• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polscy konserwatorzy zabezpieczyli unikatowy zabytek w Sudanie

    04.04.2012. 08:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Na przełomie 2011/2012 r. naukowcy z Polski zabezpieczyli średniowieczne malowidła na terenie tzw. Rafaelionu, czyli budowli religijnej poświęconej Archaniołowi Rafaelowi w Banganarti w Sudanie. To wyjątkowa konstrukcja kościelna z połowy XI wieku, która do połowy XIV wieku była ważnym centrum pielgrzymkowym chrześcijańskiego królestwa Makurii. Przeprowadzenie niezbędnych prac możliwe było dzięki wsparciu finansowemu PKN Orlen.

    "Oprócz konserwacji, wykonaliśmy również prace rekonstrukcyjne i zabezpieczające. Ustabilizowaliśmy warstwy podłoża, tępiliśmy owady żerujące w warstwie tynku oraz oczyszczaliśmy i utrwaliliśmy malaturę najważniejszych malowideł" - wyjaśnia dr Bogdan T. Żurawski z Zakładu Kultur Afryki Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN, kierownik badań. Prace w Banganarti prowadzone są na podstawie koncesji Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW.

    Ponadto polscy konserwatorzy, stosując metodę odkrywek pasowych (nie niszcząc widniejących na ścianach inskrypcji), w kaplicy świętych uzdrowicieli Kosmy i Damiana, odsłonili wcześniejsze malowidła. Dzięki temu specjaliści od nubijskiego malarstwa ściennego mogą przyjrzeć się niewidocznym dotychczas motywom ikonograficznym.

    Polacy odbudowali również część ścian Rafaelionu. Na ich szczytach usadowiono dach, mający na celu ochronę całej budowli przed czynnikami atmosferycznymi. Drugi dach, którego budowę zaczęto w tym roku, zapobiegać będzie nagrzewaniu się malowideł w sezonie letnim.

    "Dach spowoduje również, iż we wnętrzu Rafaelionu będzie zupełnie ciemno - co jest niezmiernie ważne dla ochrony znajdujących się tam bezcennych malowideł. Zamiast dotychczasowego, stałego oświetlenia światłem słonecznym, wprowadzimy diody ledowe zawieszone w imitacjach lampek oliwnych. Połączone z ogniwem słonecznym na dachu będą oświetlać najważniejsze malowidła, inskrypcje oraz elementy wyposażenia Rafaelionu. Oczywiście będzie je można włączać i wyłączać w zależności od potrzeb" - dodaje dr Żurawski.

    Dzięki dotacji PKN Orlen Rafaelion został pokryty od zewnątrz warstwą tynku, którego receptura została opracowana w wyniku kilkuletnich doświadczeń konserwatorów pracujących w Banganarti. Tynkiem o podobnym składzie pokryto również resztę nieotynkowanych ścian wewnątrz budowli.

    Prace w Banganarti są częścią większego projektu, który Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW prowadzi na prawym brzegu Nilu między III a IV kataraktą już od 50 lat. Uroczyste obchody rocznicowe miały miejsce w ubiegłym roku w Chartumie (pisaliśmy o nich w serwisie NwP). Rafaelion odkryto w czasie badań powierzchniowych (tzw. Southern Dongola Reach Survey), prowadzonych między Starą Dongola a ez-Zumą w 2001 roku. Prace wykopaliskowe rozpoczęto natychmiast, bo stanowisko było zagrożone przez ekspansję pól uprawnych i gajów palmowych. Portrety królów Makurii, sceny biblijne i wizerunki świętych misternie namalowane na ścianach Rafaelionu uratowano w ostatniej chwili.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Banganarti, starożytna nekropolia chrześcijańska w Nubii założona na przełomie VI i VII wieku. Położona 9 km na południowy-wschód od Starej Dongoli. W momencie założenia stanowiła wyspę otoczoną wodami Nilu - wskazuje na to nazwa nekropoli oznaczająca wyspę szarańczy. W latach 1999 - 2002 polska misja archeologiczna prowadziła tu badania podczas których został odsłonięty kościół zbudowany na planie kwadratu o boku 25 metrów. Dach wieżowy – dach namiotowy o dużej wysokości (większej od największego wymiaru jego podstawy), czasem rozszerzający się w części dolnej, co umożliwia przejście od ścian budowli do wysokiego zwieńczenia. W przypadkach, gdy dach wieżowy jest bardzo wysmukły, może być również nazwany iglicą. Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. Kazimierza Michałowskiego (ang. Polish Centre of Mediterranean Archaeology, w skrócie PCMA) - samodzielna placówka badawcza Uniwersytetu Warszawskiego. Pod obecną nazwą istnieje od 1990 roku. Do głównych celów Centrum należy organizacja oraz koordynacja badań archeologicznych, konserwatorskich i rekonstrukcyjnych w północno-wschodniej Afryce, na Bliskim Wschodzie oraz na Cyprze. Prace Centrum są prowadzone na stanowiskach obejmujących szeroki horyzont czasowy, od czasów prehistorycznych, poprzez wszystkie okresy historyczne starożytnych cywilizacji śródziemnomorskich, aż po późny antyk i arabskie wczesne średniowiecze. Oprócz prowadzenia badań terenowych do zadań Centrum należy kompleksowa dokumentacja znalezisk, publikacja wyników badań. Centrum zarządza Stacją Badawczą w Kairze.

    Słownik polszczyzny XVI wieku: Prace nad słownikiem rozpoczęto w 1949 r. z inicjatywy Marii Renaty Mayenowej, są one nadal w toku - przewidywany termin ich zakończenia to rok 2025 . Pierwszy tom ukazał się w 1966 r., ostatnim opublikowanym tomem jest tom XXXV (hasła od Q do ROWNY), który ukazał się w 2011 r. Wydawcą słownika jest Instytut Badań Literackich PAN. Obecnie trwają również prace mające na celu zdygitalizowanie korpusu wszystkich utworów stanowiących materiał źródłowy słownika. Apollo 11 – jaskinia w południowej Namibii, w górach Huns, pomiędzy rzekami Great Fish i Oranje, w której w 1975 odkryto najwcześniejsze zabytki sztuki figuratywnej w Afryce. Bardzo długa sekwencja warstw datowanych od 40 000 do 8 000 lat wstecz, odnoszonych do "Late Stone Age" (afrykański odpowiednik górnego paleolitu), dostarczyła wielu fragmentów skalnych, pochodzących ze stropu i ścian jaskini, z malowidłami sylwetowymi zwierząt. Najstarsze z tych malowideł pochodzą z warstw datowanych na ok. 28 000 lat temu, a najmłodsze na ok. 12 000 lat temu. Odkrycia te wskazują, że sztuka paleolityczna w Afryce jest prawie tak samo wczesna, jak na terenie Europy.

    Pałac Sejmowy (litewski: Seimo rūmai) – nazwa litewskiego parlamentu, siedziba Sejmu w Wilnie, stolicy Litwy. Prace nad budową pierwszego skrzydła pałacu przeprowadzono w 1976 roku. Budowa była nadzorowana przez architektów Algimantasa Nasvytisa i Vytautasa Nasvytisa. W 1980 r. prace na 9717,37 m² powierzchni pałacu zostały zakończone. Później budynek został rozbudowany ze względu na rosnące potrzeby. Wreszcie zespół pałacowy składał się z trzech skrzydeł, głównego, skrzydła pierwszego, mieszczącego Salę Parlamentarną, gdzie prace legislacyjnye zostały przeprowadzone. W 1990 roku w dniu 11 marca, niepodległość Litwy została przywrócona w Sali Parlamentarnej. W 2006 roku rozpoczęły się prace nad budową nowej Sali Parlamentarnej. W 2007 roku 10 września nowa Sala został oficjalnie otwarta, prace kosztowały pięćdziesiąt milionów litów. Stara Sala Parlamentu będzie wykorzystywana do uroczystych sesji Sejmu. Restauracja (architektura) – zespół działań zmierzających do przywrócenia uszkodzonej lub zmienionej budowli jej dawniejszej formy architektonicznej, wartości artystycznej i użytkowej. Prace restauratorskie przeprowadzane są na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych w postaci planów, zdjęć itp. z użyciem oryginalnych detali i zachowaniem ocalałych fragmentów budowli.

    Talatat - nazwa pochodzi od arabskiego słowa talata, oznaczającego trzy, a do oficjalnej terminologii egiptologicznej została wprowadzona przez francuskiego archeologa Henriego Chevriera. Są to pokryte tekstami i malowidłami piaskowcowe bloki o wymiarach 52 x 26 x 24 cm, które zostały wykorzystane do wzniesienia zespołu budowli poświęconych kultowi Atona w Karnaku, w okresie panowania faraona Echnatona. Podobnych, lecz nieco mniejszych bloków, użyto do budowy świątyń w nowej stolicy EgiptuAchetaton. Nazwę zawdzięczają swoim charakterystycznym wymiarom - szerokość każdego z nich jest równa potrójnej rozpiętości dłoni. Te stosunkowo małe bloczki można było łatwo wycinać ze złoża i transportować. Używano ich jak cegieł, co pozwalało na szybkie wznoszenie budowli. To właśnie niewielkie rozmiary uchroniły je przed zniszczeniem. Zostały użyte jako wypełnisko późniejszych budowli. Tysiące talatat znaleziono we wnętrzu pylonów II i IX w Karnaku, wzniesionych w czasie panowania Horemheba. Spomiędzy ścian tamtejszych świątyń wyciągnięto ponad 35 tysięcy inskrybowanych bloczków, tworzących trójwymiarowe puzzle. Ślęgowa konstrukcja dachu - dach ślęgowy, dach drewniany typowy dla tradycyjnego budownictwa szwajcarskiego i rosyjskiego. Konstrukcja bezkrokwiowa, pokrycie dachu opiera się na ślęgach, czyli poziomo ułożonych na ścianach szczytowych belkach drewnianych. Pokrycie dachu stanowią deski ułożone zgodnie z spadkiem połaci dachowej. Dach dwuspadowy.

    Ratusz w Kępnie - kępiński ratusz został wybudowany w stylu klasycystycznym w 1835 roku. Był siedzibą magistratu i sądu. Jest to budowla dwukondygnacyjna z frontem wysuniętym przed fasadę, dwuspadowym dachem pokrytym dachówką, na którego szczycie, na osi głównej została wybudowana niska, krępa wieżyczka z zegarem. W 1866 roku został rozbudowany. Do wydłużonej na rzucie prostokąta budowli zostały dołączone dwa prostokątne ryzality boczne, wysunięte przed elewację główną (zachodnią). Wieżyczka na dachu również została przebudowana. Została zachowana murowana, kwadratowa podstawa, do której dobudowano ośmiokątny, drewniany trzon z arkadowymi przezroczami, pokryty stożkowatym hełmem z chorągiewką na iglicy. Budowla mieści się przy Rynku. Została wpisana do rejestru zabytków w dniu 6 czerwca 1970 roku. Obecnie budynek został wyremontowany i jest siedzibą władz miejskich.

    Oświetlenie zewnętrzne – oświetlenie elektryczne, którego źródła światła zainstalowane są na zewnątrz pomieszczeń oraz obiektach budowlanych mających dach, lecz bez ścian zewnętrznych, jak również w przejściach, bramach lub tunelach.

    Malta Ski – to centrum sportowo-rekreacyjne oferujące wiele atrakcji zarówno w sezonie zimowym jak i letnim. Miejsce to jest jak park rozrywki, w którym znaleźć można atrakcje dla dzieci jak również dla dorosłych. Doskonałe miejsce by spędzić czas wolny. Znajduje się w Poznaniu na południowym brzegu Jeziora Maltańskiego. Jego historia sięga lat 80. XX wieku, gdy rozpoczęto zagospodarowywać tereny otaczające Jezioro. Powstała wówczas koncepcja usypania sztucznego stoku narciarskiego. Usypano go na zboczu Kopca Wolności. Początkowo można było z niego korzystać tylko w okresie zimy. W 1992 roku powstał pomysł by stworzyć w tym miejscu pierwsze w byłym bloku wschodnim całoroczne centrum narciarstwa. Pomysł zrealizowano i pokryty sztuczną nawierzchnią stok otwarto 21 lutego 1993. Z czasem zrezygnowano z nart w sezonie letnim, obecnie sezon narciarski trwa od października do kwietnia, w ciągu którego trwa szereg kursów i szkoleń narciarskich. Przy stoku funkcjonuje również serwis oraz wypożyczalnia sprzętu narciarskiego. W ciągu kolejnych lat powstawały następne atrakcje takie jak: letni tor saneczkowy, zjazd pontonami ze stoku, pole do minigolfa, a także darmowe letnie kino. W maju 2012 roku oddano do użytku Kolejkę Górską Adrenaline. Polish Archaeology in the Mediterranean (PAM) – rocznik naukowy wydawany od 1988 roku w Warszawie przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowane są w nim wyniki prac polskich archeologów w rejonie Morza Śródziemnego (min. Egipt, Syria, Cypr). Zamieszczane studia i artykuły publikowane są w językach kongresowych. Pismo cieszy się uznaniem międzynarodowym i jest podstawowym periodykiem informującym o sukcesach polskiej archeologii śródziemnomorskiej.

    Spichlerz w Chudowie – dawny budynek gospodarczy należący do zespołu zabytkowego w Chudowie, zbudowany pod koniec XVIII wieku. Budynek jest dwukondygnacyjny, i przykryty dachem mansardowym z lukarnami. W latach 90. XX wieku dach uległ zawaleniu, w wyniku którego zniszczona została cała konstrukcja nośna oraz stropy. W wyniku prac rozpoczętych pod koniec lat 90., został zrekonstruowany mansardowy dach, a w 2002 r. udało się odtworzyć drewnianą konstrukcję nośną i stropy. Na chwilę obecną, jak w dawnych czasach, spichlerz pełni funkcje magazynowe. Fundacja Zamek Chudów planuje urządzić w tym budynku stylowy pensjonat, sporządzona już została dokumentacja projektowa adaptacji spichlerza. Łuk – linia krzywa, według której prowadzony jest łęk. Jeden z najważniejszych elementów architektonicznych, o podstawowym znaczeniu dla kształtowania budowli poszczególnych epok. Jako konstrukcyjny, podparty na końcach, służący głównie do wzmacniania ścian, oraz w sklepieniach do przenoszenia na zewnątrz ciężaru własnego jak i dźwiganego (tzw. oporowy). Jako niekonstrukcyjny, służący dekoracji ścian – formowany w tynku lub stiuku.

    Stadion MOSiR – planowany stadion piłkarski przy al. Unii Lubelskiej w Łodzi, którego budowa rozpoczęła się w 2012 (prace przygotowawcze w maju, prace budowlane 30 lipca). Stadion ma zostać wybudowany w sąsiedztwie Atlas Areny oraz obecnego Stadionu ŁKS-u, który po zakończeniu budowy ma zostać zburzony. Nowy stadion będzie obiektem typowo piłkarskim. Ratusz w Lidzbarku Warmińskim - była siedziba władzy miejskiej powstała na przełomie XIX i XX wieku. Wybudowany z czerwonej cegły, pokryty jest dwuspadowym dachem. Podobnie jak inne eklektyczne ratusze charakteryzuje się bogatym wystrojem elewacji, szczególnie widocznym w części frontowej. Ratusz mieści się przy ulicy Ratuszowej, wybudowany na planie litery "L", wyróżnia się dużym neogotyckim wykuszem, położonym w narożniku budowli. Podwieszony na dużym wsporniku wykusz, zakończony zębatą blankowatą attyką pokryty jest blaszanym namiotowym hełmem z iglicą na szczycie. Od ulicy Ratuszowej wyróżnia się trójkątny szczyt przedzielony symetrycznie blendami i lizenami, zakończony czworokątnymi wieżyczkami. Wejście do budowli prowadzi przez portyk wgłębny zamknięty półkoliście, tak jak wielkie parterowe okna.

    Dodano: 04.04.2012. 08:04  


    Najnowsze