• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polacy badają albańską twierdzę

    27.10.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Archeolodzy z Ośrodka Badań nad Antykiem UW w czasie badań wykopaliskowych na zamku Rosafa obok Szkodry (północno-zachodnia Albania) znaleźli inskrypcje rzymskie, które rzucają nowe światło na temat ówczesnej administracji wojskowej i funkcjonowania sztabu. ,,Podczas oczyszczania cysterny wybudowanej w twierdzy Rosafa w czasach weneckich (XVI w.) znaleźliśmy w jednym z filarów ją podtrzymujących dwa wmurowane inskrybowane kamienie. Na jednym zachowały się aż trzy inskrypcje" - wyjaśnia prof. Piotr Dyczek, kierownik wykopalisk.

    Zdaniem archeologa odkryte łacińskie inskrypcje zawierają niezwykle ważne, nowe informacje na temat rzymskiej administracji wojskowej i funkcjonowania sztabów. Jedna z nich dotyczy jednego z cornicularius (oficera legionu) pracującego w sztabie primus pilus (centuriona).

    W dalszej części łacińskiego napisu wspomniano wprost miasto Szkodrę, opisując ją jako kolonię rzymską.

    ,,Na podstawie analizy epigraficznej będziemy mogli ustalić datę powstania kolonii w Szkodra - co dotychczas nie jest jednoznaczne, a bardzo ważne bo określa rzeczywisty czas opanowania tego obszaru przez Rzymian. Fragmenty dotyczące wojska dowodzą, że stacjonowała tu armia rzymska. Dotąd nie było to jasne" - wyjaśnia prof. Dyczek.

    Druga inskrypcja zachowała się jedynie częściowo i jest fragmentem niezwykle bogato zdobionego pomnika nagrobnego.

    Polscy archeolodzy przeprowadzili również kompleksową prospekcję całego stoku akropolis w Szkodrze oraz inwentaryzację wszystkich murów. Zdaniem prof. Dyczka wyniki okazały się rewelacyjne. Dzięki sprzyjającej pogodzie uchwycono nieznane dotychczas całe ciągi murów antycznej twierdzy iliryjskiej - tzw murów cyklopich.Na tej podstawie naukowcy odtworzą przebieg znacznej części fortyfikacji hellenistycznych oraz wyznaczą miejsca do wykopalisk archeologicznych. Odsłonięto również fragment późnoantycznego muru obronnego z półokrągłymi basztami oraz wcześniejszy mur obronny. ,,W ten sposób już udało nam się określić granice miasta od strony zachodniej" - nie kryje zadowolenia prof. Dyczek.

    Jedna z przebadanych przez Polaków budowli rzymskich dowodzi, że mieszkańcy Szkodry byli ludźmi zamożnymi. Ściany wnętrza zdobiły malowidła w postaci wzorów geometrycznych na białym i czerwonym tle, bardzo zdobne stiuki, marmurowe obramowania drzwi i okien.

    Istotne znaczenie dla archeologów mają dane chronologiczne. W jednym z głębokich wykopów otrzymali pełny przekrój stratygraficzny (widoczne nawarstwienia ziemi, z czego najniższe są najstarsze) obejmujący okres od VI w n.e. po czasy hellenistyczne.

    ,,Nasze wykopaliska dostarczyły niezbitych dowodów na to, że zasięg miasta z czasów Gentiosa (władca iliryjski - przyp. PAP) w II w. p.n.e. był znacznie większy niż dotychczas hipotetycznie zakładano" - dodaje prof. Dyczek.

    Wykopaliska archeologiczne Ośrodka Badań nad Antykiem UW w drugiej stolicy Ilirii prowadzone są na podstawie umów międzyrządowych, jak i szczegółowych porozumień podpisanych w końcu ubiegłego roku, między Uniwersytetem Warszawskim, Ośrodkiem Badań nad Antykiem UW oraz Ministerstwem Kultury Albanii, Uniwersytetem w Tiranie i Instytutem Albanologii.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    szz/ tot/  bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Vox Patrum – czasopismo naukowe wydawane jako półrocznik, dotyczące antyku chrześcijańskiego (I-VIII w.). Jest wydawane przez Ośrodek Badań nad Antykiem Chrześcijańskim KUL (do 2006 Międzywydziałowy Zakład Badań nad Antykiem Chrześcijańskim, 2006-2010 Instytut Badań nad Antykiem Chrześcijańskim) od 1981 roku. Założycielem i redaktorem naczelnym był ks. Stanisław Longosz. Obecnie redaktorem naczelnym czasopisma jest Ks. prof. Piotr Szczur. Periodyk zawiera następujące działy: Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty. Lech Czerniak (ur. 24 lutego 1952 w Jeleniej Górze) – polski archeolog, dr hab., prof. nadzwycz. Uniwersytetu Gdańskiego, specjalista w dziedzinie badań archeologicznych epoki neolitu oraz metodyki badań wykopaliskowych, członek Rady Naukowej zlikwidowanego Ośrodka Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego.

    Piotr Dyczek (ur. w 1956 r.) - polski archeolog, doktor hab. nauk historycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził liczne archeologiczne misje badawcze (m.in. w Egipcie, Sudanie, Bułgarii). Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Eksploracja stanowisk archeologicznych - pod tym pojęciem rozumiemy sposoby postępowania w trakcie wykopalisk. Metoda badawcza musi być dostosowana indywidualnie dla każdego rodzaju stanowiska. Inaczej wyglądają badania na stanowisku jednowarstwowym a inaczej na stanowisku wielowarstwowym. W czasie badań dąży się do odsłonięcia i zadokumentowania aktywności ludzkiej w przeszłości. Kiedy odsłaniane są jak największe fragmenty warstwy mówimy o wykopaliskach szerokopłaszczyznowych. Umożliwiają one rejestrację zmian w obrębie stanowiska poprzez dokumentację następstwa warstw w pionie, przekrojów, stratygrafii. Należy tak prowadzić eksplorację aby możliwe było odtworzenie trójwymiarowego obrazu nieodwracalnie zniszczonego przez nas w trakcie badań stanowiska archeologicznego. Celem pracy na stanowisku jest zgodna z rzeczywistością i jak najdokładniejsza rejestracja układu zabytków ruchomych i nieruchomych z ich kontekstem. Niezbędne do tego jest dokładne prowadzenie badań. Endokrynologia Polska – dwumiesięcznik Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Beata Kos-Kudła. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Ewa Sewerynek, prof. Marek Bolanowski, prof. Roman Junik oraz dr hab. Tomasz Bednarczuk.

    Acta Angiologica – oficjalny kwartalnik Polskiego Towarzystwa Angiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Chirurgii Naczyniowej wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Arkadiusz Jawień. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Aldona Dembińska-Kieć, prof. Andrzej Dorobisz oraz prof. Małgorzata Szczerbo-Trojanowska. Chirurgia Polska (ang. Polish Surgery) – to oficjalny półrocznik Polsko-Niemieckiego Towarzystwa Chirurgów Naczyniowych wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Krzysztof Ziaja. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Walerian Staszkiewicz oraz prof. Piotr Szyber.

    Londinium było największym rzymskim miastem w Brytanii i zarazem stolicą prowincji. Dziś obszar Londinium stanowi niewielki fragment londyńskiego City, a na powierzchni ziemi zachowało się bardzo niewiele z tamtego okresu. Można zobaczyć pozostałości murów miejskich oraz fundamenty świątyni. Przedmioty wydobyte w czasie wykopalisk można obejrzeć w muzeum miejskim, które prezentuje losy rzymskiego miasta.

    Sprawozdania Archeologiczne - polskie naukowe czasopismo archeologiczne (rocznik) wydawane od 1955 roku przez Zakład Archeologii Polski Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN w Krakowie, obecnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Centrum Archeologii Gór i Wyżyn w Krakowie. Od 1955 do 1966 roku redaktorem tego czasopisma był prof. dr Stefan Nosek, w latach 1967-2003 - prof. dr. hab. Jan Machnik a od 2004 roku jest nim prof. dr hab. Sławomir Kadrow. W Sprawozdaniach Archeologicznych (od tomu 56) publikowane są artykuły, pisane w języku angielskim i niemieckim, związane z archeologią Polski oraz Europy środkowej i południowo-wschodniej. Do 2011 roku ukazały się 63 tomy Sprawozdań Archeologicznych. W latach 1958-1960 ukazywały się po trzy tomy w jednym roku, a w 1961 roku ukazały się dwa tomy czasopisma. W pozostałych latach w jednym roku ukazywał się 1 tom Sprawozdań Archeologicznych. Pismo znajduje się na liście European Reference Index for the Humanities (ERIH).

    Metodyka badań wykopaliskowych - zbiór zasad prowadzenia prac wykopaliskowych. Wprowadzone metody postępowania służą utrzymaniu minimalnego standardu badań. Zastosowanie się do przyjętych procedur, sposobów eksploracji i dokumentacji jest podstawą etyki zawodowej prawdziwego archeologa. W wielu krajach łamanie przyjętych zasad, nie zastosowanie się do wytycznych służb ochrony zabytków i nie wywiązywanie się ze swoich obowiązków pociąga za sobą cofnięcie zgody na prowadzenie badań. Semina Scientiarum – czasopismo naukowe (rocznik) poświęcone zagadnieniom z dziedziny filozofii, wydawane od 2002 roku przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz Ośrodku Badań Interdyscyplinarnych. Pokrewne jest do znanych w środowisku filozoficznym Zagadnień Filozoficznych w Nauce. Redakcja związana jest z seminarium z filozofii przyrody, które prowadzone jest na Wydziale Filozoficznym UPJPII przez prof. dra hab. Michała Hellera oraz prof. UPJPII dra hab. Janusza Mączkę.

    Płyta wiślicka lub płyta orantów – posadzka o wymiarach 4,1 × 2,5 metra z lat około 1175-1177 z rytymi przedstawieniami figuralnymi, odkryta w 1959 w krypcie zburzonego kościoła z XII wieku, na którego miejscu stoi obecnie gotycka kolegiata w Wiślicy. Unikatowy w skali światowej zabytek sztuki romańskiej. Odsłonięta w latach 1959-60 podczas badań archeologicznych, którymi w ramach Zespołu Badań nad Polskim Średniowieczem kierował prof. Andrzej Tomaszewski. Konserwowana w latach 1982-83 pod kierunkiem prof. Władysława Zalewskiego z ASP w Krakowie. Obecne zasady encykloepdyczności są o tyle kuriozalne, że nic nie mówią o dorobku naukowym. Rozumiem, że jest on kłopotliwy w jednoznacznej ocenie, a kryteria typu, rektor, prof. dr hab. są o tyle łatwe, że albo są albo ich nie ma. Jednak naukowiec ma badać i publikować wyniki badań, a nie wyłącznie robić tytuły czy brać funkcje. I to ranga tych badań, wyników, wyrażona jakością czasopism, gdzie są publikowane plus cytowalnością jest kluczowa dla oceny encyklopedyczności. Dlatego proponuję dodać zapis, że encyklopedycznym naukowcem jest osoba, która ma dajmy na to min. 7 publikacji w czasopismach międzynarodowych (tzn. anglojęzycznych, być może są też niemeickojęzyczne np. w archeologii) z listy fladelfisjkiej, lub 1 artykuł z najwyższych pism Nature, Science, lub wysoką dla danej dziedziny cytowalność lub kilka (2?) monografie naukowe autorskie. Uzasadnienie; w kwestionariuszu recenzenckim jest pytanie, a na stronach filadelfijskich pism opinia, że do publikacji przyjmuje się artykuły o ważnych dla nauki zagadnieniach i prezentujące ważne naukowe wyniki, z reguły jest zapis o ich ponadregionalności. W miarę wysoki IF oraz umieszczenie takich czasopism na liście ministerialnej, filadelf. w wyższych kategoriach niż lokalne, wskazuje, że podchodzą one na poważnie do swoich wytycznych. Skoro więc artykuł wychodzi, tzn. że zarówno 2-3-5 recenzentów specjalistów z danej branży, jak i redakcja uznała, że dany artykuł spełnia takie kryteria. Nie nam więc oceniać czy słusznie, przypomnę Wiki ma odtwarzać rzeczywistość, a nie ją naprawiać/weryfikować. Przyznaję, nie wiem jak tu umieścić humanistów - u nich chyba bardziej liczą się ksiązki, monografie niż artykuły. Może ktoś ma pomysł. Ostatnio masowe stało się zgłaszanie osób bez hab. i prof. do usunięcia tylko na tej podstawie. Moze warto przywrócić sens słowa naukowy, przez zwracanie uwagi też na dorobek --Piotr967 podyskutujmy 18:17, 29 paź 2012 (CET)

    Dyskusja wikiprojektu:Regionalizacja fizycznogeograficzna: Proponuję temat zawęzić tylko do Polski. Regionalizacja fizycznogeograficzna oracowana przez prof. Kondrackiego dla całego świata nie jest szerzej uzywana, np. prof Kondracki dokonał podziału ówczesnego Zwiazku Radzieckiego do poziomu makroregionów, lecz ten podział nijak ma sie do podziału stosowanego ówcześnie w ZSRR i obecnie w Rosji czy Ukrainie. Błedem byłoby forsowanie, jako obowiazującej, jedynie koncepcji, która nigdy nie weszła w zycie (nawet polscy geografowie nie nawiązuja do podziałów Kondrackiego opracowanych dla świata czy Europy). Jedynie podział dla Polski przyjął sie jako tako, choć i z nim sa problemy na granicach kraju - nie wpasowuje ie on w podziały krajów sąsiednich (przesyniete sa granice, stosowane inne nezwy jednostek itp.) Aotearoa dyskusja 13:09, 7 cze 2007 (CEST) Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii – oficjalny kwartalnik Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Marek Bolanowski. Zastępcami redaktora naczelnego jest prof. Ewa Małecka-Tendera.

    Dodano: 27.10.2011. 00:19  


    Najnowsze