na stelach z jego grobowca. Prawdopodobnie ze względu na poważanie dla niego imię Hatszepsut nie zostało usunięte z jego grobowca podczas panowania Totmesa III.

    Senenmut - Syn Mut (również : Senemut lub Senmout), wysoki urzędnik w Starożytnym Egipcie. Zaufany sługa królowej Hatszepsut, dla której wybudował między innymi świątynię grobową w Deir el-Bahari.

    Dodano: 24.03.2011. 00:19  


    Najnowsze