• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polscy egiptolodzy potwierdzili przyczyny upadku epoki Starego Państwa

    01.10.2010. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ślady po katastrofalnych w skutkach zmianach klimatu około 2200 lat p.n.e. odnaleźli polscy archeolodzy na największej nekropolii starożytnego Egiptu zlokalizowanej w Sakkarze, 30 km na południe od Kairu. Pracami kierował prof. Karol Myśliwiec z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN (dawniej Zakład Archeologii Śródziemnomorskiej PAN). Egiptolodzy od wielu lat są zgodni, że pod koniec epoki Starego Państwa (2686-2160 lat p.n.e.), czasów rozkwitu cywilizacji egipskiej - wtedy wzniesiono największe piramidy, nastąpił poważny kryzys społeczno-polityczny ściśle związany z osuszaniem klimatu.

    Wieloletni projekt badawczy polskich archeologów w sąsiedztwie najstarszej piramidy egipskiej wzniesionej przez Dżosera, w obrębie elitarnych grobowców wykutych w skalnym podłożu dał interesujące rezultaty.

    ,,Wyniki naszych analiz oparliśmy o dane pozyskane z kilkudziesięciu hypogeów. Wspólnie z geologami i sedymentologami przeanalizowaliśmy grube warstwy gruzu skalnego i nawianego piasku zalegające w szybach grobowych" - tłumaczy dr Fabian Welc.

    Osady geologiczne datowane na przełom epoki Starego Państwa i Pierwszego Okresu Przejściowego - czasów kryzysu scentralizowanego państwa faraonów dowodzą, że doszło do katastrofalnych w skutkach, bardzo intensywnych i długotrwałych opadów deszczu.  

    ,,Badana przez nas nekropola tonęła wówczas w zwałach błota i gruzu. Zniszczeniu ulegały stare grobowce, jak i te ledwie zbudowane. Częściowemu zniszczeniu ulegały kaplice grobowe wzniesione z cegieł mułowych - nieodpornych na intensywne opady atmosferyczne" - mówi dr Welc.

    Zdaniem badaczy skutki intensywnych opadów musiały mieć poważny wpływ na gospodarkę państwa. Trudno oszacować, jaki był zasięg terytorialny anomalii pogodowych, jednak fakt upadku scentralizowanego państwa egipskiego ok. 4200 lat temu nie budzi wątpliwości. Jest potwierdzony również w źródłach pisanych.

    Zniszczeniu podczas opadów uległy zapewne liczne budynki gospodarcze i administracyjne - w tym spichlerze, również wykonane z cegieł mułowych. Należy również pamiętać, że pałac królewski wykonany był z tegoż budulca - jedynie świątynie i grobowce wznoszono z surowca kamiennego, co zapewniało przetrwanie na znacznie dłuższy okres czasu. Biorąc pod uwagę wszystkie te fakty oczywiste jest, że długotrwałe opady mogły częściowo sparaliżować funkcjonowanie państwa. Co więcej, nadmiar wody zalegał na polach uniemożliwiając ich uprawę. Podczas trwania Pierwszego Okresu Przejściowego (2160-2055 lat p.n.e.) klimat dalszym zmianom. Opady atmosferyczne niemal zupełnie zanikły, klimat stał się suchy i gorący - bardzo podobny do dzisiejszego na terenie Egiptu. Dodatkowo poziom Nilu zdecydowanie obniżył się, co spowodowało kolejny kryzys. Fluktuacje pogodowe w tym okresie potwierdzają również źródła pisane.

    Wyniki badań polskich naukowców uściśliły dotychczasowe ustalenia związane z upadkiem epoki Starego Państwa. Ocieplenie klimatu poprzedzone było okresem gwałtownych, niszczących opadów deszczu, które sparaliżowały potężne państwo. Badacze zamierzają kontynuować analizy archeo-geologiczne w Sakkarze, tak aby uszczegółowić dotychczasowe informacje i uzyskać odpowiedzi na kolejne pytania.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pierwszy Okres Przejściowy (ok. 2250 – ok. 2050 p.n.e.) – okres w historii starożytnego Egiptu między istnieniem Starego i Średniego Państwa charakteryzujący się upadkiem silnej, scentralizowanej władzy, wewnętrznymi walkami o panowanie nad całym krajem i niepokojami społecznymi wywołanymi pogorszeniem się sytuacji uboższych warstw społeczeństwa. Klimat Nigerii: Pomimo, iż Nigeria położona jest w strefie klimatów podrównikowych, na jej terenie występuje zadziwiająco wiele typów klimatu. Strefy klimatyczne zmieniają z południa na północ. Na południu panuje klimat równikowy wybitnie wilgotny o cechach monsunowych, o najniższej w kraju amplitudzie rocznej temperatur (25 - 28°C) i najwyższej rocznej sumie opadów sięgającej 3400 mm. Na wybrzeżu opady deszczu występują przez cały rok. Im dalej na północ, tym klimat staje się suchszy, z wyraźnie zaznaczonymi ośmiomiesięcznymi okresami bezdeszczowymi, przechodzi w podrównikowy wilgotny. Północna Nigeria należy do strefy klimatów podzwrotnikowych. Średnie miesięczne temperatury sięgaja w styczniu 22°C, w maju 32°C. Roczne opady wynoszą jedynie 350 mm. Piramida Amenemhata III w Dahszur - pierwsza z dwóch piramid wzniesionych przez Amenemhata III, władcę starożytnego Egiptu z czasów Średniego Państwa, z XII dynastii. Zbudowana w obrębie nekropoli Dahszur, mającej swe początki w czasach Starego Państwa, zwana obecnie Piramidą Czarną.

    Pochodzenie państwa – pojawieniu się organizacji państwa towarzyszył długotrwały proces historyczny. Powstało wiele teorii związanych z pochodzeniem państwa. Proces powstawania instytucji państwa był długotrwały. Było to wynikiem rozwoju kultury i cywilizacji ludzkiej. Państwo jest organizacją polityczną społeczeństwa, która nie może istnieć bez ludności, terytorium i władzy. Składniki konstytutywne państwa służą do ogólnej charakterystyki państwa:

    Nowe Państwo - okres w dziejach starożytnego Egiptu, trwający od XVI do XI wieku p.n.e. Był to okres panowania XVIII, XIX i XX dynastii (lata 1570-1070 p.n.e.). Nowe Państwo poprzedzał Drugi Okres Przejściowy, po 1070 p.n.e. nastąpił Trzeci Okres Przejściowy. Nowe Państwo było okresem największego rozkwitu potęgi starożytnego Egiptu. Funkcja bezpieczeństwa – w bezpieczeństwie teleinformatycznym elementarna właściwość, jaką mechanizm bezpieczeństwa powinien zapewniać chronionym zasobom. Poszczególne mechanizmy mogą różnić się zakresem oferowanych funkcji bezpieczeństwa oraz ich poziomem.

    Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza. Bezpieczeństwo wodne – pojęcie określające zdolność danej populacji do zapewnienia sobie dostępu do źródeł wody pitnej. Zapewnienie bezpieczeństwa wodnego jest narastającym problemem gdyż mają na niego wpływ takie czynniki jak przyrost naturalny, susze, zmiany klimatu, zjawiska El Niño i La Niña, coraz większe zanieczyszczenie istniejących źródeł wody, zbędne zużycie wody przez przemysł i nadmierne zużywanie wód gruntowych i artezyjskich. Poziom bezpieczeństwa wodnego ulega drastycznej redukcji w wielu krajach świata zjawisko to określa się z języka angielskiego jako „water stres”.

    Okres wczesnodynastyczny w Egipcie, zwany również okresem tynickim lub okresem archaicznym – w historii starożytnego Egiptu etap będący bezpośrednią konsekwencją zjednoczenia górnego i dolnego państwa przez dynastię 0 w okresie predynastycznym. Był to czas ostatecznego kształtowania się kultury egipskiej, mało znany ze względu na niewielką ilość odnalezionych tekstów i ich jednorodność. Obejmował panowanie I i II dynastii w latach od ok. 3150 do ok. 2686 p.n.e.

    Mechanizm wiedeński - procedura związana z środkami budowy zaufania i bezpieczeństwa ustanowiona w 1990 podczas szczytu paryskiego KBWE. Jest to dwufazowy mechanizm konsultacji i współpracy przewidziany na wypadek nadzwyczajnej aktywności wojskowej. Pierwsza faza zakłada, że jedno z państw uczestniczących zwraca się do drugiego państwa, na terenie którego doszło do nadzwyczajnych lub niezaplanowanych działań sił zbrojnych, z prośbą o wyjaśnienie przyczyn tych zdarzeń. Na państwo-adresata nałożony jest obowiązek udzielenia odpowiedzi w trybie 48-godzinnym. W przypadku, gdy państwo, które zainicjowało procedurę, nie jest usatysfakcjonowane odpowiedzią ma prawo zwrócenia się z prośbą o zwołanie konferencji dwustronnej lub konferencji kryzysowej z udziałem wszystkich państw Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

    Gospodarka nakazowa - występuje w niej państwowa własność czynników wytwórczych, co związane jest z centralnym podejmowaniem decyzji, które przekazywane są jednostkom gospodarczym w formie obowiązujących szczegółowych planów gospodarczych. Planiści rządowi ustalają jakie dobra i usługi należy wyprodukować. Określając poziom płac i system rozdzielnictwa czynników produkcji, decydują również, kto i w jakiej ilości otrzyma produkty pracy społeczeństwa. Rezerwy gospodarcze – rezerwy, które mają służyć głównie do zaspokajania podstawowych potrzeb materiałowych, surowcowych i paliwowych gospodarki narodowej, a także do zaopatrywania ludności w podstawowe produkty i półprodukty żywnościowe, produkty rolne, produkty lecznicze oraz wyroby medyczne w okresach zagrożenia bezpieczeństwa państwa, ale również do łagodzenia lub eliminowania zakłóceń w działaniu gospodarki narodowej, powstałych w wyniku klęsk żywiołowych lub innych nieprzewidywalnych zdarzeń i okoliczności.

    Strefa klimatów podzwrotnikowych (subtropikalnych) - w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza jest to jedna z pięciu głównych stref klimatycznych. Obejmuje obszary kuli ziemskiej, na którym średnia temperatura najchłodniejszego miesiąca wynosi +10 °C i więcej w klimatach morskich do 0 °C w klimatach kontynentalnych, zaś opady występują przeważnie w chłodnym półroczu (w klimatach monsunowych latem). Pory roku wyznacza roczny przebieg temperatury, opadów. Wyróżnia się pięć typów tego klimatu: Deficyt cykliczny (koniunkturalny) również saldo cykliczne (ang. cyclical deficit) – jest rezultatem cyklicznego przebiegu procesów gospodarczych. Obrazuje wpływ cyklu koniunkturalnego na zmiany w dochodach i wydatkach budżetu państwa i jest niezależny od bieżącej polityki fiskalnej. Mówi się, że jest to różnica między wydatkami i dochodami państwa, realizowanymi w warunkach, gdy gospodarka nie funkcjonuje przy pełnym wykorzystaniu mocy produkcyjnych.

    Podobieństwo częściowe (ang. partial similarity) jest szczególnym rodzajem podobieństwa, które jest spełnione jedynie częściowo. Zjawisko takie występuje np. kiedy zachowanie wartości wszystkich liczb podobieństwa, przy zmianie skali przeprowadzanego procesu, jest niemożliwe. Bezpieczeństwo narodowe - stan uzyskany w rezultacie odpowiednio zorganizowanej obrony i ochrony przed wszelkimi zagrożeniami militarnymi i niemilitarnymi, tak zewnętrznymi jak i wewnętrznymi, przy użyciu sił i środków pochodzących z różnych dziedzin działalności państwa. Bezpieczeństwo narodowe, to także najważniejsza wartość, potrzeba narodowa i priorytetowy cel działalności państwa, jednostek i grup społecznych, a jednocześnie proces obejmujący różnorodne środki, gwarantujące trwały, wolny od zakłóceń byt i rozwój narodowy (państwa) w tym obronę państwa jako instytucji politycznej oraz ochronę jednostek i całego społeczeństwa, ich dóbr i środowiska naturalnego przed zagrożeniami, które w znaczący sposób ograniczają jego funkcjonowanie lub godzą w dobra podlegające szczególnej ochronie.

    Dodano: 01.10.2010. 00:33  


    Najnowsze