• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pierwsza ogólnopolska konferencja nt. metod geofizycznych w archeologii

    19.04.2010. 03:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    9 czerwca w Warszawie odbędzie pierwsza ogólnopolska konferencja poświęcona zastosowaniom geofizyki w praktyce archeologicznej. Spotkanie "Metody geofizyczne w archeologii polskiej" organizuje Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie oraz Instytut Prahistorii UAM w Poznaniu. Docelowo sympozjum będzie się odbywało co dwa lata.

    Inauguracyjna konferencja zbiega się w czasie z jubileuszem 50-lecia pierwszego zastosowania metody geofizycznej w badaniu stanowiska archeologicznego na terenie Polski.

    Miejscem pierwszej konferencji będzie siedziba IAiE PAN w Warszawie. Kolejna odbędzie się w 2012 roku w Poznaniu, w którym geofizyka stanowi zarówno stały element działań konserwatorskich, jak i dydaktyki i badań uniwersyteckich.

    Jak zauważają organizatorzy, w ostatnich latach stosowanie metod geofizycznych stało się coraz powszechniejsze. Ich zdaniem, jest to związane z rosnącym zainteresowaniem w środowisku naukowym i konserwatorskim, komercjalizacją usług archeologicznych oraz szerszym dostępem do specjalistycznego sprzętu.

    Dotąd brakowało wspólnego forum wymiany myśli i doświadczeń, jak i oceny jakości wykonywanych badań geofizycznych. Archeologom zależy również na wypracowaniu niezbędnych standardów zastosowania metod geofizycznych w archeologii, dlatego szczególnie potrzebna staje się dyskusja nad oczekiwaniami stawianymi geofizyce przez archeologów i praktyką opracowywania wyników badań.

    Podczas obrad organizatorzy planują również refleksję nad poziomem zaawansowania kształcenia oraz studiów teoretycznych i metodologicznych. Według nich, najistotniejszą kwestię stanowią wyzwania wynikające z dynamicznego wzrostu liczby ratowniczych badań wykopaliskowych. Zdaniem organizatorów, to właśnie geofizyka staje obecnie przed szansą wpisania się na stałe do polityki konserwatorskiej w Polsce i nawiązania do najlepszych rozwiązań europejskich.

    W konferencji mogą wziąć udział zarówno pracownicy instytucji badawczo-naukowych, jak i indywidualni naukowcy specjalizujący się w prospekcji geofizycznej. W ramach całodniowej sesji zaplanowano 8 referatów, ale będzie też możliwość prezentacji posterów.

    Organizatorzy chcą opublikować wyniki konferencji w formie recenzowanej monografii zbiorowej. Przewidują również spotkanie "okrągłego stołu" czyli forum wymiany doświadczeń między wszystkimi uczestnikami sympozjum.

    Konferencja jest przedsięwzięciem koordynowanym przez Tomasza Herbicha z IAiE PAN w Warszawie i Łukasza Pospiesznego z Instytutu Prahistorii UAM w Poznaniu. Instytucje te reprezentuje wspólny komitet naukowy i organizacyjny. Patronat nad imprezą objęło międzynarodowe stowarzyszenie International Society for Archaeological Prospection (ISAP).

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/ kap/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Konferencja naukowa – spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane. Konferencja internetowa jest wykorzystywana do odbycia spotkania, przeprowadzenia szkolenia lub przedstawienia prezentacji na żywo poprzez internet. W przypadku konferencji internetowej każdy uczestnik siedzi przed swoim własnym komputerem i ma kontakt z innymi uczestnikami przez internet. Wzięcie udziału w konferencji jest możliwe, jeśli uczestnicy na swoich komputerach mają zainstalowane odpowiednie aplikacje. Może to być także aplikacja sieciowa, gdzie uczestnicy mają możliwość wzięcia udziału w spotkaniu po naciśnięciu linku rozprowadzanego pocztą e-mail (zaproszenie na spotkanie). Geofizyka otworowa (dawniej geofizyka wiertnicza) – jest to zespół metod geofizycznych realizowanych w otworze wiertniczym.

    Dobra Praktyka Kliniczna (ang. Good Clinical Practice – GCP) – międzynarodowy standard etyczny i naukowy dotyczący planowania, prowadzenia, dokumentowania i ogłaszania wyników badań prowadzonych z udziałem ludzi (badań klinicznych) opracowany przez Międzynarodową Konferencję ds. Harmonizacji (ICH). Postępowanie zgodnie z tym standardem stanowi gwarancję wiarygodności i dokładności uzyskanych danych oraz raportowanych wyników, a także respektowania praw osób uczestniczących w badaniu. Geophysical Research Satellite – amerykański wojskowy satelita naukowy do badań geofizycznych. Zbierał dane o gazach w przestrzeni okołoziemskiej. Przyrządy działały podczas pierwszych 13 okrążeń Ziemi, po czym nastąpiła usterka w układzie zasilania satelity.

    Archeologia eksperymentalna (inaczej: archeologia doświadczalna), to jedna z metod badawczych z dziedziny archeologii. Jej kolebką są kraje anglosaskie, tam też doczekała się największej liczby opracowań naukowych i podzieliła się na rodzaje w ramach klasycznego Thomsenowskiego podziału epok w archeologii. Jej celem jest stworzenie materiału porównawczego pomocnego w interpretowaniu materiału źródłowego pozyskanego w toku badań przeprowadzonych metodą wykopaliskową. Błędnie utożsamiana z działalnością stowarzyszeń "historii żywej", archeologia eksperymentalna zajmuje się badaniem technologii wymarłych cywilizacji, próbując rekonstruować przedmioty i techniki rzemieślnicze. Podczas doświadczenia istotne są czerpane z niego informacje, nie zaś wykonane obiekty czy artefakty. Metody tej używa się głównie podczas prac nad oszacowaniem nakładu pracy, rekonstrukcją narzędzi na podstawie np. śladów przez nie pozostawionych, oraz próbami przypisania funkcji nieznanym przedmiotom. Bardzo modna w latach 60., obecnie, po latach zastoju, przeżywa renesans dzięki zastosowaniu najnowszych technik badawczych wraz z rozwojem archeologii jako nauki przyrodniczo-humanistycznej o charakterze interdyscyplinarnym. W Polsce, z powodu braku zainteresowania ze strony środowiska naukowego oraz w związku z atakami metodologów archeologii na podstawy koncepcji tej metody, archeologia eksperymentalna nie jest uznawana za metodę naukową, a wnioski są traktowane jako niczym niepoparte spekulacje o charakterze popularyzatorskim. Odbiciem tego stosunku są imprezy masowe organizowane przez polskie muzea, zresztą festyniarski charakter działania połączony ze sporadycznie prowadzonymi pracami naukowymi przez kadrę o niewielkich z reguły praktycznych podstawach jest najsłabszym ogniwem archeologii eksperymentu i podstawową płaszczyzną, na której podważa się jej naukowość. Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS.

    Metodologia badań pedagogicznych jest to nauka o metodach i działalności naukowej w pedagogice obejmującej sposoby przygotowania i prowadzenia badań naukowych na gruncie pedagogiki oraz opracowania ich wyników, budowy systemów naukowych oraz utrwalenie w mowie i w piśmie osiągnięć pedagogiki naukowej. Ze względu na zakres stosowania wyróżnia się metodologię ogólną, która zajmuje się ogólnymi problemami metod i systemów naukowych oraz metodologię szczegółową badającą metody i systemy wybranych nauk np.: pedagogicznych. Etnografia Polska – półrocznik wydawany od 1956 roku w Warszawie przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Pismo publikuje najnowsze wyniki badań polskich etnologów, m.in. nad współczesnymi procesami zmian kulturowych, a także kronikę, recenzje i omówienia.

    Amerykańska Unia Geofizyczna (ang. American Geophysical Union, w skrócie AGU) jest organizacją zrzeszającą geofizyków. Obecnie liczy ok. 50000 członków z całego świata. AGU koncentruje się na propagowaniu nauk geofizycznych (nauki o atmosferze i oceanie, fizyka Ziemi, hydrologia, fizyka przestrzeni kosmicznej) poprzez publikowanie czasopism naukowych, organizację konferencji naukowych, uczestnictwo i organizowanie programów badawczych. AGU istnieje od 1919 i zostało utworzone przez amerykański National Research Council. Od 1972 jest organizacją otwartą dla naukowców i studentów z całego świata. AGU wydaje szereg czasopism naukowych z dziedziny geofizyki. Jednym z najbardziej znanych jest Journal of Geophysical Research (JGR) oraz Geophysical Research Letters (GRL). AGU wydaje też biuletyn EOS, w którym zamieszczane są aktualne informacje z geofizyki.

    Kamil Omar Kuraszkiewicz - polski archeolog, jeden z laureatów pierwszej edycji Stypendiów Polityki - "Zostańcie z nami". Od 1996 roku stały członek misji archeologicznej w Sakkarze. Obecnie adiunkt w Zakładzie Archeologii Egiptu Instytutu Archeologii UW.

    Statek do badań sejsmicznych - statek przeznaczony do badań geofizycznych przez badanie rozchodzenia się fal sejsmicznych w dnie morskim na obszarach szelfu. Używany głównie do wyszukiwania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego. Jerzy Tomasz Bąbel (ur. 1947) – polski badacz zajmujący się archeologią pradziejową, doktor archeologii, historyk wierzeń przedchrześcijańskich praindoeuropejskich plemion Europy Środkowej i Azji. Pionier nowego w archeologii polskiej kierunku badań - archeologii narkotyków i środków psychoaktywnych. W swoich pracach, z racji wykraczania poza tradycyjne ramy archeologii odwołuje się do teorii i prac autorów z różnych dziedzin, w tym teorii psychologicznych jak archetypy Carla Gustava Junga oraz badań z zakresu psychologii transpersonalnej, próbując z ich pomocą lepiej opisać zjawiska zachodzące w ramach dawnych kultur. Obronił rozprawę doktorską w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN w Warszawie w 1988 roku. W latach 1971-2000 pracował w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, a później, w latach 2000-2008 w Muzeum Historyczno-Archeologicznym w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie pełnił obowiązki dyrektora i zastępcy dyrektora Rezerwatu Archeologiczno-Przyrodniczego Krzemionki Opatowskie. Brał udział i kierował licznymi pracami archeologicznymi w Polsce i za granicą. Uczestniczył w międzynarodowych ekspedycjach wykopaliskowych w Bułgarii, Finlandii, USA, Tadżykistanie i Turkmenistanie. Kustosz dyplomowany, obecnie na emeryturze. Autor około dwustu prac naukowych i popularnonaukowych. W ramach Wydawnictwa ENETEIA w marcu 2009 r. wydał książkę pt. Reinkarnacja. Z dziejów wierzeń przedchrześcijańskiej Europy, w której wychodzi z nowatorską tezą, iż idee reinkarnacji, kojarzone współcześnie z religiami wschodu wcale nie były obce dawnym mieszkańcom Europy. Jest to pierwsza pozycja z docelowo trzytomowego cyklu, dotyczącego kultury przedchrześcijańskiej Europy (kolejne przygotowywane tomy to: Inicjacje i Halucynogeny).

    Konferencja w Apalachin (z ang. Apalachin Conference lub Apalachin Meeting) – jedna z najważniejszych konferencji (obok Konferencji w Atlantic City i Konferencji Hawańskiej) z udziałem największych (ówczesnych) przedstawicieli (bossów) amerykańskiego świata przestępczości zorganizowanej. Historia kultury materialnej - dziedzina badań historycznych zajmująca się dziejami przedmiotów codziennego użytku i narzędzi ich produkcji. Bliskie związki łączą ją z archeologią, etnografią, historią techniki oraz historią gospodarczą i społeczną. W Polsce uprawiana szczególnie intensywnie w okresie PRL, gdy była traktowana jako jedna z polskich specjalności badawczych. W roku 1953 powstał Instytut Historii Kultury Materialnej (obecnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN) i rozpoczęto wydawanie Kwartalnika Historii Kultury Materialnej.

    Dodano: 19.04.2010. 03:17  


    Najnowsze