• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Giaro - laureat polskiego Nobla 2011

    04.11.2011. 14:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Prof. Tomasza Giaro - prawnika z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego - Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP) nagrodziła "polskim Noblem" w 2011 roku w obszarze nauk humanistycznych i społecznych.

    Nagrodę uczony otrzymał za "interdyscyplinarną analizę kategorii prawdy w doktrynach prawa od antyku do współczesności, otwierającą nowe perspektywy rozumienia prawa jako jednego z fundamentów cywilizacji europejskiej" - poinformowano w komunikacie FNP.

    Nagrodzona przez Fundację monografia "Romische Rechtswahrheiten. Ein Gedankenexperiment" z 2007 roku - będąca wynikiem wieloletnich studiów laureata - to opublikowana w renomowanym wydawnictwie niemieckim obszerna praca z zakresu historii i teorii prawa. Jej przedmiotem jest kryterium prawdy jako narzędzie kształtowania normy prawnej.

    Argumenty prawdziwości (verum est) lub fałszu (falsum est) były częścią dyskursu jurysprudencji (teorii prawa - PAP) od starożytnego Rzymu aż po nowożytną doktrynę niemiecką. Dokonane na szerszą skalę w XIX stuleciu kodyfikacje przesunęły jednak ciężar tworzenia prawa z nauki na ustawodawstwo. Ponieważ ustawodawca "rozkazuje, a nie dyskutuje", kryterium prawdy prawniczej stanęło pod znakiem zapytania.

    Prof. Giaro podejmuje to pytanie w ramach szerokiej analizy źródeł antycznych i późniejszej europejskiej tradycji prawnej, posługując się metodą eksperymentu myślowego. Mimo że eksperyment rozumiany dosłownie jest w naukach prawnych niedopuszczalny, analiza materiałów historycznych umożliwia odpowiedź na pytanie, czy stosowanie kryterium prawdy ułatwia czy utrudnia dyskurs prawniczy.

    "W dyskursie epoki przedkodyfikacyjnej prawda normatywna, składająca się z wielu sądów wartościujących, była wyrażeniem +bilansującym+, które umożliwiało całościową akceptację udanych sądów dogmatyki prawniczej. Stosowanie niezróżnicowanego pojęcia prawdy zmniejszało jednak precyzję komunikacji i, w ślad za tym, sprawność działania dogmatyki prawniczej" - czytamy w komunikacie FNP.

    Laureat wykazuje, że we współczesnej dogmatyce prawa niecelowe jest poszukiwanie prawdy w jej rozumieniu przyjętym przez nauki empiryczne. Z drugiej strony zauważa, że prawoznawstwo - jako nauka o odmiennym statusie poznawczym - bez postulatu poszukiwania prawdy straciłaby sens.

    Prof. Giaro urodził się w 1951 roku we Wrocławiu. Jest absolwentem prawa na Uniwersytecie Warszawskim, na którym obronił również doktorat i uzyskał habilitację. Nominację profesorską otrzymał w 2009 roku. Obecnie kieruje Pracownią Europejskiej Tradycji Prawnej w Instytucie Historii Prawa UW. Od 2008 roku jest prodziekanem Wydziału Prawa i Administracji UW.

    W latach 1984-1985 był stypendystą Fundacji Humboldta. W latach 1990-2006 prowadził badania w Instytucie Historii Prawa Europejskiego im. Maxa Plancka we Frankfurcie nad Menem. W trakcie pobytu w Niemczech pracował również na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie nad Menem oraz na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie.

    Jest pomysłodawcą i koordynatorem grantu "Proces modernizacji wschodnioeuropejskich systemów prawnych od początku XIX wieku" (2002-2004) oraz grantu Fundacji Volkswagena "Kultura prawna Europy Wschodniej" (2004-2006), realizowanych w Instytucie Maxa Plancka. Do tej pory ukazało się pięć obszernych publikacji podsumowujących wyniki badań realizowanych w ramach tych grantów. Dwa pierwsze tomy redagowane były przez prof. Giaro.

    Uczony wypromował trzech doktorów. Jest autorem 155 publikacji w języku polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, włoskim i rosyjskim, członkiem m.in. Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej PAN, Komitetu Naukowego "Polish Law & Economics Conference" i jurorem dorocznego konkursu naukowego tygodnika "Polityka".

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tomasz Giaro (ur. 1951 we Wrocławiu) – polski prawnik, specjalista w zakresie prawa rzymskiego, teorii, filozofii i historii prawa oraz prawa porównawczego. Uczeń Henryka Kupiszewskiego i Maxa Kasera, profesor nauk prawnych, prodziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Fundacja Instytut na rzecz Państwa Prawa (ang. The Rule of Law Institute) - organizacja pozarządowa utworzona przez polskich i amerykańskich prawników związanych z Wydziałem Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Powstała na przełomie 2001 i 2002 roku, w celu wspierania inicjatyw zmierzających do podnoszenia świadomości prawnej społeczeństwa, podnoszenia kwalifikacji zawodowych prawników, promowania prawa europejskiego i idei integracji europejskiej, działania na rzecz ochrony praw człowieka i reformy systemu edukacji prawniczej. Artur Mezglewski (ur. 1960) – ksiądz katolicki, prawnik i kanonista, specjalista prawa wyznaniowego, prawa administracyjnego i karnego. Odbył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej (Filia w Rzeszowie) oraz studia na Wydziale Prawa Kanonicznego i Świeckiego KUL na kierunku prawo kanoniczne. W 1997 uzyskał stopień doktora nauk prawnych w zakresie prawa, zaś w 2004 r. stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych w zakresie prawa. W latach 2005-2008 był kierownikiem II Katedry Prawa Administracyjnego na Wydziale PPKiA KUL JP II. W 2006 r. został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego KUL. W latach 2006-2009 był kierownikiem Zakładu Prawa Wyznaniowego i Kanonicznego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego. W latach 2008-2010 był kierownikiem Katedry Prawa Wykroczeń i Postępowań Dyscyplinarnych na Wydziale PPKiA KUL JP II. Od roku 2012 ponownie profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego.

    Komitet Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk – powołany w 1952 r. Zakres działania Komitetu obejmuje problematykę nauk prawnych, w tym: historii prawa, historii doktryn polityczno-prawnych oraz badania nad kulturą prawną. Komitet pełni funkcję Komitetu Narodowego ds. Współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Nauk Prawnych. Wacław Uruszczak (ur. 28 września 1946 w Krakowie) - profesor doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista z zakresu historii prawa oraz prawa kościelnego. Kierownik Katedry Historii Prawa Polskiego oraz kierownik Zakładu Prawa Kościelnego i Wyznanionego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytutu Jagiellońskiego. Adwokat.

    Krzysztof Zbigniew Krasowski (ur. 1955 w Gnieźnie) – polski prawnik, specjalista w zakresie historii państwa i prawa, prawa wyznaniowego oraz historii nauki prawa, adwokat. Absolwent Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (1978) i Wydziału Prawa i Administracji UAM (1979). Profesor tytularny nauk prawnych. Kierownik Katedry Historii Ustroju Państwa Wydziału Prawa i Administracji UAM. Od 2008 r. prorektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Członek kolegium redakcyjnego Czasopisma Prawno-Historycznego, rady naukowej Przeglądu Prawa Wyznaniowego, członek Polskiego Towarzystwa Prawa Wyznaniowego. Adam Bosiacki (ur. 1968 w Warszawie) – prawnik, historyk prawa. Profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, doktor habilitowany nauk prawnych.

    Kontraktualizm: Ten artykuł dotyczy filozoficznego i politycznego pojęcia umowy społecznej, tzw. kontraktualizmu, a nie prawnej teorii kontraktów czy zobowiązań w ramach choćby dogmatyki prawa cywilnego. Janusz Osuchowski (ur. 1929 r. w Lipnie) – polski prawnik, politolog, specjalista prawa wyznaniowego i polityki wyznaniowej. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (1952 r.). W 1966 roku został doktorem nauk prawnych, a w 1981 doktorem habilitowanym. Pracował w Ministerstwie Ziem Odzyskanych, Ministerstwie Administracji Publicznej. Na Uniwersytecie Warszawskim uzyskał stopinie doktora i doktora habilitowanego nauk prawnych. W latach 1967-1998 pracował w Instytucie Nauk Politycznych UW, w którym piastował stanowisko profesora. W roku 2004 ukazała się na jego cześć księga pamiątkowa: Przestrzeń polityki i spraw wyznaniowych. Szkice dedykowane Profesorowi Januszowi Osuchowskiemu z okazji 75 rocznicy urodzin, red. Beata Górowska, Warszawa 2004.

    The European Society for History of Law (Eurpoejskie Stowarzyszenie Historii Prawa) jest europejskim stowarzyszeniem założonym w 2009 roku z siedzibą w Brnie w Republice Czeskiej. Stowarzyszenie tworzy platformę współpracy pomiędzy historykami prawa oraz instytucjami, które zajmują się publikowaniem materiałów naukowych oraz organizują spotkania historyków prawa. Stowarzyszenie ma za zadanie łączyć nie tylko historyków prawa, ale także sędziów z instytucji wymiaru sprawiedliwości (na przykład z Sądu Konstytucyjnego), adwokatów i praktyków, którzy są zainteresowani współpracą. Głównym zadaniem Stowarzyszenia jest wspieranie badań naukowych w zakresie historii prawa, prawa rzymskiego, historii idei w różnych państwach Europy. W kręgu zainteresowania Stowarzyszenia pozostają:

    Instytut Prawa Międzynarodowego, Unii Europejskiej i Stosunków Międzynarodowych - utworzona w 2007 roku jednostka naukowo - dydaktyczna Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego przy Wydziale Prawa i Administracji; koncentruje kadry naukowe i jednostki wydziałowe (katedry) z przedmiotowego zakresu prawa międzynarodowego, dyplomacji i prawa dyplomatycznego oraz ustroju i prawa wspólnotowego Unii Europejskiej; w Instytucie kształceni są studenci Wydziału na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz prawo i administracja w zakresie prawa międzynarodowego i wspólnotowego.

    Filozofia prawa – nauka filozoficzna, której przedmiotem jest refleksja nad prawem. Jako dział filozofii zaliczana jest do filozofii politycznej lub filozofii praktycznej. Jako nauka prawna zaliczana jest (obok teorii prawa) do ogólnych nauk o prawie. Ryszard Mariusz Małajny (ur. 1953 w Krośnie Odrzańskim) – polski prawnik, specjalista w zakresie prawa konstytucyjnego, doktryn polityczno-prawnych oraz prawa wyznaniowego. Kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego (1975), w 1978 r. uzyskał stopień doktora nauk prawnych, w 1986 r. doktora habilitowanego nauk prawnych, w 1987 r. stanowisko docenta, w 1992 r. profesora uczelnianego, w 1994 r. tytuł profesora nauk prawnych, zaś w 2000 r. stanowisko profesora zwyczajnego Uniwersytetu Śląskiego. Członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawa Konstytucyjnego i Polskiego Towarzystwa Prawa Wyznaniowego.

    Dorota Malec – polska prawniczka, historyk prawa polskiego i administracji, profesor, kierownik Katedry Historii Administracji i Myśli Administracyjnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Sprawuje obecnie funkcję prodziekana ds. studiów administracyjnych na WPiA UJ. Specjalizuje się w historii prawa okresu II Rzeczypospolitej. Ponadto pracuje w Wyższej Szkole Administracji Publicznej w Kielcach . Andrzej Szmyt (ur. 1950) – polski konstytucjonalista, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1996-2002 był dziekanem Wydziału Prawa i Administracji UG.. Pełni funkcję kierownika Katedry Prawa Konstytucyjnego i Instytucji Politycznych na tym Wydziale. Jest także sekretarzem naukowym Komitetu Redakcyjnego dwumiesięcznika „Przegląd Sejmowy” wydawanego przez Kancelarię Sejmu RP. W latach 2002-2006 zajmował stanowisko prezesa Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego.

    Autonomia prawa – koncepcja zakładająca, że prawo jest bytem niezależnym od pewnych bytów pozaprawnych. W zależności od tego, jaki rodzaj bytów rozpatrujemy i jak pojmujemy prawo, możemy mówić o różnych rodzajach autonomii prawa. Daleko idąca autonomia prawa ma być cechą charakterystyczną europejskiej kultury prawnej. Maria Szewczyk – polska prawniczka, profesor prawa karnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Twórczyni i kierownik pierwszej w Polsce Uniwersyteckiej Poradni Prawnej działającej przy Uniwersytecie Jagiellońskim, pełniła funkcje Prodziekana tegoż wydziału i kierownika Katedry Prawa Karnego UJ.

    Dodano: 04.11.2011. 14:11  


    Najnowsze