• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ponowne zaludnienie Europy po epoce lodowej

    06.07.2012. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Około 19.000 lat temu świat znajdował się w okowach epoki lodowej, która pozostawiła po sobie ogromne, zimne, suche i niegościnne obszary. Większa część współczesnej Europy była pokryta lodem, tak jak północne obszary obecnej Wielkiej Brytanii, podczas gdy jej południe niewiele różniło się od pustyni polarnej. Epoka lodowa ostatecznie dobiegła końca, lód się cofnął, a Europa ponownie się zaludniła. Nowe badania, czerpiące z wiedzy eksperckiej Czech, Estonii, Rosji, Wlk. Brytanii i Włoch, przedstawiają nam rzadki wgląd w proces ponownego zaludnienia Europy po zakończeniu się epoki lodowej. Odkrycia zostały opublikowane w czasopiśmie American Journal of Human Genetics.

    "Koniec ostatniego maksimum zlodowacenia umożliwił ludziom ponowną kolonizację tych części Europy, które zostały opuszczone i ta ekspansja pozwoliła na wzrost populacji ludzi" - twierdzi autorka naczelna, Sardynka z urodzenia, dr Maria Pala, która podjęła badania nad tym zagadnieniem, kiedy związana była z Uniwersytetem w Padwie, przed przeniesieniem się do Wlk. Brytanii.

    Badania prowadzone przez dr Palę, która pracuje obecnie na Uniwersytecie w Huddersfield, Wlk. Brytania, wraz z zespołem, ujawniły, że Bliski Wschód był główną kolebką ruchów migracyjnych, kiedy to ogromne połacie terytorium europejskiego ponownie zaczęły nadawać się do zamieszkania 19.000 lat temu.

    Ostatnie maksimum zlodowacenia, inaczej epoka lodowa, jak się je powszechnie nazywa, trwało około 7.000 lat. Sądzono, że kiedy się rozpoczęło około 26.000 lat temu, istniały dwie główne, bezpieczne przystanie dla ludzi. Miały istnieć na obszarze franko-kantabryjskim, który pokrywa się mniej więcej z terenem północnej Hiszpanii/południowej Francji, oraz w prowincji peryglacjalnej na równinach Ukrainy.

    Analizując duże ilości mitochondrialnego kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) Europejczyków należących do dwóch głównych linii genealogicznych - posiadających wspólnego przodka genetycznego - nazwanych J i T, naukowcy wypełnili wiele luk i stworzyli bardziej kompletny obraz wczesnych Europejczyków. Wiadomo, że te haplogrupy (grupy o podobnych cechach DNA, jak J i T) wywodzą się z Bliskiego Wschodu, ale do tej pory sądzono, że migrowały do Europy w epoce kamienia gładzonego, około 9.000 lat temu.

    Zespół zgromadził jednak dowody, wskazujące na to, że ludzie należący do haplogrup J i T tak naprawdę migrowali do Europy znaczenie wcześniej niż dotychczas sądzono - zaraz po tym, kiedy zaczęła się kończyć epoka lodowa.

    Obok czysto naukowych wyzwań i odkryć, dr Pala jest przekonana, że archeogenetyka trzyma w zanadrzu ważne nauki dla ludzkości: "To (archeogenetyka) pomaga nam przeprowadzić ponowną ewaluację percepcji naszej tożsamości. Kładziemy nacisk na identyfikowanie siebie jako Włochów, Brytyjczyków i tak dalej, ale analizując DNA odkrywamy, ze pierwotnie, nie tak dawno temu, pochodziliśmy ze wspólnej kolebki".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Mamut (Mammuthus) – rodzaj trąbowców wymarłych pod koniec ostatniej epoki lodowej, u schyłku plejstocenu, zamieszkujących rozległe obszary Europy, Ameryki Północnej i północnej Azji. Historia Finlandii: Najstarsze znaleziska archeologiczne świadczące o zasiedleniu Finlandii przez człowieka pochodzą sprzed 130 tysięcy lat w Susiluola. Wraz z przyjściem ostatniej epoki lodowej 100 tysięcy lat temu ludność ta wymarła, bądź przemieściła się na południe. Ponownie ludzie pojawili się po zniknięciu lądolodu w IX tysiącleciu p.n.e. Pierwotnymi mieszkańcami tych obszarów byli ludzie polujący na renifery w okresie polodowcowym. Północ została zasiedlona kilkaset lat później przez Pralapończyków. Około 5100 roku p.n.e. rozwinęła się kultura wypalająca i używająca ceramiki, która prawdopodobnie przyszła znad Wołgi. W połowie IV tysiąclecia p.n.e. przybyli przodkowie dzisiejszych Finów i zaczęli wypierać miejscową ludność na północ. W tym czasie na południowym wybrzeżu podjęto pierwsze próby uprawy roli, ale rolnictwo na dobre zadomowiło się w Finlandii dopiero w następnym tysiącleciu, docierając do środkowej części kraju. Na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. zaczął się rozwijać handel z dzisiejszą Szwecją, a do użytku weszły łodzie żaglowe. Na obszarze tym handlowano futrami i skórami. Około 1800 roku p.n.e. rozpoczęła się w Finlandii epoka brązu. Znaleziska archeologiczne dowodzą, że istniała wtedy rozwinięta kultura Kiukainen, w której zapoczątkowano budowę obronnych osad i ośrodków kultu religijnego. Ochłodzenie klimatu pod koniec II tysiąclecia p.n.e., spowodowało upadek tej społeczności, migrację mieszkańców na południe w cieplejsze rejony, a ziemie fińskie na kilka stuleci pozostawały we względnej izolacji. Irlandia prehistoryczna: Epoka lodowcowa w Irlandii trwała od około 30 tys. do 14 tys. lat temu. W okresie tym poziom morza opadł i Irlandia uzyskała połączenie lądowe z Brytanią i z kontynentem europejskim. Pokrywa lodowa wzięła swój początek na półn.-wsch. krańcu wyspy i w końcu objęła ją całą. Kiedy lód ustąpił pozostały po nim charakterystyczne półokrągłe pagórki z głębokimi i lejkowatymi dolinami i niziny, na które lodowiec naniósł materiał osadowy. Fauna i flora pojawiła się dzięki lądowemu mostowi łączącemu wyspę z Europą. Następnie w wyniku ocieplenia klimatu, a tym samym roztopienia się lodowca pokrywającego kontynent, podniósł się poziom morza, a Irlandia otrzymała dzisiejszy kształt linii brzegowej.

    Historia Estonii: Osiedlenie się ludzi na terenach stanowiących dziś obszar Estonii stało się możliwe po tym, jak zniknął stamtąd lód z ostatniej epoki lodowej w okresie mezolitu 11-13 tysięcy lat temu. Najstarsza znana osada ludzka w Estonii znajduje się nad rzeką Parnawa, niedaleko wioski Puilli. Datowana jest na początek IX wieku p.n.e. Znane są także ślady wspólnot łowców i rybaków mieszkających ok. 6500 r. p.n.e. niedaleko miasta Kunda. Kości i narzędzia podobne do tych znajdowanych w Kunda odkryto również na Łotwie, północnej Litwie i południowej Finlandii. Hippopotamus gorgops (rzeczny koń o oczach Gorgony) – wymarły gatunek hipopotama. Pojawił się w Afryce podczas późnego miocenu około 5 milionów lat temu, następnie rozprzestrzenił się na teren Europy w czasie wczesnego pliocenu, z którego to okresu pochodzą najstarsze odnalezione europejskie szczątki. Wyginął przed ostatnią epoką lodowcową około 700 tys. lat temu.

    Niedźwiedź jaskiniowy (Ursus spelaeus) – gatunek niedźwiedzia, zamieszkującego Europę w okresie plejstocenu ok. 300 tysięcy lat temu i wymarłego pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, ok. 28 tysięcy lat temu. Prehistoria, prahistoria (łac. præ - przedrostek oznaczający uprzedniość, "przed", "wcześniej") to najdłuższy okres dziejów ludzkości - od pojawienia się na Ziemi pierwszych człowiekowatych lub człowieka rozumnego do powstania pisma. Badanie tego okresu możliwe jest jedynie metodami archeologicznymi. Na terenach Afryki zaczyna się około 5 mln lat temu razem z pojawieniem się pierwszych człowiekowatych, na terenie Europy około 1 mln lat temu, natomiast na innych terenach z momentem pojawienia się tam człowieka. Dzieli się na sześć podstawowych epok - daty w nawiasach nakładają się na siebie, ze względu na to, że na różnych terenach epoki te zaczynały się i kończyły w różnym czasie:

    Późny trias (ang. Late Triassic) – najmłodsza epoka triasu (era mezozoiczna), trwająca w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 28 do około 36 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że późny trias rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 199,6 ± 0,6 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na od około 237 milionów lat temu do 201,3 ± 0,2 mln lat temu Jest to epoka młodsza od środkowego triasu a starsza od wczesnej jury. Późny trias dzieli się na trzy wieki: karnik, noryk i retyk. Gastornis (dawniej Diatryma) − rodzaj prehistorycznych ptaków niezdolnych do lotu, żyjących pod koniec paleocenu i w eocenie, około 56-40 milionów lat temu. Przez pewien okres były największymi zwięrzętami lądowymi. Odkryty w XIX wieku, Gastornis został opisany początkowo na podstawie znalezisk z Europy, a następnie szczątki dużego nielotnego ptaka z analogicznych wiekowo osadów z Ameryki Północnej opisano pod nazwą Diatryma. Współczesne badania ustaliły, że formy amerykańskie i europejskie reprezentują ten sam rodzaj, dlatego zgodnie z zasadą priorytetu, obowiązującą w taksonomii, przyjęto wcześniej ustanowioną nazwę rodzajową Gastornis dla form zwanych uprzednio Diatryma. Jeden z gatunków - Gastornis giganteus żył na terenach Nowego Meksyku 50 mln lat temu.

    Indianie Ameryki Północnej – Indianami nazywa się niemal całą (z wyłączeniem Aleutów i Inuitów) autochtoniczną (tubylczą, rdzenną) ludność obu Ameryk o złożonej etnogenezie. Znaleziska archeologiczne i antropologiczne sugerują, że Ameryka Północna została zaludniona przez przybyszy z Azji co najmniej 12 tysięcy lat temu. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy).

    Jezioro Missoula (ang. Glacial Lake Missoula) - prehistoryczne jezioro lodowcowe, które znajdowało się w zachodniej Montanie, jezioro powstało pod koniec epoki lodowcowej i istniało w okresie od 15 tys. do 13 tys. lat temu w plejstocenie. Powierzchnia jeziora wynosiła 7770 km² i zawierało około 2100 km³ wody, co stanowi połowę objętości jeziora Michigan.

    Dodano: 06.07.2012. 16:37  


    Najnowsze