• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pod Fromborkiem archeolodzy odkryli ceramikę sprzed 5 tysięcy lat

    01.09.2011. 20:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Ceramikę pochodzącą najprawdopodobniej sprzed 5 tysięcy lat odkryli archeolodzy w grodzie Bogdany koło Fromborka (warmińsko-mazurskie).




    Gród w Bogdanach jest obiektem wielokulturowym, zamieszkały we wczesnym średniowieczu przez Prusów, stał się potem siedzibą proboszcza kapituły we Fromborku.

    Gdy uda się potwierdzić wstępne datowanie odkrytej ceramiki, to będzie ciekawe znalezisko - poinformował PAP kierownik archeologicznej misji Pomezańsko-Batckiej, prowadzącej wykopaliska w Bogdanach Daniel Gazda.

    Podkreślił, że naukowcy znaleźli w grodzisku także ślady osadnictwa z XII i XIII w. Chodzi tu o paleniska.

    Gród Bogdany położony jest trzy kilometry od Fromborka. Niegdyś było to wczesnośredniowieczne grodzisko zamieszkałe przez Prusów. Z tym warownym obiektem związana jest Diabelska Góra, która była miejscem kultu Prusów. Czcili oni siły natury: zjawiska atmosferyczne, rośliny i zwierzęta. Miejscami kultu były dla nich święte gaje, w których składali ofiary swoim bogom.

    Prusowie wyginęli podczas kolonizacji obecnych ziem Warmii przez Zakon Krzyżacki. Byli łatwym celem, ponieważ pozostali narodem plemiennym i nigdy nie stworzyli struktur państwowych.

    W XIII wieku wraz z podziałem terytorium Państwa Krzyżackiego na diecezje; powstała Diecezja Warmińska. Wówczas gród w pobliżu Fromborka stał się siedzibą proboszcza kapituły warmińskiej.

    Według naukowców, odkryta ceramika datowana na 5 tysięcy lat świadczy o tym, iż osadnictwo w Bogdanach rozpoczęło się dużo wcześniej niż do tej pory przypuszczano.

    PAP - Nauka w Polsce

    ali/ abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ounjougou - stanowisko archeologiczne w centralnym Mali (Afryka), gdzie w latach 2002-2006 odnaleziono i datowano pozostałości najstarszej znanej ceramiki na świecie z epoki paleolitu (do tej pory za najstarsze uważano znaleziska ceramiki z Bliskiego Wschodu sprzed 10 tys. lat oraz z regionu Sahary środkowej i wschodniej sprzed 9-10 tys. lat). Na znalezisko składa się sześć fragmentów naczyń glinianych, znalezionych w warstwie sprzed 11.400 lat (rolnictwo w owym czasie nie było jeszcze znane). Niemniej same naczynia mogą być jeszcze starsze. Sanktuaria archidiecezji warmińskiej - sanktuaria znajdujące się na obszarze Archidiecezji Warmińskiej. Na Warmii znajdują się obecnie 24 sanktuaria, stanowiace miejsca kultu i modlitewne miejsca tworzenia wspólnot. Ze względu na napływowy charakter mieszkańców północno-wschodniej Polski pełnią ważną rolę integracji społeczno-kulturowej (a nie tylko religijnej). Corocznie odwiedzane są przez tysiące pielgrzymów z Warmii, różnych regionów Polski oraz z zagranicy. Do najbardziej znanych należą sanktuaria w Gietrzwałdzie i Świętej Lipce. Historia Bytomia: Pierwsze wzmianki o osadzie Bitom pochodzą z lat 1123 – 1125 z zapisu kardynała Idziego o dochodach opactwa benedyktynów w Tyńcu pod Krakowem. Na mocy tego dokumentu mieli oni prawo pobierać tu opłaty targowe, a także prowadzić dwie tutejsze karczmy. Prace archeologiczne wskazują jednak że istniał tu wcześniej gród w XI wieku. Gród ten założony został prawdopodobnie w 1020 przez Bolesława Chrobrego i stał się później siedzibą kasztelanii.

    Kapituła Kolegiacka dla diecezji warmińskiej została utworzona przez biskupa Hermana 17 czerwca 1341 r. i osadzona w Pierzchałach koło Braniewa. Była to jedyna kapituła kolegiacka na ziemiach państwa krzyżackiego. W 1343 przeniesiono ją do Głotowa, a 20 listopada 1347 r. do Dobrego Miasta. W 1344 kapituła kolegiacka składała się z primiceriusza (prepozyta) i dziesięciu kanoników. Prusy Zakonne (faktycznie państwo zakonu krzyżackiego [w Prusach] albo Prusy Krzyżackie, niem. Deutschordensland in Preußen albo Deutschordensstaat in Preußen) – suwerenne państwo niemieckiego zakonu krzyżackiego założone około 1226. Państwo Zakonne było państwem, które przez setki lat obejmowały nie tylko ziemie Prusów, ale także Łotwę i Estonię (Łotwę i Estonię do czasu, gdy zakon krzyżacki w Prusach nie przejął zakonu kawalerów mieczowych). Na mocy postanowień II pokoju toruńskiego z 1466 r. zakon oddał Polsce Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską i michałowską, a także Warmię i stolicę Malbork.

    Anzelm (ur. ok. 1210 – zm. 1278 w Elblągu), biskup warmiński. Należał do zakonu krzyżackiego (jako jedyny z biskupów Warmii). Był pierwszym urzędującym biskupem warmińskim (desygnowany wcześniej Henryk von Strittberg diecezji nie objął), został konsekrowany 28 sierpnia 1250. Przypadła mu tym samym rola organizatora diecezji - wytyczył jej granice, a także granice posiadłości biskupich, zainicjował budowę katedry i rezydencji w Braniewie. W 1260 założył kapitułę katedralną, powoływał do życia pierwsze parafie nowej diecezji. Krucjaty pruskie – seria kampanii zorganizowanych w XIII wieku przez chrześcijańskich krzyżowców, początkowo prowadzonych przez zakon krzyżacki, w celu chrystianizacji pogańskich Prusów znad Bałtyku i Jaćwingów. Zaproszeni przez polskich książąt mazowieckich, po wcześniejszych nieudanych ekspedycjach przeciw Prusom, Krzyżacy podjęli w 1230 roku kampanie przeciwko Bałtom.

    Gunlauken (Ziemia Gunlauken) - terytorium Galindii, które weszło w skład południowej Warmii, sąsiadowało z Ziemią Bertingen. Po wojnach z Polakami oraz innymi plemionami Prusów i Jaćwięgów w znacznym stopniu wyludnione. W czasie kolonizacji krzyżackiej założono miasto Wartenbork (Barczewko). Terytorium to rozciągało się od rzeki Pisy pod Wartenborkiem na północ i północny wschód sięgając do Barcji, a na zachód do Łyny. Święta Góra - zwana także Piękną Górą lub Pogańską Górą - wzniesienie (179 m) znajdujące się 3 km na zachód od Jezioran, koło miejscowości Lekity (Lekitten). Obok znajdowało się Jezioro Krokowskie, obecnie osuszone. W przewodnikach określane jako miejsce kultu religijnego Prusów, gdzie niegdyś znajdować się miała pogańska świątynia. Według legend stał tam następnie zamek obronny, który na skutek zepsucia i rozwiązłości jego mieszkańców zapadł się pod ziemię. Na wzniesieniu, z którego roztacza się rozległy widok na okolicę, zachowały się dawne wały i rowy.

    Grodzisko w Łomży (obecnie w Starej Łomży) w wielu publikacjach wiązane z nieistniejącą już miejscowością Szur. Jest położone na brzegu moreny czołowej, tworzącej skarpę zwaną Górą Królowej Bony. Grodzisko jest pozostałością po wczesnośredniowiecznym grodzie, na który składał się gród właściwy oraz dwa podgrodzia. Na podstawie badań archeologicznych wyróżniono trzy zasadnicze fazy grodu:

    Państwo zakonu krzyżackiego [w Prusach] (niem. Deutschordensland in Preußen albo Deutschordensstaat in Preußen) – suwerenne państwo niemieckiego zakonu krzyżackiego założone około 1226 roku. Państwo zakonne było państwem, które przez setki lat obejmowało nie tylko ziemie Prusów, ale także Łotwę i Estonię. Na mocy postanowień II pokoju toruńskiego z 1466 roku Zakon oddał Polsce Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską i michałowską, a także Warmię i stolicę Malbork, które nazwano Prusami Królewskimi, a pozostałe pod władzą krzyżacką ziemie określano odtąd jako Prusy Zakonne.

    Sztuka starożytnej Persji – najstarsze z dotychczas odkrytych znalezisk w Persji pochodzą z IV tysiąclecia p.n.e. W Suzie odnaleziono ceramikę malowaną ornamentami geometrycznymi i stylizowanymi postaciami zwierząt. Jest to tzw. ceramika w "stylu Suzy". Z drugiego tysiąclecia pochodzą brązy. Wśród znalezisk odkryto: elementy końskich uprzęży, broń, tzw. sztandary (zakończenia osadzane najprawdopodobniej na drzewcach), biżuterię itp. związaną najprawdopodobniej z Kasytami. Wiele wykopalisk tego typu odkryto w Lorestanie. Są to wyroby powstałe na tym terenie oraz pochodzące z wymiany z sąsiednią Mezopotamią, która wywarła znaczny wpływ na sztukę Persji. Zanim powstało państwo perskie, tereny obejmujące m.in. Suzę zajmowało państwo Elam. Jego początki datowane są na około 2010 rok p.n.e., a kres istnieniu położył podbój dokonany przez Asyryjczyków w VII w. p.n.e. Z czasów Elamu pochodzi odnaleziony w Suzie relief z glazurowanej cegły, przedstawiający geniusza adorującego palmę daktylową – święte drzewo. Niedaleko Suzy, w Duruntasz (Czoga Zanbil), odnaleziono też ziggurat z XIII w. p.n.e. Tę pięciokondygnacyjną budowlę, otoczoną podwójnym murem z siedmioma bramami, wzniósł król Untaszgal. Budowla różni się od zigguratów wznoszonych w Mezopotamii. Był to masywny budynek z wieloma komnatami. Schody zbudowane były w klatkach schodowych, a nie w postaci ramp. Ściany zigguratu lub świątyni pokrywały płyty z glazurowanej terakoty. Bram strzegły rzeźby zwierząt. Z wykopalisk tego okresu pochodzi też brązowa statuetka kobiety oraz płytka przedstawiająca obrzęd związany z wschodzącym słońcem. Na płytce umieszczono akadyjski napis "wschód słońca" lecz obrzęd nie jest związany ze znanymi wierzeniami Mezopotamii. Z czasów wojen prowadzonych przez Elam z Babilonią pochodzą odnalezione na tym terenie zabytki sztuki babilońskiej (m.in. stela z Kodeksem Hammurabiego, stela Naramsina). Rejza – zbrojna wyprawa w średniowiecznej Europie, przeciwko sąsiednim państwom pogańskim, której celem była przede wszystkim grabież i zdobycie niewolników. Krzyżacy byli organizatorami rejz na tereny należące do Prusów oraz na Litwę. Do czasu Wielkiej wojny, gdy nasilono fiskalizm, rejzy stanowiły główne źródło dochodów państwa zakonnego.

    Ziemia Bertingen (Ziemia Bertung) – terytorium Galindii, które weszło w skład południowej Warmii. Po wojnach z Polakami oraz innymi plemionami Prusów i Jaćwingów w znacznym stopniu wyludnione. Ziemia Bertingen – należała do Galindii, stanowiła południowy kraniec późniejszego biskupstwa warmińskiego, na północy bezpośrednio stykała się z terytorium Gunlauken. Kultura Salinar jest jedną z kultur andyjskich okresu formacyjnego, następczyni kultury Capisnique powstałej ok. XVIII w. p.n.e. Czas jej trwania określany jest na okres od 200 p.n.e. do 200 r. Została odkryta przez Larco Hoyle w 1941 r. w pobliżu El Salinar w dolinie Chicama w północnej części Peru. W odkrytej nekropolii natrafiono na ok. 200 miejsc pochówku. Odnalezione groby miały kształt elipsoidy. Zmarłych układano w nich w pozycji wyprostowanej, na prawym boku. Wśród darów natrafiono na żywność, ceramikę, wyroby ze złota. Kultura Salinar bezpośrednio poprzedza kulturę Mochica, stąd forma wielu wyrobów zbliżona jest do kształtu ceramiki Moche (naczynia o podwójnym wlewie połączonym mostkiem). Dekoracje wykonywane były metodą nacinania lub malowania. Powtarzającym się motywem są linie łamane, faliste, gwiazdy i pętle. Występowały także postacie zwierząt i ludzi. W tym też okresie powstały zaczęły powstawać naczynia z scenami erotycznymi. Kolorystyka ceramiki to barwy ziemi: od koloru pomarańczowego do beżowego.

    Kultura rzucewska - kultura neolityczna datowana na schyłek III i początek II tysiąclecia p.n.e, o synkretycznym charakterze, na który składały się wpływy kultury ceramiki sznurowej i bałtyckich kultur strefy leśnej. Obszar oddziaływania omawianej kultury rozciągał się od Zatoki Puckiej do ujścia Niemna; znana z obróbki bursztynu w specjalnych pracowniach (co wiązało się ze stabilizacją osadnictwa), obrabiania siekier kamiennych, oraz posiadająca własną oryginalnie ozdabianą ceramikę, rozwijająca się równolegle do kultur ceramiki sznurowej. Potwierdzona jest uprawa zbóż, hodowla bydła i kóz, a także sporadyczne polowania na ssaki morskie. Nazwa kultury pochodzi od wsi Rzucewo, położonej niedaleko Pucka, gdzie znalezione zostały pierwsze jej ślady. Zamek w Trzebnicy - zamek zbudowany w XIII wieku na miejscu grodu. Był drewniany, bądź częściowo murowany, rozbudowany na początku XIV wieku. Żywot zamku był krótki - w 1432 roku został zniszczony przez husytów i ostatecznie potem zrównany z ziemią. Obecnie można jeszcze zauważyć resztki i ślady murów na grodzisku.

    Dodano: 01.09.2011. 20:04  


    Najnowsze