• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polska archeolog liderem międzynarodowego zespołu badawczego w Sudanie

    10.02.2012. 07:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dr Marta Osypińska z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Poznaniu rozpoczyna szeroko zakrojony program badawczy, mający na celu analizę osadnictwa paleolitycznego w Dolinie Nilu Środkowego (północny Sudan). Działania zespołu zostały zainicjowane dzięki grantowi badawczemu finansowanemu ze środków Narodowego Centrum Nauki.

    "Pierwszy sezon badań ma na celu głównie weryfikację wcześniejszych odkryć w okolicach Affad, gdzie kilka lat temu zarejestrowaliśmy niespotykane zagęszczenie śladów osadnictwa sprzed około 40 tys. lat. Już wstępne badania w Affad pokazały, że mamy do czynienia z pradziejowymi +Pompejami+ z czasów, kiedy Homo sapiens ruszył na podbój świata. Pustynia odwiała zatopione w sylcie kości zwierząt, pracownie krzemieniarskie i paleniska, zachowane w doskonałym stanie. Przygotowujemy się również do szczegółowych badań powierzchniowych, czeka nas więc bardzo dużo chodzenia po pustyni" - informuje dr Osypińska.

     

    Celem badawczym jest poszerzenie wiedzy o najpóźniejszym osadnictwie kultywującym technologiczne tradycje środkowopaleolityczne w środkowej dolinie Nilu, bazując na wynikach multidyscyplinarnych badań w Basenie Affad.

    "Chcemy poznać i zrozumieć, jak w najdawniejszej epoce ludzkich dziejów żyli ci, którzy pomimo coraz bardziej zmieniającego się świata, trwali przy swoim - tkwiącym korzeniami w tradycjach sprzed pojawienia się człowieka współczesnego" - dodaje archeolog.

    Prace będą realizowane symultanicznie przez wykonawców, którzy są specjalistami zarówno w dziedzinach nauk przyrodniczych, jak i w archeologii. Projekt będzie obejmować aspekty naturalne i kulturowe osadnictwa wczesnych ludzi.

    W tym roku w lutym i marcu badacze zaktualizują mapy utworzone w trakcie badań SDRS (Southern Dongola Reach Survey) kierowanych przez dr. Bogdana Żurawskiego. Zweryfikują również stanowiska paleolityczne znalezione w latach 1999-2004 w ramach działań SDRS. Rozpoczną się również wykopaliska na stanowisku Affad 23, gdzie podczas prac sondażowych znaleziono krzemienice (skupiska obrobionych przez człowieka fragmentów krzemiennych) oraz dowody łowieckich umiejętności: kości hipopotamów, gazel, antylop, bawołów.

    "Nadrzędnym celem projektu jest utworzenie interdyscyplinarnego zespołu naukowców do kompleksowych badań osadnictwa paleolitycznego w północnym Sudanie. Dotąd naukowcy nie posiadają zbyt wieli informacji na temat społeczności żyjących w tym rejonie w czasach środkowego paleolitu, podczas wielkiego Out of Africa" - dodaje dr Osypińska.

    Naukowcy wykorzystają szerokie spektrum metod badawczych dokumentacyjnych i analitycznych. Przeprowadzone będą pełne analizy archeozoologiczne - uzupełnią stan wiedzy o afrykańskiej paleofaunie, która jest słabo rozpoznana, szczególnie na wschód od Doliny Nilu. Już pierwsze analizy wykazały, że prawdopodobnie polowano tu na tura. Dotychczas naukowcy nie mieli dowodów na jego obecność tak daleko na południe. Uczeni przeprowadzą też profesjonalne badania geologiczne, opierające się na datowaniach OSL(termoluminescencyjnych) czy analizach glebowych metodami XRF, aby określić, kiedy osady myśliwych zostały zatopione przez namuły rzeczne.

    W zespole badawczym znaleźli się również: dr Mike Morley (geoarcheo-log) z wydziału Antropologii i Geografii Oxford Brookes Archaeology & Heritage (OBAH) oraz mgr Piotr Osypiński (archeolog, prahistoryk) z Fundacji Patrimonium. Projekt realizowany jest pod auspicjami Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk.

    O postępach badaczy można czytać na oficjalnej stronie projektu: http://www.archeosudan.org

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS. Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań. Witold Świętosławski (ur. 1 stycznia 1956 w Zgierzu), archeolog, dr hab., profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego. Od 1 września 2012 r. dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik Zakład Archeologii Średniowiecza i Nowożytności. Pracownik Instytutu Archeologii i Etnologii PAN. Specjalista w dziedzinie badań archeologicznych średniowiecza oraz bronioznawstwa, ze szczególnym uwzględnieniem śladów bytności ludów Wielkiego Stepu na terenach ziem polskich oraz kulturze materialnej średniowiecza w Polsce i państwie zakonu krzyżackiego w Prusach. Jest autorem kilku publikacji książkowych i ponad 100 artykułów.

    Komitet Chemii Analitycznej PAN (KChA PAN) – jeden z komitetów naukowych Polskiej Akademii Nauk (PAN), działający w ramach Wydziału III. Został powołany w roku 1975, m.in. w celu inicjowania, organizowania i koordynowania badań, dotyczących metod analizy chemicznej, i popularyzowania wyników tych badań. Działa – jak inne Komitety PAN – w okresach trzyletnich kadencji (rok 2013 kończy kadencję 2011–2013). Piotr Dyczek (ur. w 1956 r.) - polski archeolog, doktor hab. nauk historycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził liczne archeologiczne misje badawcze (m.in. w Egipcie, Sudanie, Bułgarii).

    Bogusław Antoni Gediga (ur. 13 stycznia 1933 w Radzionkowie), polski archeolog, prof. zw. dr hab. Instytutu Archeologii i Etnologii PAN (em). Specjalizacja w zakresie archeologii pradziejowej, sztuki i religii wczesnośredniowiecznej, oraz wczesnej epoce żelaza Europy Środkowej , . Archeologia eksperymentalna (inaczej: archeologia doświadczalna), to jedna z metod badawczych z dziedziny archeologii. Jej kolebką są kraje anglosaskie, tam też doczekała się największej liczby opracowań naukowych i podzieliła się na rodzaje w ramach klasycznego Thomsenowskiego podziału epok w archeologii. Jej celem jest stworzenie materiału porównawczego pomocnego w interpretowaniu materiału źródłowego pozyskanego w toku badań przeprowadzonych metodą wykopaliskową. Błędnie utożsamiana z działalnością stowarzyszeń "historii żywej", archeologia eksperymentalna zajmuje się badaniem technologii wymarłych cywilizacji, próbując rekonstruować przedmioty i techniki rzemieślnicze. Podczas doświadczenia istotne są czerpane z niego informacje, nie zaś wykonane obiekty czy artefakty. Metody tej używa się głównie podczas prac nad oszacowaniem nakładu pracy, rekonstrukcją narzędzi na podstawie np. śladów przez nie pozostawionych, oraz próbami przypisania funkcji nieznanym przedmiotom. Bardzo modna w latach 60., obecnie, po latach zastoju, przeżywa renesans dzięki zastosowaniu najnowszych technik badawczych wraz z rozwojem archeologii jako nauki przyrodniczo-humanistycznej o charakterze interdyscyplinarnym. W Polsce, z powodu braku zainteresowania ze strony środowiska naukowego oraz w związku z atakami metodologów archeologii na podstawy koncepcji tej metody, archeologia eksperymentalna nie jest uznawana za metodę naukową, a wnioski są traktowane jako niczym niepoparte spekulacje o charakterze popularyzatorskim. Odbiciem tego stosunku są imprezy masowe organizowane przez polskie muzea, zresztą festyniarski charakter działania połączony ze sporadycznie prowadzonymi pracami naukowymi przez kadrę o niewielkich z reguły praktycznych podstawach jest najsłabszym ogniwem archeologii eksperymentu i podstawową płaszczyzną, na której podważa się jej naukowość.

    Badanie słuchu – jest to ocena reakcji organizmu powstałej w wyniku stymulacji dźwiękowej. Badania słuchu dzielą się na badania subiektywne i badania obiektywne. Subiektywne badania słuchu, w przeciwieństwie do badań obiektywnych, wymagają aktywnej współpracy osoby badanej (od osoby badanej wymaga się świadomej informacji zwrotnej np. czy dźwięk jest słyszalny). Badania słuchu można podzielić również na badania progowe oraz nadprogowe. Celem badań progowych jest określenie najcichszego możliwego do usłyszenia dźwięku, w badaniach nadprogowych oceniana jest percepcja dźwięku powyżej progu słyszenia. Sopockie Towarzystwo Naukowe (STN) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Sopocie. Celem STN jest zapoczątkowywanie, organizowanie i popieranie badań naukowych bez względu na dziedzinę, upowszechnianie wyników badań naukowych i wiedzy, przedstawianie władzom potrzeb i inicjatyw naukowych, rozwijanie życia naukowego regionu, działanie na rzecz wiązania nauki z potrzebami gospodarczymi i społecznymi. Obecnie składa się z trzech sekcji: Nauk Humanistycznych i Społecznych, Nauk Przyrodniczych i Nauk Ścisłych.

    Eksploracja stanowisk archeologicznych - pod tym pojęciem rozumiemy sposoby postępowania w trakcie wykopalisk. Metoda badawcza musi być dostosowana indywidualnie dla każdego rodzaju stanowiska. Inaczej wyglądają badania na stanowisku jednowarstwowym a inaczej na stanowisku wielowarstwowym. W czasie badań dąży się do odsłonięcia i zadokumentowania aktywności ludzkiej w przeszłości. Kiedy odsłaniane są jak największe fragmenty warstwy mówimy o wykopaliskach szerokopłaszczyznowych. Umożliwiają one rejestrację zmian w obrębie stanowiska poprzez dokumentację następstwa warstw w pionie, przekrojów, stratygrafii. Należy tak prowadzić eksplorację aby możliwe było odtworzenie trójwymiarowego obrazu nieodwracalnie zniszczonego przez nas w trakcie badań stanowiska archeologicznego. Celem pracy na stanowisku jest zgodna z rzeczywistością i jak najdokładniejsza rejestracja układu zabytków ruchomych i nieruchomych z ich kontekstem. Niezbędne do tego jest dokładne prowadzenie badań.

    Andrzej Buko (ur. 4 sierpnia 1947 w Płońsku) – polski archeolog, mediewista o specjalności archeologia wczesnośredniowieczna, profesor zwyczajny na Uniwersytecie Warszawskim; od 2007 roku dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk.

    GeoPlanet (Centrum Badań Ziemi i Planet) – konsorcjum naukowe powołane w celu integracji badań związanych z Ziemią prowadzonych na terenie Polski. Dalsza tematyka działań ma dotyczyć również innych planet. W skład konsorcjum wchodzą cztery instytutów Polskiej Akademii Nauk Tadeusz Szczepan Poklewski-Koziełł (ur. 16 stycznia 1932 w Wilnie) - polski archeolog, profesor doktor habilitowany, profesor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

    Przemysław Urbańczyk (ur. 21 października 1951) - prof. dr hab., mediewista archeolog, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; Wydział Nauk Historycznych i Społecznych oraz Instytutu Archeologii i Etnologii PAN; poprzednio wykładowca w Instytucie Historii w Akademii Podlaskiej w Siedlcach, członek Komitetu Narodowego do Spraw Współpracy z Europejską Fundacją Nauki (ESF) PAN oraz członek Komitetu Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN. Opublikował ponad 240 tekstów z zakresu historii i archeologii wczesnego średniowiecza Polski, Europy Środkowo-Wschodniej, Skandynawii i wysp północnego Atlantyku. Zygmunt Krzak (ur. 1933) – polski archeolog specjalizujący się w tematyce młodszej epoki kamienia i prahistorii świata, od 1995 roku posiadający tytuł profesorski, pracownik Instytutu Archeologii i Etnologii PAN.

    Antypsychologizm z greckiego "anti"-przeciw, "psyche"- dusza, "logos"-nauka Stanowisko opozycyjne wobec psychologizmu, zapoczątkowane z końcem XIX wieku, a upowszechnione w XX wieku (m.in. G.Frege, E.Husserl i K.R.Popper). A. oponuje, przede wszystkim, przeciw utożsamianiu przedmiotu badań teorii poznania, logiki i innych nauk (apriorycznych i humanistycznych) z przedmiotem badań psychologii. Przeciwstawia się również metodom badawczym psy­chologii, wskazując, iż ich stosowanie w wymienionych dziedzinach wiedzy m.in. do dezinterpretacji pojęć i praw logiki oraz takich konsekwencji teoriopoznawczych, jak: subiekty­wizm,relatywizm i sceptycyzm (czyli do teoretycznej samodestrukcji).

    Dodano: 10.02.2012. 07:47  


    Najnowsze