• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Renowacja ruin zamku w Kazimierzu Dolnym

    17.08.2010. 08:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ruiny zamku w Kazimierzu Dolnym (Lubelskie) zostaną odremontowane i zbadane przez archeologów. W odrestaurowanych ruinach, wznoszących się nad miasteczkiem, będą się odbywać koncerty i spektakle. Łączny koszt renowacji wzgórza zamkowego oszacowano na blisko siedem mln zł. Prawie pięć mln zł dofinansowania gmina Kazimierz Dolny uzyskała z unijnego Regionalnego Programu Operacyjnego. Ponadto renowację wzgórza wsparło ministerstwo kultury przyznając gminie promesę w wysokości jednego miliona zł.

    "Rozpoczęcie prac renowacyjnych było już konieczne. Ten obiekt nie był remontowany od lat 70. Był już w bardzo złym stanie, mury zaczynały się rozpadać, co mogło stwarzać zagrożenie dla odwiedzających go turystów" - powiedział burmistrz Kazimierza Dolnego Grzegorz Dunia.

    Prowadzone na wzgórzu zamkowym prace polegają głównie na zabezpieczeniu i wzmocnieniu murów zamku. Trwają też tutaj badania archeologiczne i architektoniczne. Jak powiedział Przemysław Woźniakowski z Pracowni Rewaloryzacji Architektury "Nowy Zamek" w Warszawie, prace te są kontynuacją badań rozpoczętych w latach 70. "Wtedy nie zostały one zakończone i nasza wiedza o tym obiekcie jest niepełna" - zaznaczył.

    Zamek w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą został wybudowany przez króla Kazimierza Wielkiego w XIV wieku. Był to zamek gotycki, osadzony na skale, jego dziedziniec obniżony był w kierunku północnym. Potem był dwukrotnie przebudowywany; w XVI wieku nadano mu styl renesansowy, dodano attykę. W XVII wieku zamek został spalony przez wojska szwedzkie, a potem zniszczony przez oddziały księcia Rakoczego. Przez kolejne lata popadał w ruinę. W 1806 roku władze austriackie wysadziły grożącą zawaleniem część murów i attykę.

    Prace konserwacyjne zamku i baszty w zespole zamkowym z czasów Kazimierza Wielkiego w Kazimierzu Dolnym. Podczas prac architektonicznych i archeologicznych natknięto się na pokłady pomieszczeń nie znanych do tej pory. PAP/Wojciech Pacewicz

    Obecny dziedziniec zamkowy - pośród zachowanych fragmentów murów - jest znacznie wyżej położony, niż ten pierwotny. Archeolodzy prowadzący tam prace wykopaliskowe odkryli ślady dwóch kondygnacji w dawnej części mieszkalnej zamku, m.in. fragmenty posadzki, otwory okienne, fragmenty maswerków, czyli gotyckich kamiennych ozdób okiennych.

    Jak tłumaczy Woźniakowski, nie należy się spodziewać, że odkryte zostaną całe zamkowe komnaty, bo sklepienia zostały dawno zniszczone, a zamek już od XVII wieku funkcjonuje jako ruina. "Prace trwają, nie można ich robić za szybko, bo mury zamku są za mało stabilne" - zaznaczył.

    Burmistrz Kazimierza zapowiada, że po odrestaurowaniu tego obiektu będzie on wykorzystywany do organizowania różnych imprez kulturalnych. "Chcemy, aby tu się odbywały spektakle i koncerty" - powiedział Dunia.

    Prace konserwatorskie, archeologiczne i renowacyjne mają się zakończyć jesienią przyszłego roku. Obejmują też stojącą obok zamku basztę - pełniącą niegdyś funkcję m.in. wieży strażniczej - którą wzniesiono na przełomie XIII i XIV wieku. REN

    PAP - Nauka w Polsce

    mag/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zamek w Stopnicy – zamek królewski wzniesiony w Stopnicy około 1350 roku przez króla Kazimierza Wielkiego w zachodniej części dawnego miasta. Pełnił on funkcję stacji królewskiej przy drodze z Krakowa do Sandomierza oraz ośrodka okolicznych dóbr. Nie jest znany kształt zamku z czasów Kazimierza Wielkiego, ponieważ niewielki zamek przez niego wybudowany (określony przez Długosza wręcz jako kamienny dwór) został przebudowany w XVI wieku. Starosta Marcin Zborowski w tym też okresie na terenie zamku założył zbór kalwiński. Na początku XVII wieku zamek składał się z kamienicy gotyckiej, drugiego budynku z kaplicą i z krużgankami w stylu renesansowym i trzeciego budynku drewnianego z murowanymi piwnicami. Zamek został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Po zniszczeniu w roku 1661 zamek został odbudowany w nowym kształcie (w stylu włoskim), przez Jana Klemensa Branickiego. W roku 1783 starosta Eliasz Wodzicki przebudował zamek na pałac. Z lustracji z 1789 roku wynika, że założenie składało się od tego czasu z głównego dworu oraz dwóch oficyn. Jedynym z zachowanych elementów dawnej architektury zamku była już tylko okazała skarpa od południowo-wschodniej jego strony. Przed II Wojną światową w zamku mieściła się siedziba starostwa powiatowego i gimnazjum. Podczas działań wojennych w 1944 roku całkowicie spłonął. Zamek w Solcu nad Wisłą – zamek wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego ze względu na strategiczne położenie Solca na szlakach handlowych. Dokumenty mówiące o istnieniu zamku pochodzą już z 1394 roku. W latach 1604-1627 poważnie przebudowany i umocniony trzema bastionami przez księcia Krzysztofa Zbaraskiego w stylu renesansowym. Zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Około 1780 roku podjęto próby odbudowy zamku. Do zamieszkania nadawał się do XIX wieku., kiedy to zaczęto rozbierać jego szczątki. Do dziś zachowały się dolne partie murów zamkowych. Zamek w Krewie (obecnie Krewo na Białorusi) – zbudowany prawdopodobnie przez księcia Olgierda, który zbudował też zamek w Lidzie. W 1381 roku na zamku przebywał Jagiełło, wygnany przez swojego stryja Kiejstuta, którego następnie w Krewie kazał zamordować w roku 1382. W 1385 roku na zamku podpisano unię Litwy i Polski. W 1391 roku ustanowiono na zamku starostwo. W 1503-1506 roku zamek poważnie zniszczyli Tatarzy. W XVI wieku został opuszczony. W XIX wieku na dziedzińcu wybudowano drewniany ratusz miejski. Zamek bardzo ucierpiał podczas I wojny światowej ponieważ zamek przez 3 lata stał na linii frontu. W latach 20. XX wieku władze polskie zaczęły prace konserwatorskie.

    Zamek w Majkowicach – ruiny dworu obronnego określanego też niekiedy mianem zamku wybudowanego w pierwszej połowie XVI wieku jako rezydencja obronna szlacheckiego rodu Majkowskich. Dwór rozbudowywany w XVI i XVII wieku, został zniszczony przez wojska szwedzkie w roku 1702. Zamek w Lietavie (Lietavský hrad, Litova, Letava, Lethawa, Zsolnalitva) – zamek na Słowacji, położony na stromym skalnym grzbiecie pomiędzy wsiami Lietava i Lietavská Svinná, na wysokości 635 m n.p.m. Zamek został zbudowany prawdopodobnie w XIII wieku. W XIV wieku należał do Mateusza Czaka i wchodził w skład jego państewka. Pod koniec XIV wieku jego właścicielem był Zygmunt Luksemburski. W XVI wieku zamek został rozbudowany i ozdobiony w stylu renesansowym przez węgierski ród Turzo. Ostatnim właścicielem był Jerzy VII Thurzo. Po śmierci Imricha Thurzo w 1621 roku rozpoczęły się procesy o zamek pomiędzy jego spadkobiercami. Według wzmianki z 1698 roku zamek już nie był zamieszkiwany, w związku z czym zaczął popadać w ruinę. Około 1760 roku zniszczenia zamku były tak duże, że przeniesiono z niego archiwum na Zamek Orawski.

    Zamek w Iłży − ruiny gotycko-renesansowego zamku biskupów krakowskich zbudowanego prawdopodobnie w latach 1326-1347 z inicjatywy biskupa krakowskiego Jana Grota. Przebudowany w poł. XVI i w XVII wieku dzięki czemu zyskał wystrój renesansowy i nowe fortyfikacje bastejowe. Zniszczony przez wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie Jerzego Rakoczego w czasach Potopu. Odbudowany w XVII wieku i po pożarze opuszczony pod koniec wieku XVIII. Zamek w Trzebnicy - zamek zbudowany w XIII wieku na miejscu grodu. Był drewniany, bądź częściowo murowany, rozbudowany na początku XIV wieku. Żywot zamku był krótki - w 1432 roku został zniszczony przez husytów i ostatecznie potem zrównany z ziemią. Obecnie można jeszcze zauważyć resztki i ślady murów na grodzisku.

    Kościół ewangelicki w Szprotawie – został wzniesiony na fundamentach zamku książęcego. Prace budowlane zaczęły się w roku 1744. Gruz po starym zamku został wykorzystany do zasypania starej fosy. Fragmenty średniowiecznych murów zamkowych zostały wykorzystane do budowy nowych ścian świątyni. Zamkową basteję wykorzystano urządzając w niej kryptę, natomiast w wyższej kondygnacji zakrystię. Ściany północne oraz wieżę wzniesiono od podstaw. 27 sierpnia 1747 roku odbyło się uroczyste otwarcie świątyni. W 1821-1822 wieża kościelna została przebudowana, co upamiętniają napisy nad wejściem głównym. Pod koniec XIX wieku wieża zostaje odnowiona. Naprzeciw kościoła wznosi się gmach szkoły ewangelickiej z zegarem słonecznym. Kościół funkcjonuje do roku 1945. Po wysiedleniu ludności niemieckiej po II wojnie światowej systematycznie popada w ruinę. W latach 60. XX wieku zawala się dach oraz miedziana kopuła wieży. Obecnie kościół jest odbudowywany przez parafię polskokatolicką. Budowla obronna w Fałkowie: Ruiny zamku lub dworu z początku XVII w. w Fałkowie, stojące na wzniesieniu, otoczone fosą wypełnioną wodą. Zachowane mury pierwszego piętra z oknami i bramą wjazdową oraz piwnice. Do zamku prowadził drewniany most zwodzony. Ze względu na niewielkie rozmiary, historycy sztuki uznają kamienno-ceglany budynek nie za zamek, lecz dwór obronny. Zamek uległ zniszczeniu w XVII wieku, głównie pod naporem Szwedów.

    Zamczysko – nazwa miejsca, będącego pozostałością po nieistniejącym już zamku, często wzgórza, na którym się znajdował. W języku potocznym używane też błędnie jako określenie zamku, zwłaszcza takiego, którego architektura budzi ponure skojarzenia.

    Zamek w Gießen: Stary zamek w Gießen został założony w XII wieku przez hrabiów z Gleiberg. Potem dobudowano nowy zamek w Gießen, który znajduje się po drugiej stronie placu parkingowego Brandtplatz, który dzieli obie budowle. Koło starego zamku istnieje ogród botaniczny z XVII wieku, najstarszy istniejący w Niemczech. Oba zamki zostały zniszczone podczas II wojny światowej. Stary zamek obecnie służy jako muzeum a nowy jest własnością Uniwersytetu w Giessen.

    Zamek w Buczaczu – pierwszy drewniany zamek obronny na trójkątnym cyplu nad rzeką Strypą został wzniesiony w XII wieku, kolejny wybudowano w końcu XIV w. Obronny zamek należał do rodów Buczackich, Golskich i na początku XVII wieku do Potockich. Budowlę wzniesiono z jasnego i czerwonego piaskowca na zaprawie wapiennej. Najstarsza część zamku od strony północnej jest pozostałością założenia średniowiecznego. Po przejściu zamku w ręce Potockich, żona Stefana Potockiego, Maria Mohylanka rozbudowała i wzmocniła warownię o część południową z dwiema wielkimi półkolistymi bastejami od wschodu i zachodu, które flankowały załamująca się kurtynę południową. Mury tej części dochodzą do dzisiaj do 4 m grubości. Strzelnice umieszczone w bastejach do prowadzenia ognia krzyżowego zlokalizowano na kilku kondygnacjach. Na murach obronnych od wewnątrz widoczne są do dzisiaj kamienne wsporniki, dźwigające dawniej drewniane ganki strzelnicze. Wewnątrz obwodu zamkowego od strony wschodniej, zbudowano budynek renesansowy z krużgankami. Mieściła się w nim także brama wjazdowa na wysokości I piętra z mostem zwodzonym i pochylnią. Dzięki tym modyfikacjom, zamek odparł liczne najazdy kozackie, tatarskie, tureckie i moskiewskie. W czasie wojny z Turcją, w 1676 r. Turcy zdobyli zamek i zniszczyli paląc jego część mieszkalną. Wzmianki z 1784 roku mówią o tym, że zamek został jednak odbudowany przez Jana Potockiego. Jednak w owym okresie był on już opuszczony. W 1772 r. trafił do zaboru rosyjskiego, a w XIX wieku zabudowania zamku zaczęto sukcesywnie rozbierać na materiał budowlany, przez co do dzisiaj przetrwały tylko części murów południowych i wschodniej bastei a także fragmenty pałacu z ciosami piaskowcowymi na narożach i z otworami okien. Ruiny zamku znajdują się na wzniesieniu 200 m od kościoła Wniebowzięcia NMP. Do zamku dojść można ul. Zamkową. Zamek Królewski w Nowym Sączu – budowla wzniesiona przez króla Kazimierza Wielkiego w latach 1350–1360 na skarpie w obrębie fortyfikacji miejskich Nowego Sącza, w widłach dwóch rzek: Dunajca i Kamienicy. W przeszłości zamek posiadał dwie baszty narożne, wieżę, budynek mieszkalny i przedzamcze. Do dzisiaj zachowały się resztki murów obwodowych oraz zrekonstruowana Baszta Kowalska. Obecnie na terenie ruin zamku znajduje się park miejski.

    Zamek w Kłajpedzie – zamek wzniesiony przez zakon krzyżacki w XIII wieku, pojawił się po raz pierwszy w źródłach pisanych w 1252 roku. W ciągu swojej historii zamek był wielokrotnie niszczony i odbudowywany; w XIX wieku stracił swoje znaczenie strategiczne i został rozebrany. W XX wieku na zamku prowadzono prace archeologiczne; w 2002 roku pod jednym z bastionów otwarto muzeum. Zamek Królewski w Łęczycy – budowla obronna wzniesiona przez króla Kazimierza Wielkiego. Nie jest znana dokładna data rozpoczęcia budowy zamku i jej zakończenia. Początek prac budowlanych mógł mieć miejsce już niedługo po roku 1345, kiedy to ziemia łęczycka należała jeszcze do księcia Władysława Garbatego, jednak nie była już jego główną siedzibą. Król Kazimierz Wielki, naturalnie w porozumieniu z księciem, mógł już wówczas przystąpić do realizacji założenia obronnego.

    Zamek Sobieskich w Oławie – budowla renesansowo-barokowa, wybudowana w miejscu dawnego gotyckiego zameczku myśliwskiego księcia Ludwika I z końca XIV wieku jako trzeci z kolei oławski obiekt zamkowy (pierwszy, siedziba kasztelanii, istniał w południowo-wschodniej części grodu do czasu wojen husyckich). Budowlę w stylu renesansowym rozpoczął w 1541 mistrz Jakub z Mediolanu (prawdopodobnie o nazwisku Parr, budowniczy zamku w Bolkowie), a kontynuował ją od 1588 roku roku również Włoch, Bernard Niuron. Dzisiaj, po wielu przebudowach, ta część zamku jest plebanią kościoła pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła. Przebudowie uległ cały obszar gotyckiego zamku, z nieistniejącymi już skrzydłami zachodnim i północnym, gdzie znajdował się kościół zamkowy. Wieża kościelna, ostatni fragment północnej zabudowy, zawaliła się pod koniec lat. 70. XX wieku. Zamek w Skale Podolskiej – znajduje się ponad jarem Zbrucza, na skalnym cyplu dostępnym tylko od strony południowej. Zamek został wzniesiony w XIV w. przez ród książąt Koriatowiczów. Następnie po 1515 r. został znacznie rozbudowany przez Stanisława Lanckorońskiego - wojewodę sandomierskiego i starostę kamienieckiego na polecenie króla Zygmunta Starego. Z zamku, który zajmował cały cypel pozostało niewiele: potężna baszta z XVI w., stojąca u nasady cypla oraz ruiny pałacu Tarłów, który przedzielił dziedziniec zamkowy na dwie części: większą południową i mniejszą północną, gdzie znajdują się pozostałości najstarszej części zamku.

    Dodano: 17.08.2010. 08:17  


    Najnowsze