• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polski archeolog: wykopaliska w Egipcie pod znakiem zapytania

    18.08.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zdaniem polskiego archeologa dr. Zbigniewa E. Szafrańskiego, z powodu politycznego zamieszania w Egipcie w najbliższym sezonie badawczym mogą być problemy z rozpoczęciem archeologicznych prac wykopaliskowych. "W związku ze zlikwidowaniem Ministerstwa Starożytności w Egipcie, w najbliższym sezonie działalność wszystkich archeologicznych misji terenowych, w tym zagranicznych, może się nie rozpocząć" - poinformował PAP dr Zbigniew E. Szafrański, dyrektor kairskiej Stacji Badawczej Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

    W lipcu premier Egiptu Essam Szaraf w obliczu niezadowolenia społecznego spowodowanego zbyt powolnymi zmianami, zdymisjonował niektórych ministrów. Wśród nich znalazł się egiptolog dr Zahi Hawass. Ministerstwo Starożytności zostało stworzone w Egipcie tuż przed upadkiem prezydenta Hosniego Mubaraka, dlatego traktowane było jako relikt reżimu. Obecnie część środowiska archeologów egipskich podważa decyzje podjęte przez ministra starożytności uważając, że jego powołanie było sprzeczne z konstytucją.

    "W drugiej połowie lipca przywrócono do funkcjonowania dawną instytucję zajmującą się zabytkami w Egipcie - Najwyższą Radę Starożytności (SCA) podległą Ministerstwu Kultury" - dodał dr Szafrański.

    Sezon badawczy zwykle zaczyna się we wrześniu-październiku i trwa do maja. Żeby rozpocząć prace wykopaliskowe w Egipcie, niezbędne jest spełnienie szeregu wymogów. Pełną dokumentację należy złożyć co najmniej pół roku przed planowanymi pracami.

    Jak poinformował dr Szafrański, w tym roku, po raz pierwszy od wielu sezonów, ulegną zmianie procedury, ale nadal brak konkretnych wytycznych.

    Jedna z polskich misji pracująca od wielu lat w Marea nad Jeziorem Mareotis, na południowy-zachód od Aleksandrii, w tym roku nie może prowadzić wykopalisk. Najwyższa Rada Starożytności pozwoliła jedynie na wykonanie prac pomiarowych i konserwatorskich oraz na czyszczenie stanowiska. Planowane na kolejne miesiące polskie misje pracujące w Tell el-Retaba i Sakkarze otrzymały zgodę również na taki zakres prac, jakkolwiek, w przypadku tej pierwszej, zdaniem dr. Szafrańskiego, jest nadzieja na prowadzenie wykopalisk.

    "W podobnej sytuacji jest wiele innych zagranicznych misji badawczych w Egipcie. Naukowcy oczekują na pozwolenie na prowadzenie prac wykopaliskowych już po przylocie do Egiptu. Póki co, najczęściej w tym czasie wykonują prace inwentaryzacyjne lub specjalistyczne w magazynach" - zaznaczył dyrektor stacji badawczej.

    Szczęśliwie bez żadnych przeszkód zakończyły prace terenowe polskie misje w świątyni Hatszepsut - 10 kwietnia i w Aleksandrii - pod koniec czerwca.

    W tym momencie wiele misji pracujących w ramach Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW oczekuje na pozwolenia na prace wykopaliskowe, konserwatorskie i badawcze. Jednak komitet podejmujący decyzje od kilku miesięcy zbiera się sporadycznie.

    PAP - Nauka w Polsce

    szz/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Najwyższa Rada Starożytności (arab. المجلس الأعلى للآثار) - od 2011 Ministerstwo Starożytności (ang. Ministry of State for Antiquities), poprzednio wydział egipskiego Ministerstwa Kultury, odpowiedzialny za konserwację i ochronę zabytków i wykopalisk w Egipcie. Zbigniew E. Szafrański – polski egiptolog, kierownik polsko-egipskiej misji archeologiczno-konserwatorskiej świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari z ramienia Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego w Kairze. Zezwolenie na prowadzenie badań archeologicznych - wydawane jest przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Uzyskanie zezwolenia jest jedyną legalną metodą rozpoczęcia badań wykopaliskowych. Pozwolenie wydawane jest imiennie dla konkretnej osoby. Prowadzenie prac bez wymaganego zezwolenia naraża badacza na konsekwencje prawne. Pozwolenie może zostać cofnięte, jeśli badacz nie wywiązuje się z zawartych w nim warunków.

    Metropolitan House: Metropolitan House - dom w Tebach Zachodnich w Egipcie, wybudowany w 1912 roku na zboczu niewielkiego wzgórza Chocha ograniczającego Assasif od południa. Dom powstał w bardzo krótkim czasie na potrzeby misji Metropolitan Museum of Art z Nowego Jorku. W fundamentach Metropolitan House do dziś można spotkać dekorowane bloki z grobowców lub świątyń. W ciągu ostatnich 40 lat dom częściej nazywany jest beit Bulandi (arab. "dom polski"). Stacjonują w nim polskie misje badawcze pracujące nad rekonstrukcją świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari. Dokumentacja prac archeologicznych, dokumentacja prac wykopaliskowych, dokumentacja archeologiczna - sporządzana jest na bieżąco w trakcie prac badawczych. Jej celem jest umożliwienie odtworzenia w przyszłości nie istniejącego stanowiska archeologicznego, które zostało rozkopane przez archeologów. Dokumentacja powinna być prowadzona w taki sposób który pozwoli trójwymiarowo zrekonstruować całe stanowisko wraz z lokalizacją i wyglądem zabytków, obiektów i przebiegiem warstw.

    Metodyka badań wykopaliskowych - zbiór zasad prowadzenia prac wykopaliskowych. Wprowadzone metody postępowania służą utrzymaniu minimalnego standardu badań. Zastosowanie się do przyjętych procedur, sposobów eksploracji i dokumentacji jest podstawą etyki zawodowej prawdziwego archeologa. W wielu krajach łamanie przyjętych zasad, nie zastosowanie się do wytycznych służb ochrony zabytków i nie wywiązywanie się ze swoich obowiązków pociąga za sobą cofnięcie zgody na prowadzenie badań. Slavia Antiqua - rocznik poświęcony starożytnościom słowiańskim, wydawany przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (Wydział Historii i Nauk Społecznych), przy współpracy z Instytutem Prahistorii UAM. Ukazuje się od 1948 roku w Poznaniu. Publikowane są na jego łamach artykuły, drobne prace i materiały, recenzje i polemiki, kronika, nekrologi oraz wyniki prac archeologiczno-konserwatorskich oraz bibliografia polskich prac dotyczących Słowiańszczyzny wczesnośredniowiecznej. Prace ogłaszane są zarówno po polsku jak i w językach kongresowych.

    Rewolucja w Egipcie – antyrządowe protesty o charakterze społeczno-politycznym w Egipcie przeciwko złej sytuacji materialnej, bezrobociu, korupcji, ograniczaniu swobód obywatelskich i długoletnim rządom prezydenta Husniego Mubaraka. Rozpoczęły się na masową skalę 25 stycznia 2011. Poprzedziły je pojedyncze akty protestacyjne, przyjmujące formę samospaleń. Są największymi protestami społecznymi w czasie dotychczasowych rządów prezydenta Mubaraka. Józef, Józef Egipski (hebr. יוֹסֵף; arab. يوسف Jusuf, skrócona forma imienia Josifiasz: [oby] Jah dodał [pomnożył]) – patriarcha biblijny, syn Jakuba i Racheli, żył 110 lat. Jego historia jest opisana jedynie w Księdze Rodzaju, nie ma potwierdzenia w źródłach egipskich. Jednakże biblijny opis dostarcza spójnych i zbieżnych informacji z faktami historycznymi na temat okresu, na który datuje się pobyt Józefa w Egipcie takich jak cena niewolnika czy panujący władcy. Znamiennym faktem, który jest jednym z silnych dowodów potwierdzających pobyt Józefa w Egipcie jest znalezisko w Muzeum Egipskim w Kairze. Badacze z zespołu Sa’ida Muhammada Thabeta, prowadzący prace inwentaryzacyjne w muzeum, twierdzą, że odkryli monety z imieniem i wizerunkiem biblijnego patriarchy. Ich zdaniem mogą one pochodzić z czasów, kiedy Józef żył w Egipcie, co jednak spotyka się ze sceptycznymi komentarzami.

    Polish Archaeology in the Mediterranean (PAM) – rocznik naukowy wydawany od 1988 roku w Warszawie przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Publikowane są w nim wyniki prac polskich archeologów w rejonie Morza Śródziemnego (min. Egipt, Syria, Cypr). Zamieszczane studia i artykuły publikowane są w językach kongresowych. Pismo cieszy się uznaniem międzynarodowym i jest podstawowym periodykiem informującym o sukcesach polskiej archeologii śródziemnomorskiej.

    Stan wyjątkowy w Egipcie (2013) – stan wyjątkowy wprowadzony w Egipcie 14 sierpnia 2013 roku w odpowiedzi na protesty zwolenników prezydenta Muhammada Mursiego. Został wprowadzony na okres co najmniej jednego miesiąca. 12 września 2013 stan wyjątkowy i godzina policyjna została przedłużona o kolejne dwa miesiące.

    Piotr Dyczek (ur. w 1956 r.) - polski archeolog, doktor hab. nauk historycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził liczne archeologiczne misje badawcze (m.in. w Egipcie, Sudanie, Bułgarii). Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. Kazimierza Michałowskiego (ang. Polish Centre of Mediterranean Archaeology, w skrócie PCMA) - samodzielna placówka badawcza Uniwersytetu Warszawskiego. Pod obecną nazwą istnieje od 1990 roku. Do głównych celów Centrum należy organizacja oraz koordynacja badań archeologicznych, konserwatorskich i rekonstrukcyjnych w północno-wschodniej Afryce, na Bliskim Wschodzie oraz na Cyprze. Prace Centrum są prowadzone na stanowiskach obejmujących szeroki horyzont czasowy, od czasów prehistorycznych, poprzez wszystkie okresy historyczne starożytnych cywilizacji śródziemnomorskich, aż po późny antyk i arabskie wczesne średniowiecze. Oprócz prowadzenia badań terenowych do zadań Centrum należy kompleksowa dokumentacja znalezisk, publikacja wyników badań. Centrum zarządza Stacją Badawczą w Kairze.

    Polsko-egipska Archeologiczna i Geologiczna Misja Skalna - prowadzi badania na skalnej półce położonej nad świątynią królowej Hatszepsut w Deir el-Bahari w Egipcie. Powstała w 1998 r. w wyniku umowy pomiędzy Centrum Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego im. Kazimierza Michałowskiego a władzami Uniwersytetu w Tanta, a następnie Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Ze strony polskiej kierownikiem Misji jest od początku prof. dr hab. Andrzej Niwiński z Instytutu Archeologii UW, ze strony egipskiej - prof. Shafia Bedier z Wydziału Sztuki Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Świadkowie Jehowy w Egipcie – wspólnota około kilku tysięcy aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Egipcie (największa grupa spośród wszystkich krajów arabskich oraz z grupy 30 krajów, gdzie działalność Świadków Jehowy jest oficjalnie zakazana lub ograniczona prawnie). Od 1960 roku ich działalność w tym kraju jest zdelegalizowana i prowadzą ją nieoficjalnie. Z tego powodu szczegółowa liczebność członków wyznania nie jest podawana do wiadomości publicznej.

    Stan wyjątkowy w Egipcie (1981-2011) – stan wyjątkowy wprowadzony w Egipcie przez Hosni Mubaraka po zamordowaniu Anwara as-Sadata. Stan wyjątkowy obowiązywał na terytorium Egiptu przez cały okres jego rządów i został utrzymany po rewolucji oraz przejęciu władzy przez armię. Chicago House - dom w Luksorze w Egipcie, wybudowany w 1931 roku. Jest bazą egiptologów, fotografów i rysowników z Uniwersytetu w Chicago, którzy od 1975 roku prowadzą drobiazgową rekonstrukcję ściennej dekoracji należących do zachowanej części świątyni w Luksorze. Chicago House dysponuje obszerną egiptologiczną biblioteką fachową liczącą 18,000 woluminów. Biblioteka ufundowana przez milionera Johna Davisona Rochefellera otrzymuje wszystkie najnowsze publikacje poświęcone egiptologii. Dom znajduje się w połowie drogi pomiędzy Luksorem a Karnakiem. Od wielu lat spotykają się w nim wszyscy członkowie międzynarodowych misji archeologicznych, jakie pracują w Tebach w kolejnych sezonach, od 15 października do 15 lipca.

    Dodano: 18.08.2011. 00:19  


    Najnowsze