• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ponowne narodziny - dinozaury starsze o 10 milionów lat?

    05.03.2010. 17:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Zespół amerykańskich i europejskich paleontologów odkrył skamieliny stworzenia, które jak uważają naukowcy żyło 10 milionów lat przed najwcześniejszymi znanymi dinozaurami. Odkrycia opublikowane w czasopiśmie Nature potwierdzają tezę, że dinozaury i ich inni bliscy krewni, tacy jak pterozaury (latające gady), mogli żyć dużo wcześniej niż dotychczas sądzono.

    To pierwsze odkrycie stworzenia podobnego do dinozaura w Afryce dokonane przez naukowców badających trias (okres od 250 do 200 milionów lat temu). Gatunek, o którym mowa - zwany Asilisaurus kongwe - był spokrewniony z dinozaurami i miał z nimi wiele wspólnych cech, niemniej niezupełnie należał do ich rodziny. Powiązanie tego stworzenia z dinozaurami jest podobne do relacji między szympansem a człowiekiem.

    Najstarsze znane nam dinozaury mają 230 milionów lat, a odkrycie ich przodka Asilisaurusa o 10 milionów lat starszego sugeruje, że rodowód dinozaurów rozwidlił się już 240 milionów lat temu.

    Skamieliny gatunku Asilisaurus kongwe zostały odnalezione w południowej Tanzanii w Afryce. Na tym samym stanowisku paleontologicznym naukowcy znaleźli szczątki prymitywnych krokodyli sugerując, że dywersyfikacja wśród krewnych krokodyli i ptaków przebiegła szybko i znacznie wcześniej niż paleontologowie początkowo sądzili.

    Z tanzańskiego stanowiska paleontologicznego wydobyto skamieliny 14 przedstawicieli gatunku, co umożliwiło naukowcom rekonstrukcję niemal kompletnego szkieletu. W wyniku rekonstrukcji okazało się, że stworzenia osiągały od 0,5 do 1 metra wysokości i od 1 do 3 metrów długości oraz ważyły od 10 do 30 kg. Poruszały się na czterech nogach, a żywiły się prawdopodobnie roślinami lub roślinami i mięsem.

    Trójkątne zęby i żuchwa zakończona niby-dziobem sugerują, że mogły być zarówno wszystkożerne, jak i roślinożerne. Powyższe cechy szkieletowe ewoluowały niezależnie w co najmniej dwóch liniach rodowodowych dinozaurów, które były pierwotnie gatunkami mięsożernymi, co wskazywałoby, że przestawienie się na dietę mięsno-roślinną prawdopodobnie zapewniło im większy obszar siedliskowy, a przez to przewagę ewolucyjną.

    Wyniki badań również wskazują, że w toku ewolucji dinozaurów i ich bliskich krewnych zdarzyło się to co najmniej 3 razy w okresie krótszym niż 10 milionów lat.

    "Wszyscy kochamy dinozaury" - mówi profesor Sterling Nesbitt z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin, USA. "Niemniej ostatnie odkrycie sugeruje, że tak naprawdę były one zaledwie jedną z kilku dużych i odrębnych grup zwierząt, których eksplozja różnorodności przypadła na trias, a były wśród nich silezaury, pterozaury i kilka grup spokrewnionych z krokodylami."

    "To oznacza, że istnieją całe grupy zwierząt, na których obfitość występowania w triasie nigdy nie znaleźliśmy dowodu" - dodaje. "To ekscytujące, ponieważ oznacza, że nadal mamy ogromne szanse na nowe odkrycia."

    Pośród członków zespołu znaleźli się naukowcy z Obserwatorium Ziemi Lamont-Doherty przy Uniwersytecie Columbia w USA, Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej i Museum für Naturkunde z Berlina, Niemcy.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Odrodzenie dinozaurów – krótki okres rewolucyjnych odkryć związanych z dinozaurami, który rozpoczął się w 1960 roku. Spowodował odnowione naukowe i ogólne zainteresowanie dinozaurami. Został wywołany przez nowe wynalazki i dokonane badania, wskazujące na to, że dinozaury mogły być zwierzętami stałocieplnymi, a nie zimnokrwistymi, jak uważano dotychczas. Asilisaurus – rodzaj dinozauromorfa z grupy Silesauridae żyjącego w środkowym triasie na obecnych terenach Afryki. Został opisany w 2010 roku przez Sterlinga Nesbitta i współpracowników w oparciu o przednią część kości zębowej wraz z zębami (NMT RB9) odkrytą w datowanych na anizyk osadach ogniwa Lifua w złożach Manda w pobliżu tanzańskiego miasta Litumba Ndyosi. Odnaleziono jednak izolowane szczątki należące do co najmniej czternastu osobników, składające się w sumie na niemal kompletny szkielet – jedynie niektóre części czaszki oraz nadgarstki pozostają nieznane. Większość skamieniałości należała do osobników młodocianych, które osiągnęły 60–80% maksymalnych rozmiarów. Długość największych osobników, których szczątki odkryto, szacuje się na około 2–3 m. Czaszka ma podobne proporcje jak czaszka silezaura i podobnie jak u niego oraz u Sacisaurus kość zębowa jest ostro zakończona. Szacowana długość kości ramiennej i promieniowej sugeruje, że Asilisaurus miał wydłużone kończyny przednie, jak Silesaurus. Panewka stawu biodrowego była zamknięta, jak u wszystkich przedstawicieli Ornithodira nienależących do dinozaurów. Kość skokowa i kość piętowa to u Asilisaurus odrębne struktury, w przeciwieństwie do pterozaurów, teropodów i Lagerpetidae, u których były one na wpół skostniałe. Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu. Wśród nich były formy zarówno mięsożerne jak i roślinożerne, tak dwunożne jak i czworonożne. Mięsożerne miały zęby zakrzywione ku tyłowi, ostre, bocznie spłaszczone, o trójkątnym kształcie z ząbkowanymi krawędziami, a u form roślinożernych zęby na ogół były tępe i słupkowate. Niektóre zaawansowane Saurischia były bezzębne. Znane ze wszystkich kontynentów od późnego triasu do końca kredy. Wśród teropodów były największe drapieżne zwierzęta lądowe, a wśród zauropodów największe zwierzęta roślinożerne, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi.

    Pseudolagozuch (Pseudolagosuchus – „fałszywy lagozuch”) – rodzaj gada z grupy Dinosauromorpha, do której należały dinozaury i grupy blisko z nimi spokrewnione. Pseudolagozuch żył w środkowym triasie, około 240 milionów lat temu. Jego niekompletne szczątki odkryto na terenie obecnej Argentyny. Składały się na nie: kręgi, miednica, kość udowa i kość piszczelowa. Według niektórych badaczy (Bonaparte) skamieniałości te mogły w rzeczywistości należeć do żyjącego w tym samym czasie i na tym samym terenie innego archozauromorfa, lagozucha, od którego pseudolagozuch wziął swą nazwę. Zwierzę mierzyło prawdopodobnie około metra długości i 30 cm wysokości, przy masie ciała około 2 kg. Ewolucja ssaków – ewolucja zwierząt zaliczanych do gromady ssaków (Mammalia) to stopniowy proces trwający ok. 70 milionów lat, który rozpoczął się w środkowym permie od pojawienia się synapsydów (gadów ssakokształtnych). W środkowym triasie istniało wiele stworzeń przypominających ssaki. Ssaki właściwe pojawiły się jednak we wczesnym okresie jurajskim. Najstarszy znany torbacz, Sinodelphys, pojawił się 125 milionów lat temu, we wczesnej kredzie, w tym samym czasie żyła także Eomaia, pierwszy znany łożyskowiec. Z kolei najwcześniejszy znany stekowiec, Teinolophos, pojawił się 2 miliony lat później. Po sławnym wymieraniu kredowym, podczas którego zniknęła większość gadów mezozoiku (przetrwały wywodzące się od dinozaurów ptaki), ssaki zyskały możliwość rozwoju w kierunku wielu nowych form i zajęcia nowych dla nich nisz ekologicznych, zajmowanych wcześniej przez gady. Rozwój ten miał miejsce w trzeciorzędzie, pod koniec tego okresu istniały już wszystkie znane dzisiaj rzędy ssaków.

    Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie). Dinozaury wyginęły prawie wszystkie 65 mln lat temu. Udało się przetrwać tylko małym, opierzonym dinozaurom, ptakom. Są one tylko odpryskiem ponad 800 gatunków dinozaurów, które zamieszkiwały ląd. Były wśród nich drapieżniki i roślinożercy. Dinozaury są słynne głównie ze względu na swe rozmiary – były wśród nich 30- metrowe olbrzymy oraz podobne do kur zwierzęta długości 1 metra.

    Titanis – rodzaj olbrzymiego, nielotnego wymarłego ptaka występującego od wczesnego pliocenu do wczesnego plejstocenu w Ameryce Północnej. Nazwa rodzajowa odnosi się do dużych rozmiarów tego ptaka, zaś epitet gatunkowy gatunku typowego, Titanis walleri, honoruje Benjamina I. Wallera – osobę, która odkryła pierwsze szczątki tego ptaka. Skamieliny titanisa są datowane na 5 do 2 milionów lat. W Teksasie i na Florydzie odkryto szczątki przedstawicieli tego gatunku pochodzące z osadów, których wiek oszacowano na 15 000 lat, co sugeruje, że Titanis przetrwał dłużej niż wcześniej uważano, jednak późniejsze, dokładniejsze ich datowania, przeprowadzone przez McFaddena i innych, zanegowały poprzednie szacunki. Titanis był jednym z przedstawicieli Phorusrhacidae – rodziny wielkich nielotnych ptaków drapieżnych, które wyewoluowały w Ameryce Południowej, a później przedostały się do Ameryki Północnej. Był to jeden z ich ostatnich przedstawicieli. Protictitherium to prymitywny rodzaj hien podobnych do cywet, wliczając w to najwcześniejszy gatunek hien znany jako, Protictitherium gaillardi, zamieszkiwał Europę. Było zwierzęciem z pazurami wysuwanymi i chowanymi, które prawdopodobnie służyły do wspinania się na drzewa gdzie zwierzę zapewne spędzało większości czasu, polując owady i małe zwierzęta. Pomimo że jeden z pierwszych i najbardziej prymitywnych rodzajów hien pojawił się, odniósł krótki sukces ewolucyjny, pojawiając się około 15 milionów lat temu i przeżywając do 4-5 milionów lat temu.

    Dodano: 05.03.2010. 17:12  


    Najnowsze