• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polscy egiptolodzy w Metropolitan Museum

    29.07.2011. 13:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    "Egipt i jego początki" to tytuł międzynarodowej konferencji, która zgromadziła m.in. archeologów polskich, amerykańskich, brytyjskich, francuskich, japońskich i niemieckich w nowojorskim Metropolitan Museum.



    Spotkanie na temat historii powstania państwa faraonów jest już czwartym z tej serii, zapoczątkowanym z inspiracji Polaków przed dziewięcioma laty w Krakowie. Jego uczestnicy w trakcie prezentacji i referatów dyskutują na temat swoich odkryć i dzielą się doświadczeniami z pracy w Egipcie.

    Jak powiedział w rozmowie z PAP prof. Krzysztof Ciałowicz - dyrektor Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, debata koncentruje się na bardzo ważnym i ciągle kontrowersyjnym zagadnieniu początków państwa egipskiego. Naukowcy spotkają się co trzy lata by przedstawiać wyniki badań.

    Pięciodniowa konferencja kończy się w najbliższą sobotę. Otworzyli ją Polacy, co było wyrazem uhonorowania osiągnięć archeologów z Krakowa i Poznania, znanych z wykopalisk w Tell el-Farcha w delcie Nilu, które przyniosły niezwykłe odkrycia między innymi złotych figur faraona, depozytów świątynnych oraz wielkich budowli kultowych i mieszkalnych.

    Naukowcy z UJ oraz Muzeum Archeologii w Poznaniu przedstawili wnioski z dotychczasowych badań. Nie pokazywali znanych zabytków, które kiedyś wykopali i eksponowane są Muzeum Egipskim w Kairze, lecz starali się wyciągać wnioski, jak powstawało państwo egipskie, jaka była rola delty, jak doszło do tego, że w w czwartym tysiącleciu przed Chrystusem nagle nad Nilem pojawia się pierwsze państwo przestrzenne, czyli takie jak dzisiejsze, obejmujące większy, nie ograniczony do jednego miasta, obszar. Wcześniej, jak w Grecji, były państwa - miasta.

    "Prowadzimy od 14 lat w Tell el-Farcha badania, które dają rewelacyjne wyniki. Niegdyś uważano, że przyszła tam horda z południa, była lepiej zorganizowana i najechała zbrojnie Bogu ducha winną ludność na północy, lecz nie jest do końca prawdą. Motorem napędowym rozwoju w dużej mierze był handel i konieczność zdobycia niektórych surowców w dolinie Nilu wówczas niedostępnych, jak miedź. Trzeba było je sprowadzać przez deltę"- wyjaśnia prof. Ciałowicz.

    Największym zainteresowaniem cieszyły się prezentacje dotyczące początków zasiedlenia Dolnego Egiptu i kontaktów między Dolnym, a Górnym Egiptem. Uczestnicy konferencji z uwagą przyjęli też referaty o wprowadzeniu architektury ceglanej (wcześniej w delcie było budownictwo wykorzystujące z materiały organiczne, jak drewno, słoma trzcina) a także prezentacje związane z obrządkiem pogrzebowym i szlakami wykorzystania miedzi.

    "Stanowisko Tell el-Farcha, które badaliśmy we wschodniej delcie Nilu odgrywało istotną rolę. Było to jedno z głównych centrów powstawania państwa egipskiego. Znajdowało się w miejscu, gdzie się ścierały wpływy z Bliskiego Wschodu, Syrii, Palestyny. Występowała tam wymiana idei i dóbr. Odgrywało zatem istotną rolę w tamtym okresie, w czwartym tysiącleciu przed naszą erą" - tłumaczy dr Marek Chłodnicki z Muzeum Archeologii w Poznaniu.

    Według uczestników polskiej ekipy w ciągu 14 sezonów udało się zbadać dopiero niewielką część obejmującego 1000 lat historii stanowiska na obszarze czterech hektarów. Dokładnie bowiem przebadali ok. 10 akrów, a częściowo kolejnych dziesięć.

    "Jesteśmy na początku drogi i pewnie kolejne pokolenia polskich badaczy staną w obliczu rozwikłania następnych zagadek" - podkreśla dr Chłodnicki.

    Prace polskich archeologów, antropologów, osteologów wspieranych przez geologów z krakowskiej AGH są żmudne ponieważ jest tam sześć metrów warstwy kulturowej. Eksploracja od wierzchołka stanowiska do jego spodu zajmuje całe lata.

    Jak mówi prof. Ciałowicz ostatnie wydarzenia polityczne nie wpłynęły na badania jego ekipy.

    "Byliśmy tam zaraz po wybuchu rewolucji od lutego do kwietnia. Spotykaliśmy się z niezwykłą serdecznością, a z niektórymi robotnikami pracującymi z nami od 14 lat się zaprzyjaźniliśmy i mamy z nimi związki partnerskie. Także na ulicach widziało się serdeczność mimo przełomowych wydarzeń w okresie euforii" - zapewnia naukowiec.

    Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski 

    PAP - Nauka w Polsce

    ad/ ls/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tell el-Farcha – stanowisko archeologiczne położone w północno-wschodniej Delcie Nilu (Egipt) ok. 120 km na północny zachód od Kairu, ok. 10 km od współczesnego miasta El Senbellawein i ok. 15 km od starożytnego Mendes, które odegrało znaczącą rolę w historii upadku Tell el-Farcha. Buto (egip. Per-Wadżet, arab. Tell el-Farain) – zhellenizowana nazwa miasta egipskiego położonego w delcie Nilu, które odgrywało znaczną rolę w okresie predynastycznym. Muzeum Petriego, właściwie Muzeum Archeologii Egipskiej Petriego (ang. Petrie Museum of Egyptian Archeology) – muzeum historii starożytnej Egiptu noszące imię angielskiego egiptologa prof. Williama Flindersa Petriego. Jest muzeum uniwersyteckim pod pieczą Instytutu Archeologii Uniwersytetu College London (UCL) w Londynie.

    Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie – muzeum, którego zbiory są związane z polskim wczesnym średniowieczem oraz z historią Gniezna i okolic. Siedziba znajduje się w budynku wzniesionym w latach 1970-1978. Muzeum powstało w roku 1956 jako Gnieźnieński Oddział Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. W 1973 r. zostało przekształcone w samodzielną jednostkę, która od marca 1983 nosi nazwę Muzeum Początków Państwa Polskiego. Gromadzi eksponaty archeologiczne, kultury materialnej od średniowiecza do czasów współczesnych, sztukę, zabytki i archiwalia związane z historią Gniezna. Księgozbiór muzeum liczy ponad 17 tysięcy pozycji. Muzeologia (muzealnictwo, muzeografia) – nauka pomocnicza historii, zajmująca się architekturą muzeów i ich zarządzaniem, poszerzona o teorię komunikacji, edukację i rolę, jaką pełnią instytucje muzealne w społeczeństwie. W sensie praktycznym jest nauką o funkcjonowaniu muzeów. Jej nazwa zrodziła się w 1934 r. na konferencji zorganizowanej w Madrycie przez Office International des Musées (poprzednik ICOM – Międzynarodowej Rady Muzeów), uznanej za pierwszą konferencję muzeologiczną. Georges Henri Riviere (1897-1985), założyciel i wieloletni dyrektor generalny ICOM, twórca teorii „nowej muzeologii” mówił o niej tak: muzeologia jest to nauka stosowana, nauka o muzeum. W jej polu znajdują się rozważania nad rolą muzeum w społeczeństwie, badania i konserwacja, sposoby prezentacji, animacji i rozpowszechnienia, organizacji i funkcjonowania, architektury wznoszonej dla celów muzealnych oraz architektury „zmuzealizowanej” (adaptowanej do potrzeb muzeów), badania nad miejscami i obiektami pozyskanymi, nad wyborami, a także typologia i deontologia.

    Dolina Nilu (dawniej także: Dolina Dolnego Nilu, arab. وادي النيل = Wadi an-Nil) – żyzna dolina w Egipcie, otaczające rzekę Nil i przez nią nawadniana. Dolina ciągnie się od Jeziora Nasera na południu aż po Kair na północy, po czym przechodzi w Deltę Nilu. Szerokość Doliny Nilu sięga 25 km. Na jej obszarze (wraz z obszarem Delty Nilu) zamieszkuje 92% ludności Egiptu. Polsko-egipska Archeologiczna i Geologiczna Misja Skalna - prowadzi badania na skalnej półce położonej nad świątynią królowej Hatszepsut w Deir el-Bahari w Egipcie. Powstała w 1998 r. w wyniku umowy pomiędzy Centrum Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego im. Kazimierza Michałowskiego a władzami Uniwersytetu w Tanta, a następnie Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Ze strony polskiej kierownikiem Misji jest od początku prof. dr hab. Andrzej Niwiński z Instytutu Archeologii UW, ze strony egipskiej - prof. Shafia Bedier z Wydziału Sztuki Uniwersytetu Ain Shams w Kairze.

    Starożytny Egipt (egip. Kemet, Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie). W okresie największego rozkwitu (Nowe Państwo) obejmująca swoim zasięgiem także Nubię (Kusz) oraz Punt na południu, Syropalestynę (Retenu) na północnych rubieżach azjatyckich, oraz tereny libijskie na północnym zachodzie. Peluzjum (gr. Peloúsion [Πηλούσιον]; rzym. Pelusium; arab. Al-Fara, biblijne miasto Sin, aram. Seyân) – starożytny port przeładunkowy i miasto graniczne starożytnego Egiptu, położone w północno-wschodniej Delcie Nilu. Miasto to było warownią egipską, broniącą państwo przed inwazją od strony Wschodu (m.in. Syrii i Arabii. Stolica nomu 14. Dolnego Egiptu jako Peromi.

    Rewolucja urbanistyczna – powstanie pierwszych miast w IV tysiącleciu p. n. e., dużych skupisk ludzkich liczących tysiące mieszkańców. Dokonała się ona w dolinach wielkich rzek: Tygrysu i Eufratu oraz Nilu. Niezwykła żyzność gleby nanoszonej przez rzeki sprawiła, że rolnicy zaczęli uzyskiwać nadwyżki żywności, co pozwoliło części z nich na porzucenie rolnictwa i zajęcie się rzemiosłem oraz handlem. W zamian za wytworzone przez siebie produkty lub sprowadzone towary dostawali żywność od okolicznych rolników. W ten sposób powstały pierwsze miasta, które odgrywały rolę centrum religijnego, administracyjnego i gospodarczego. Funkcjonowanie administracji i rozwiniętej gospodarki wymagało prowadzenia rachunków i spisów, co spowodowało wynalezienie pisma. Temin ten został pierwszy raz użyty przez archeologa Vere Gordona Childego w latach trzydziestych XX wieku.

    Hedż-Hor – władca starożytnego Egiptu z dynastii 0. Serech z jego imieniem znaleziono we wschodniej delcie Nilu oraz na naczyniu z Tura. Niektórzy egiptolodzy uważają, że jest on jednym z pokonanych władców przedstawionych na palecie Narmera (Ua-Szi).

    Szaduf (szabuf) – wynaleziona w Starożytnym Egipcie i wprowadzona w okresie Nowego Państwa (ok. 1563-1085 r. p.n.e) forma żurawia studziennego, którego zasady działania oparte były na dźwigni, wykorzystującej przeciwwagę. Nowatorskie wówczas urządzenie pozwalało na przelewanie wody bezpośrednio z Nilu do kanałów irygacyjnych lub do nawadniania ogrodów. Składał się ze skórzanego wiadra przymocowanego do belki oraz umieszczonych po drugiej stronie kamieni, które umożliwiały dźwiganie tego naczynia i jego opróżnianie. Szaduf jest również w dzisiejszych czasach dość powszechnie wykorzystywany. Archiwum Korporacyjne - Archiwum i Muzeum Polskich Korporacji Akademickich powstało w 2001 r. w Poznaniu. Celem instytucji jest utrwalanie w pamięci społeczeństwa dorobku i tradycji polskich korporacji akademickich, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru ideowo-wychowawczego. Archiwum gromadzi materiały, informacje i pamiątki związane z działającymi w okresie 1816-1989 polskimi korporacjami akademickimi oraz dane biograficzne zmarłych członków korporacji, a także wspiera rozwój współczesnych polskich korporacji akademickich. Od 2007 r. prowadzone jest Muzeum Polskich Korporacji Akademickich.

    Dodano: 29.07.2011. 13:33  


    Najnowsze