• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polscy archeolodzy odkryli 23 kotwice u wybrzeży Krymu

    27.09.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Podczas czwartego sezonu poszukiwań u południowych wybrzeży Krymu w rejonie przylądka Aju-Dach archeolodzy podwodni w Warszawy znaleźli 23 kotwice pochodzące ze statków datowanych od VII do XIX wieku. Prowadzone prace, były pierwszymi badaniami podwodnymi w tym rejonie. Liczba znalezisk potwierdza istotne znaczenie nawigacyjne miejsca w ubiegłych stuleciach.

    Kierownikiem prac ze strony Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego jest Magdalena Nowakowska, a ze strony Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (NANU) Wiaczesław Gierasimov.

    ,,Rozpoznaliśmy wschodnią i południową część przylądka oraz wstępnie fragment zachodni. Najbardziej obfitujące w znaleziska okazały się prace w niewielkiej zatoce Panair, gdzie natknęliśmy się na 16 kotwic lub ich fragmentów oraz skarb kółeczek ołowianych, będących zapewne pozostałością po specjalnej sieci" - powiedziała Magdalena Nowakowska z Zakładu Archeologii Europy Starożytnej Instytutu Archeologii UW.

    Do najbardziej charakterystycznych spośród znalezionych kotwic należą te z okresu bizantyjskiego - są najczęściej T i W-kształtne. Takie datowanie potwierdzają również znaleziska amfor, flasz i dachówek. Z dwóch znalezionych kotwic naukowcy pobrali próby do analiz metalograficznych, które być może pozwolą na głębszą analizę i porównanie z podobnymi znaleziskami z basenu Morza Czarnego i Śródziemnego.

    Archeolodzy zlokalizowali również 3 obrobione bloki kamienne wraz resztkami przewiązanych lin. Ich zdaniem, są to niewątpliwie ładunki transportowane na pokładach zatopionych statków. Zastosowany przez nurków sonar boczny wskazał inne punkty, które również mogą być zagubionymi blokami kamiennymi.

    ,,Niestety warunki pogodowe nie pozwoliły na potwierdzenie tych przypuszczeń" - dodała Nowakowska.

    Podczas ostatniego sezonu weryfikowano również informacje o zatopionym statku załadowanym dachówkami ceramicznymi tzw. dachówkowcu, który ma spoczywać na głębokości ok. 25 m. Na razie archeolodzy mogą pochwalić się jedynie znalezieniem dwóch fragmentów dachówek oraz szeregu kotwic bizantyjskich.

    Archeolodzy zanurkowali również w zatoce Św. Trójcy, na zachód od przylądka Aju-Dach, w okolicach Ałupki. W ciągu czterech dni zlokalizowali i zadokumentowali 4 kotwice, w tym jedną bizantyjską i trzy nowożytne.

    W starożytności przez Morze Czarne wiodły liczne szlaki żeglugowe. Oprócz statków handlowych po wodach Morza Czarnego pływało wiele statków wojennych, które przy okazji bitew lub złych warunków pogodowych kończyły swe misje pod wodą. Dlatego też wody przybrzeżne Krymu pełne są starożytnych wraków oraz skarbów nietkniętych od ponad 2000 lat.

    Polsko-ukraińskie przedsięwzięcie ,,Crimea Project - Underwater Expedition" jest realizowane od 2007 roku. Jego celem jest odkrywanie, eksploracja oraz ochrona przed zniszczeniem i rabunkiem wraków. Wszystkie znaleziska są dokumentowane przez archeologów pod wodą fotograficznie oraz rysunkowo.

    Od czterech lat przedsięwzięcie prowadzone jest w ścisłej współpracy z Warszawskim Klubem Płetwonurków. Misja jest częścią ,,Crimea Project" - projektu współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Jego kierownikiem jest dr Radosław Karasiewicz-Szczypiorski z IAUW.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    szz/ agt/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Piotr Dyczek (ur. w 1956 r.) - polski archeolog, doktor hab. nauk historycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził liczne archeologiczne misje badawcze (m.in. w Egipcie, Sudanie, Bułgarii). Europejskie Stowarzyszenie Archeologów (European Association of Archaeologists – EAA) – organizacja powstała w 1994 roku, licząca obecnie ponad 1100 członków z 41 krajów europejskich i pozaeuropejskich. Skupia archeologów i innych współpracujących z archeologią specjalistów. Należą do niej naukowcy, dydaktycy, archeolodzy terenowi, konserwatorzy, muzealnicy i studenci archeologii. W 1999 EAA uzyskała status ciała konsultacyjnego Rady Europy. Jeppesen (pełna nazwa Jeppesen A Boeing Company) to międzynarodowe przedsiębiorstwo specjalizujące się w zakresie kartografii i nawigacji lotniczej, morskiej oraz lądowej, jak również organizacja szkoląca w branży awiacyjnej. Linie lotnicze, piloci, operatorzy statków oraz linie kolejowe używają publikowanych przez Jeppesen map i danych nawigacyjnych (tzw. Jeppesen charts) do organizacji lotów i rejsów, planowania załogi i floty oraz usprawniania swojej działalności operacyjnej. Obecnie przedsiębiorstwo jest częścią The Boeing Company. Jeppesen produkuje również oprogramowania na chartplotery i aplikacje nawigacyjne, z których do najbardziej znanych należy Electronic Flight Bag.

    Forum Morza Czarnego na rzecz Partnerstwa i Dialogu – organizacja międzynarodowa, powołana do życia w 2006 roku z inicjatywy Rumunii. W początkowym założeniu w ramach Forum miały odbywać się coroczne szczyty z udziałem przywódców państw (spotkania miały być kolejno organizowane przez wszystkich członków) oraz spotkania tematyczne w czasie tych rocznych okresów. Celem Forum Morza Czarnego na rzecz Partnerstwa i Dialogu nie jest tworzenie nowych instytucji, lecz zapoczątkowanie regularnego dialogu między państwami regionu Morza Czarnego (wraz z Kaukazem, aż do Morza Kaspijskiego) oraz wspólnych rozmów z organizacjami międzynarodowymi, m.in. z Unią Europejską. Uluburun – wrak statku odkryty w roku 1982 przez tureckiego poławiacza gąbek Mehmeta Cakira na Morzu Śródziemnym. Zatonął ok. 1300 p.n.e. Jeden z najważniejszych zbadanych wraków, a z pewnością najważniejsze źródło do poznania starożytnych kontaktów handlowych. Jest to również jedno z największych skupisk starożytnych dóbr handlowych, surowców, tworzyw i wyrobów rękodzielniczych odkrytych w basenie Morza Śródziemnego. Na pokładzie znajdowały się artefakty, pochodzące z co najmniej 11 różnych kultur, poświadczające różnoraki, dalekosiężny handel, prowadzony w późnej epoce brązu.

    Morze Azowskie (ros. Азовское море; ukr. Азовське море tatarski Azaq deñizi) – część Morza Czarnego, znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji. Od Morza Czarnego oddzielone jest przez Półwysep Kerczeński (część Krymu) i Tamański, łączy się z nim przez Cieśninę Kerczeńską. Powierzchnia morza wynosi blisko 38 tys. km², średnia głębokość 7 m, a maksymalna dochodzi do 13,5 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi ok. 1°C w zimie i 25-27°C w lecie, a zasolenie waha się pomiędzy 12 a 14‰. Społeczny inspektor pracy (właśc. zakładowy społeczny inspektor pracy - zsip) - pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Zakładowe organizacje związkowe mogą postanowić, że społecznym inspektorem pracy może być również pracownik zakładu niebędący członkiem związku zawodowego. Sprawowanie funkcji społecznego inspektora pracy stanowi służbę społeczną, pełnioną przez pracowników dla zapewnienia przez zakłady pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochrony uprawnień pracowniczych określonych w przepisach prawa pracy.

    Nikonion − antyczne miasto greckie założone w drugiej połowie VI wieku p.n.e. przez osadników z Histrii lub Miletu na wschodnim brzegu rzeki Dniestr, kilkanaście kilometrów od jej ujścia do Morza Czarnego. Pozostałości miasta znajdują się na północnej rubieży współczesnej ukraińskiej miejscowości Roksolany. Od 1957 r. są tam prowadzone badania archeologiczne, kierowane przez pracowników Muzeum Archeologicznego w Odessie. Od roku 1995 w badaniach uczestniczy również ekspedycja z Zakładu Archeologii Antycznej UMK w Toruniu. Akko 1 – wrak statku znaleziony w 2006 roku w obrębie portu Akko na głębokości 4 m. Szczątki wraku rozciągnięte były na 23 m długości. Archeolodzy twierdzą, że w rzeczywistości statek mógł liczyć 26 m długości i 7 m szerokości na wysokości pokładu. W obrębie wrakowiska odnaleziono m. in. 11 kul armatnich, łyżki, fajkę, bukłak na wodę oraz fragmenty muszkietów. Eksperci stwierdzili, że odnaleziony rodzaj broni używany był przez brytyjskich marynarzy z przełomu XVIII i XIX wieku. Drugi z odkrytych wraków został nazwany Akko 2.

    Narodowy Rachunek Zdrowia – system prezentacji danych na temat ekonomicznej strony systemu ochrony zdrowia. Jest to stosunkowo nowe narzędzie porównywania wydatków na ochronę zdrowia, które ujmuje je w sposób wszechstronny, zapewniający porównywalność w skali międzynarodowej. Prace nad wdrożeniem metodologii rachunków zdrowia w Polsce zostały podjęte przez zespół ekspertów pod kierownictwem Ministerstwa Zdrowia w 2001 roku, a od 2004 są prowadzone w Głównym Urzędzie Statystycznym w ścisłej współpracy z instytucjami, które gromadzą dane o wydatkach na ochronę zdrowia: tj. Ministerstwem Zdrowia, Narodowym Funduszem Zdrowia, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej, Ministerstwem Sprawiedliwości, Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwem Finansów.

    Wąż morski to rzekomo istniejące zwierzę morskie przypominające lądowego węża, jeden z głównych obiektów zainteresowania kryptozoologii. Doniesienia o rzekomych obserwacjach węży morskich pochodzą z różnych stron świata i z różnych czasów (stworzenia te rzekomo były widywane przez setki lat). W swojej najnowszej pracy Bruce Champagne ocenia, iż ponad 1200 osób doniosło o swoich obserwacjach. Węże morskie miano widywać z pokładów statków, jak również z wybrzeży. Obserwować je miały zarówno pojedyncze osoby, jak i grupy, pośród których czasem byli także naukowcy. Pomimo wielu doniesień brak fizycznych dowodów na istnienie tych zwierząt. Ich występowanie nie zostało oficjalnie potwierdzone i traktowane jest przez oficjalną naukę jako jedna z morskich legend.

    Polish Archaeology in the Mediterranean (PAM) – rocznik naukowy wydawany od 1988 roku w Warszawie przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowane są w nim wyniki prac polskich archeologów w rejonie Morza Śródziemnego (min. Egipt, Syria, Cypr). Zamieszczane studia i artykuły publikowane są w językach kongresowych. Pismo cieszy się uznaniem międzynarodowym i jest podstawowym periodykiem informującym o sukcesach polskiej archeologii śródziemnomorskiej. Archeologia eksperymentalna (inaczej: archeologia doświadczalna), to jedna z metod badawczych z dziedziny archeologii. Jej kolebką są kraje anglosaskie, tam też doczekała się największej liczby opracowań naukowych i podzieliła się na rodzaje w ramach klasycznego Thomsenowskiego podziału epok w archeologii. Jej celem jest stworzenie materiału porównawczego pomocnego w interpretowaniu materiału źródłowego pozyskanego w toku badań przeprowadzonych metodą wykopaliskową. Błędnie utożsamiana z działalnością stowarzyszeń "historii żywej", archeologia eksperymentalna zajmuje się badaniem technologii wymarłych cywilizacji, próbując rekonstruować przedmioty i techniki rzemieślnicze. Podczas doświadczenia istotne są czerpane z niego informacje, nie zaś wykonane obiekty czy artefakty. Metody tej używa się głównie podczas prac nad oszacowaniem nakładu pracy, rekonstrukcją narzędzi na podstawie np. śladów przez nie pozostawionych, oraz próbami przypisania funkcji nieznanym przedmiotom. Bardzo modna w latach 60., obecnie, po latach zastoju, przeżywa renesans dzięki zastosowaniu najnowszych technik badawczych wraz z rozwojem archeologii jako nauki przyrodniczo-humanistycznej o charakterze interdyscyplinarnym. W Polsce, z powodu braku zainteresowania ze strony środowiska naukowego oraz w związku z atakami metodologów archeologii na podstawy koncepcji tej metody, archeologia eksperymentalna nie jest uznawana za metodę naukową, a wnioski są traktowane jako niczym niepoparte spekulacje o charakterze popularyzatorskim. Odbiciem tego stosunku są imprezy masowe organizowane przez polskie muzea, zresztą festyniarski charakter działania połączony ze sporadycznie prowadzonymi pracami naukowymi przez kadrę o niewielkich z reguły praktycznych podstawach jest najsłabszym ogniwem archeologii eksperymentu i podstawową płaszczyzną, na której podważa się jej naukowość.

    Polsko-egipska Archeologiczna i Geologiczna Misja Skalna - prowadzi badania na skalnej półce położonej nad świątynią królowej Hatszepsut w Deir el-Bahari w Egipcie. Powstała w 1998 r. w wyniku umowy pomiędzy Centrum Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego im. Kazimierza Michałowskiego a władzami Uniwersytetu w Tanta, a następnie Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Ze strony polskiej kierownikiem Misji jest od początku prof. dr hab. Andrzej Niwiński z Instytutu Archeologii UW, ze strony egipskiej - prof. Shafia Bedier z Wydziału Sztuki Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Bosman okrętowy (b.o.) (ang. boatswain ,bosun - bosman) to podoficer specjalności pokładowej na okręcie. Jest przełożonym wszystkich podoficerów i marynarzy wchodzących w skład załogi. Bosmanowi okrętowemu podlegają zawiadujący poszczególnymi częściami pokładu górnego, łodziami, masztami itp. oraz wszyscy czasowo lub na stale przydzieleni do prac, wchodzących zakres jego obowiązków. B.o. podlega bezpośrednio z.d.o., jest jego pomocnikiem i odpowiada przed nim za odpowiedni wygląd zewnętrzny, dobre utrzymanie i czystość okrętu oraz rejonu w jego pobliżu. Odpowiada szczególności za dobry stan, konserwację i działanie kotwic, łańcuchów kotwicznych wraz całym sprzętem kotwicznym i holowniczym łodzi okrętowych, ich osprzętu, urządzeń do ich podnoszenia i spuszczania,masztów ,olinowania,ożaglowania, kadłuba zewnętrznego i górnego pokładu okrętu. W czasie przygotowania okrętu do wyjścia w morze nadzoruje umocowanie łodzi, kotwic i ruchomych ciężarów oraz zajmuje się przygotowaniem łodzi ratunkowej do natychmiastowego spuszczenia. Odpowiada za właściwe rozmieszczenie kół ratunkowych i kompletne wyposażenie łodzi. Na morzu przeprowadza sztormowanie zabezpieczenia pokładów. Jest odpowiedzialny za gotowość zapasowych świateł pozycyjno-sygnałowych oraz oświetlenia naftowego. Sprawdza osobiście zamknięcie włazów i iluminatorów na całym okręcie. B.o. rozdziela załogę do prac przy czyszczeniu i konserwacji okrętu. Na postoju b.o. oraz na co dzień objeżdża okręt dookoła, żeby sprawdzić czystość kadłuba i odpowiedni wygląd omasztowania i olinowania. Na okręcie żaglowym sprawdza codziennie rano całe omasztowanie i ożaglowanie, zwracając uwagę na to, czy fały, szoty i inne liny przetarły się podczas nocy .

    Gdański tramwaj wodny – tramwaj wodny Zarządu Transportu Miejskiego w Gdańsku pływający po wodach śródlądowych Gdańska, a do końca sezonu letniego 2012 także między Gdańskiem, Sopotem, Helem i (od 20.06.2009) Wyspą Sobieszewską. Przedsięwzięcie finansowane jest przez samorząd miasta Gdańska oraz projektu „Program ożywienia dróg wodnych w Gdańsku" współfinansowanego przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 2007-2013. Tramwaje wodne pływają w okresie od maja do września.

    Dodano: 27.09.2011. 00:19  


    Najnowsze