• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Relikty XIV-wiecznej zabudowy drewnianej odkryto w Stargardzie

    14.09.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pierwsze rozpoznane jak dotąd na terenie Stargardu (Zachodniopomorskie) pozostałości dobrze zachowanej drewnianej zabudowy z XIV wieku przebadali archeolodzy z miejskiego Muzeum.

    Podczas przygotowywania terenu pod miejsca parkingowe przy ulicy Grodzkiej w Stargardzie natrafiono na dobrze zachowane relikty późnośredniowiecznej architektury drewnianej, związanej z działką mieszczańską, wytyczoną prawdopodobnie po połowie XIII wieku.

     

    Dzięki warstwie organicznej - mierzwie, redukującej dopływ tlenu, doskonale zachowały się nie tylko drewniane konstrukcje, ale również przedmioty wykonane z drewna i skóry.

    "Wcześniejsze prace archeologiczne, które przeprowadzono w innych częściach miasta, nie przyniosły tak konkretnych rezultatów. Powodem były rozmaite zniszczenia terenu na przestrzeni wieków oraz struktura danego miejsca (piasek utrudniający zachowanie się drewna), w którym takie konstrukcje nie miały szans na przetrwanie. Tymczasem z naszych badań przy ul. Grodzkiej wyraźnie wynika, że odsłoniliśmy pozostałości dwóch budynków" - wyjaśnił Karol Kwiatkowski, archeolog z Muzeum w Stargardzie.

    Jedna z budowli mogła spełniać funkcję gospodarczą. Znaleziono pale zachowane aż do długości 2,4 m. Zdaniem odkrywców, stanowiły część konstrukcyjną podtrzymującą prawdopodobnie dach lub ściany. Poza tym zachowała się dobrze północna ściana budynku aż do wysokości 80 cm. Wzniesiono ją z poziomo ułożonych desek, wzmacnianych pionowymi belkami.

    Przeznaczenie drugiego budynki nadal jest dla archeologów zagadką. Tutaj badacze natknęli się na relikty drewnianej podłogi wykonanej z desek o szerokości do 40 cm i długości aż 3 m. W deskach znajdowały się zaczopowane otwory - prawdopodobnie deski wykorzystano wtórnie.

    Archeolodzy wydobyli z ziemi aż 200 przedmiotów użytkowanych 700 lat temu. Wśród nich znalazło się wiele butów skórzanych - wysokich, niskich, dziecięcych i dla dorosłych, jak również fragmenty pasów oraz pochewki na noże.

    Odkryto znaczną liczbę fragmentów misek i talerzy drewnianych, w tym kompletny talerz o średnicy 30 cm. W dobrym stanie zachowały się także przedmioty metalowe.

    "Ciekawym tego przykładem są elementy rzędu końskiego: wędzidło, strzemię, podkowy oraz narzędzia: młotek i oskard" - dodaje Kwiatkowski.

    Na uwagę zasługuje także kompletny grzebień tkacki wykonany z poroża.

    Dzięki zespołowi przedmiotów, głównie ceramiki, archeolodzy określili czas użytkowania działki, jak i wzniesienia budowli na XIV wiek. Jednak szczegółowe datowanie konstrukcji będzie możliwe niebawem, dzięki analizom dendrochronologicznym - to metoda polegająca na określeniu wieku drewna na podstawie rocznego przyrostu słojów.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy – wielooddziałowe muzeum prezentujące relikty kamiennej architektury pałacowej i sakralnej oraz drewnianej zabudowy wsi. Najważniejszą częścią ekspozycji są pozostałości grodu pierwszych Piastów, datowane na okres wczesnego średniowiecza. Pożar Gniezna w 1819 roku: Do dnia wybuchu pożaru w Gnieźnie, większość budynków zbudowana była w całości bądź w części z drewna. Także murowane budynki zawierały liczne drewniane elementy, w tym pokryte gontem lub strzechą dachy. W 1818 roku podczas inspekcji budowlanej miasta, komisarz Regencji naliczył w mieście 451 domów w tym tylko 32 murowane (7%) i 113 szachulcowe. Reszta, czyli około 306 (68%) było konstrukcji drewnianej. Za znaczną część budynków murowanych uchodzić mogły kanonie stojące na Wzgórzu Lecha i w jego sąsiedztwie. Ogólnie, zabudowa miejska była ciasno ustawiona oraz łatwopalna co sprzyjało rozprzestrzenianiu się ognia. Akko 2 – wrak statku odkryty we wrześniu 2006 roku w obrębie portu Akko na głębokości 3 m. Obszar wrakowiska rozciągał się na 12 m długości i 3 m szerokości. Statek zbudowany był z drewna sosnowego, co ustalono w wyniku badań. Poza strukturą statku zostały odnalezione ołowiane pociski, przedmioty metalowe, fragmenty ceramiki, dekorowane fajki do tytoniu a także kule armatnie. Archeolodzy ustalili, że Akko 2 mógł służyć jako barka lub łódź transportowa. Akko 2 został zbudowany pomiędzy XVI a XVII wiekiem. W odległości 50 m od miejsca odkrycia wraku został odnaleziony Akko 1.

    Kościół w skansenie łódzkiej architektury drewnianej – budynek pełniący od powstania w XIX wieku funkcję świątyni ewangelickiej, a po II wojnie światowej parafialnego kościoła katolickiego. Położony od 2008 na obszarze skansenu łódzkiej architektury drewnianej. Żdżary (niem. Eichberg) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów, na zachód od drogi nr 3 i 6 (obwodnica miasta Goleniowa), na skraju Puszczy Goleniowskiej. Na terenie miejscowości znajdują się bardzo liczne stanowiska archeologiczne. Ze znalezisk wynika, że tereny te były zamieszkane już 8 tys. lat temu przez kultury mezolityczne, następnie przez stosunkowo rzadką na tym terenie kulturę ceramiki dołkowo-grzebykowej i kolejno przez kulturę pucharów lejkowatych, amfor kulistych, ceramiki sznurowej,najliczniejszą na tym terenie kulturę łużycką i wreszcie na północno-wschodnim krańcu wsi znajdują się pozostałości osady wczesno-słowianskiej z VIII w. Wśród przedmiotów znaleziono m.in. mezolityczny kościany harpun, topory kamienne-glównie kultury ceramiki sznurowej, gliniane naczynia, haki, sita i liczne narzędzia z kości i kamienia..W 1314 tereny te stały się własnością miasta Goleniowa. Sama wieś została założona w XIX wieku, kiedy miasto wydzieliło z tego terenu kilkanaście działek kolonizacyjnych. W II połowie XIX stulecia Żdżary były wsią o zabudowie nieregularnej, złożoną z kilku mniejszych osad. Przed wojną znajdowała się tutaj szkoła w której istniało muzeum zabytków archeologicznych ówcześnie znane niemal w całej europie oraz poczta.

    Wiek drzew – określa się na podstawie przeliczania słojów (przyrostów rocznych) drewna na pniakach (oraz dodaniu liczby lat niezbędnych do osiągnięcia przez młode drzewko wysokości pniaka) ściętych drzew lub na podstawie średniej liczby okółków gałęzi. Wyraźne okółki wytwarza drzewo tylko w młodości w okresie rocznego przyrostu na wysokość. Gdy te sposoby ustalenia wieku drzew nie mogą być wykorzystane, wówczas wiek drzew określa się szacunkowo – w przybliżeniu. Wiek drzewostanu określa się jako klasa wieku drzewostanu. Scypionyks (Scipionyx) – rodzaj niewielkiego celurozaura żyjącego we wczesnej kredzie (113 milionów lat temu) na terenie dzisiejszych Włoch. Nazwa znaczy "pazur Scipio" i pochodzi od łacińskiego imienia Scypion (Scipio) i greckiego onyx, oznaczającego pazur. Nazwano go na cześć Scypiona Afrykańskiego Starszego. Nazwa odnosi się też do Scipione Breislaka, geologa, który pierwszy opisał formację, w której znaleziono scypionyksa. Formacja ta znana jest z doskonale zachowanych skamieniałości. Natomiast nazwa gatunkowa pochodzi od łacińskiej nazwy prowincji Benevento. Odnaleziono tylko jeden szkielet, ale z zachowanymi tkankami miękkimi. Był to osobnik młodociany (w chwili śmierci miał nie więcej niż 3 tygodnie, a być może zaledwie kilka dni). Okaz holotypowy (prawie kompletny szkielet, nie zachowała się tylko część kości tylnych kończyn i większość ogona) ma 237 mm długości; całkowita długość ciała tego osobnika włącznie z ogonem wynosiła prawdopodobnie ok. 50 cm. Czaszka ma 5,2 cm. Scipionyx żył na lądzie z wieloma płytkimi lagunami, gdzie zwykle brakowało tlenu. W nich osadzały się wapienie i dzięki temu odkryto wiele skamieniałych ryb, krewetek i krokodyli wraz z tkankami miękkimi.

    Tablice miąższości drewna okrągłego – tablice służące do określenia masy sortymentów drzewnych (drewno okrągłe) drewna leżącego. Najczęściej stosowanymi są tablice do określenia masy na podstawie średnicy środkowej i długości drewna. W pozostałych przypadkach może to być: średnica górna, średnica znamionowa, szerokość i wysokość stosu i liczba sztuk. Londinium było największym rzymskim miastem w Brytanii i zarazem stolicą prowincji. Dziś obszar Londinium stanowi niewielki fragment londyńskiego City, a na powierzchni ziemi zachowało się bardzo niewiele z tamtego okresu. Można zobaczyć pozostałości murów miejskich oraz fundamenty świątyni. Przedmioty wydobyte w czasie wykopalisk można obejrzeć w muzeum miejskim, które prezentuje losy rzymskiego miasta.

    Lokalizacja szczegółowa działalności gospodarczej - polega na precyzyjnym określeniu miejsca realizacji konkretnej inwestycji (oznaczenie działki katastralnej, szkic zabudowy terenu). Jest to zagadnienie inżynieryjno-techniczne. Lokalizację szczegółową wyznaczają odpowiednie jednostki nadzoru budowlanego i architektury władz lokalnych (np. wydział budownictwa i architektury w dużych miastach).

    Zespół zamkowy Radziwiłłów - obiekt zabytkowy w Białej Podlaskiej, obejmujący pozostałości dawnego zamku zbudowanego na planie gwiazdy pięcioramiennej z pięcioma bastionami otoczonymi fosą i wałem ziemnym. Zespół przylega do ulic Warszawskiej oraz Zamkowej, od zachodu graniczy z zabudową miejską, a od południa z doliną rzeki Krzny. Jest położony w pobliżu centrum miasta. Budowę zespołu rozpoczął Aleksander Ludwik Radziwiłł, kontynuowali ją jego następcy. Na początku XVIII wieku uzyskał on swój ostateczny architektoniczny wygląd. Wybudowany w jego obrębie (dziś już nieistniejący) pałac w XVII wieku, stanowił wzór dla innych tego typu obiektów w Polsce. Zachowane fortyfikacje ziemne stanowią rzadki przykład umocnień "szkoły staroholenderskiej". Poza fortyfikacjami zachowały się również:

    Vértesszölös - stanowisko archeologiczne położone na pn. zachód od Budapesztu datowane na ok. 350 tys lat temu. Na stanowisku tym poświadczona jest obecność narzędzi odłupkowych z małymi otoczakami. Na stanowisku tym znaleziono także szczątki homo erectus oraz dobrze zachowane ślady ognisk. Przeworskie mury obronne – w średniowieczu Przeworsk pełnił funkcję obronne, ponieważ przez wieki był często atakowany. Budowa murów częściowo podbudowanych kamieniem rozpoczęła się w 1512 r., kilkanaście lat później król Zygmunt wydał przywilej potwierdzający obwarowania. Do miasta prowadziły 3 bramy: Łańcucka od północnego zachodu, Jarosławska od wschodu i Kańczudzka (Węgierska) od południa. W obrębie murów usytuowanych było 5 baszt. Do poważnego zniszczenia odcinków murów doszło podczas panowania zaborcy austriackiego. W późniejszym czasie, „dzieło” rozbiórki i dewastacji murów dokończyli Niemcy podczas II wojny światowej. Obecnie oprócz murów nie zachowało się zbyt wiele fragmentów fortyfikacji. Jedyne istniejące odcinki murów można dziś podziwiać na terenie dwóch kościołów: Bazyliki pw. Ducha Świętego oraz Kościoła i klasztoru OO. Bernardynów pw. Św. Barbary. Ponadto fragmenty murowanej fortyfikacji znajdują się obecnie na ulicach: Kazimierzowska, Kilińskiego, Tkacka, Słowackiego oraz św. Jana. Najstarsze fragmenty murów miejskich, dość dobrze zachowane, znajdują się przy klasztorze OO. Bernardynów. Wysokie na 3,5–5 metrów, posiadają rozglifione wnęki, w których zachowały się otwory strzelnicze z biegnącym pod nimi gzymsem na całej długości muru. Obwarowania przy bazylice złożone z 2 odcinków odrestaurowane w latach 1958–1959 sięgają nawet 5 metrów wysokości. Na sporym fragmencie pierwszego odcinka z lat 1512 – 1527, od zabudowań klasztornych bożogrobców do starej furty zachowały się zwieńczenia z krenelażem i otworami strzelniczymi, pod którymi biegnie gzyms stanowiący oparcie dla ganku straży. W dalszym jego biegu, aż po dzwonnice postawioną w miejscu obronnej baszty, mury są bez krenelaża, ale za to wsparte od wewnątrz trzema szkarpami.

    Wnęka - sztuczne zaklęśnięcie w boku narzędzia krzemiennego. Narzędzia z wnęką są spotykane w wielu kulturach archeologicznych. Narzędzia z wnęką mogły być stosowane do obróbki drewna i kości oraz być pomocne w przymocowaniu do rękojeści. Dom Tkacza – oddział Muzeum w Bielsku-Białej, w którym zrekonstruowano wygląd XVIII-wiecznego domu i warsztatu sukienniczego. Budynek muzeum położony jest w Bielsku-Białej przy ul. Sobieskiego i znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego.

    Dodano: 14.09.2011. 00:19  


    Najnowsze