• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polskie formacje wojskowe na Zachodzie 1914-1918

    11.11.2010. 10:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Z chwilą wybuchu I wojny światowej polskie środowiska emigracyjne działające we Francji rozpoczęły starania o powołanie polskich jednostek wojskowych.

    21 sierpnia 1914 r. władze francuskie odpowiedziały na inicjatywę Komitetu Wolontariuszy Polskich i zgodziły się na sformowanie dwóch polskich jednostek.

    1 kompania rekrucka liczyła 180 żołnierzy. Jej późniejsza nazwa Bajończycy - pochodzi od miasta Bayonne, gdzie została sformowana. 2 kompania została sformowana w Rueil i nazwana Ruelczykami. Bajończycy trafili na front pod Sillery w ramach 1 Dywizji Marokańskiej, tam walczyli do wiosny 1915 r. W boju pod Arras, 9 maja ponieśli ciężkie straty, zginęli prawie wszyscy oficerowie, wraz z dowódcą mjr Osmonde. 16 czerwca pod Souchez zostali zdziesiątkowani, w następstwie czego oddział rozwiązano.

    Ruelczycy nie cieszyli się zaufaniem Francuzów i zostali rozformowani, a żołnierzy wcielono do Legii Cudzoziemskiej.

    Do roku 1917, pomimo wysiłków polskich środowisk niepodległościowych inicjatywa utworzenia Armii Polskiej na Zachodzie napotykała trudności. We Francji liczono się z negatywnym stanowiskiem Rosji. Stany Zjednoczone zaś jako państwo neutralne nie chciało się angażować w żadne inicjatywy werbunkowe.

    Sytuacja zmieniła się wiosną 1917 r. po rewolucji lutowej w Rosji państwa Ententy uzyskały wolną rękę. W skutek zabiegów środowisk polskich, w tym Polskiego Komitetu Narodowego i Komitetu Wolontariuszy Polskich prezydent Francji Raymond Poincare wydał dekret o powołaniu Armii Polskiej we Francji 4 czerwca 1917 r.

    Akcję werbunkową oparto o polską emigrację we Francji, Stanach Zjednoczonych, Brazylii i jeńców polskich z armii austriackiej i niemieckiej.

    W grudniu do Francji dotarła pierwsza duża grupa ochotników zza oceanu, a już 10 stycznia 1918 r. 1 pułk strzelców rozpoczął formalne istnienie. Wiosna rozpoczęto formowanie kolejnych pułków. W czerwcu utworzono 1 Dywizję Strzelców Polskich. W lipcu dywizja liczyła ponad 10 000 żołnierzy i oficerów.

    4 październiku na czele Armii stanął gen. Józef Haller, przybyły do Francji z Rosji. W działaniach bojowych uczestniczył tylko 1 pułk, który walczył pod Reims i Saint-Hilaire-le-Grand. Cała 1 Dywizja była przewidziana do zajęcia Saarbrcken w listopadzie 1918 r.

    Na datę rozpoczęcia akcji wyznaczono wieczór 11 listopada. Kilka godzin wcześniej skończyła się I wojna światowa.

    Armię nazywano też Błękitną Armią, od kolorów mundurów francuskich w które byli wyposażeni. W kwietniu i maju 1919 r. oddziały Armii Polskiej we Francji przybyły do kraju, gdzie odegrała znaczącą rolę na frontach wojny polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. MJS

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Armia Polska we Francji, zwana też Błękitną Armią (od koloru francuskich mundurów) lub Armią Hallera – polska ochotnicza formacja wojskowa powstała w czasie I wojny światowej w roku 1917, powołana dekretem prezydenta Francji Raymonda Poincarégo 4 czerwca 1917 z inicjatywy Romana Dmowskiego oraz kierowanego przez niego Komitetu Narodowego Polskiego. Armia Polska we Francji, zwana też Błękitną Armią (od koloru francuskich mundurów) lub Armią Hallera – polska ochotnicza formacja wojskowa powstała w czasie I wojny światowej w roku 1917, powołana dekretem prezydenta Francji Raymonda Poincarégo 4 czerwca 1917 z inicjatywy Romana Dmowskiego oraz kierowanego przez niego Komitetu Polskiego Narodowego. 4 Dywizja Strzelców Polskich (4 DSP) – wielka jednostka piechoty Armii Polskiej we Francji, zorganizowana i działająca, od jesieni 1918 r. do lipca 1919 r., na obszarze południowej Rosji i Besarabii.

    5 Dywizja Strzelców Polskich (5 DSP) – wielka jednostka piechoty, wchodząca organizacyjnie w skład Armii Polskiej we Francji, zorganizowana na Syberii i tam, w okresie od stycznia 1919 do stycznia 1920, walcząca w wojnie domowej w Rosji. Samodzielna Kompania Inżynieryjna 4 Dywizji Strzelców Polskich (kinż) – pododdział saperów Armii Polskiej we Francji.

    II Dowództwo Regionalne Armii Polskiej we Francji – jeden z dwóch dowództw regionalnych Armii Polskiej we Francji utworzony latem 1918. I Dowództwo Regionalne Armii Polskiej we Francji – jeden z dwóch dowództw regionalnych Armii Polskiej we Francji utworzony latem 1918.

    Cmentarz Żołnierzy Polskich we Wrocławiu – wojenna nekropolia Żołnierzy Polskich utworzona w latach 1968-1970 jako miejsce spoczynku 603 żołnierzy polskich – uczestników Kampanii Wrześniowej zmarłych w niewoli niemieckiej a także poległych na froncie żołnierzy 2 Armii Wojska Polskiego. 14 Armia RFSRR (14 Armia Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) – jedna z armii radzieckich okresu wojny domowej w Rosji 1917-1921, w tym wojny polsko-bolszewickiej. Sformowana w czerwcu 1919 z jednostek 2 Ukraińskiej Sowieckiej Armii oraz oddziałów ściągniętych z Rosji. Brała udział w walkach z A. Denikinem w Donbassie i pod Odessą. 10 stycznia 1920 weszła w skład Frontu Południowo-Zachodniego Aleksandra Jegorowa. W wojnie polsko-bolszewickiej podeszła pod Lwów lecz miasta nie zdobyła. Podczas polskiej ofensywy w Galicji w okresie wrzesień-październik 1920 poniosła szereg porażek i wiele strat, które groziły jej demoralizacją i rozpadem. Po zawarciu rozejmu, wzmocniona nowymi oddziałami, walczyła z powodzeniem z ukraińskimi powstańcami. Rozformowana w 1921.

    12 Armia RFSRR (12 Armia Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) – jedna z armii radzieckich okresu wojny domowej w Rosji 1917-1921, w tym wojny polsko-bolszewickiej. Po raz pierwszy utworzona w listopadzie 1918. Walczyła na Kaukazie i w rejonie Astrachania. Nie odniosła większych sukcesów i w marcu 1919 została rozformowana. W czerwcu 1919 z części ukraińskich 1 i 3 Armii sformowano nową 12 Armię. Toczyła walki na Ukrainie z Antonem Denikinem, a następnie z oddziałami atamana Semena Petlury, które zepchnęła za Zbrucz. Tutaj napotkała oddziały Wojska Polskiego. Na początku listopada 1919 liczyła 26.958 bagnetów, 1504 szable, 611 km i 136 dział.

    43 Pułk Strzelców Legionu Bajończyków (43 pp) – oddział piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP.

    16 Armia RFSRR (16 Armia Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) – jedna z armii radzieckich okresu wojny domowej w Rosji 1917-1921, w tym wojny polsko-bolszewickiej. Sformowana w listopadzie 1918, początkowo jako Armia Zachodnia. Od marca 1919 przemianowana na Armię Białorusko-Litewską, a w czerwcu 1919 na 16 Armię. Wchodziła w skład Frontu Zachodniego, operowała na terenie Litwy i Białorusi. Latem 1919 poniosła duże straty i została odrzucona przez Polaków za Berezynę. 1 Armia RFSRR (1 Armia Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) − jedna z armii radzieckich w okresie wojny domowej w Rosji 1917-1921. Armia została założona w marcu 1918 na Ukrainie, rozwiązana w maju tego samego roku. Ponownie utworzona z dyrektywy Dowództwa Armii RFSRR, 19 czerwca 1918 ze sztabem na Froncie Wschodnim. 15 sierpnia 1919 przeniesiona na Front Turkiestański. Ostatecznie rozwiązana w styczniu 1921.

    Dodano: 11.11.2010. 10:40  


    Najnowsze