• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skarb średzki na wystawie we wrocławskim Muzeum Narodowym

    02.09.2010. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Korona zdobiona szlachetnymi kamieniami oraz kolista zapona wysadzana szmaragdami i granatami to jedne z najcenniejszych elementów skarbu średzkiego, który można podziwiać na wystawie we wrocławskim Muzeum Narodowym. Klejnoty będące elementami skarbu średzkiego najprawdopodobniej zostały ukryte w pierwszej poł. XIV w. Pochodzą prawdopodobnie ze skarbca Luksemburgów, z czasów panowania Karola IV. Władca ten zaciągał pożyczki od żydowskich bankierów w Środzie Śląskiej.

    Pierwsze elementy skarbu odnaleziono w 1988 r. na wysypisku w Środzie Śląskiej. Złote przedmioty trafiły tam razem z gruzem pochodzącym z prac rozbiórkowych na terenie miasta. Tuż po tym znalezisku sprawą skarbu zainteresowali się archeolodzy. Ostatecznie odnaleziono złote i srebrne przedmioty, które po scaleniu stworzyły unikatowej wartości zespół średniowiecznych klejnotów i monet.

    Według rzeczniczki Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Anny Kowalów, najcenniejszą częścią skarbu jest korona, której poszczególne segmenty zdobione są kamieniami szlachetnymi. "Poszczególne segmenty korony zdobione są naprzemiennie trójlistnymi plakietami z barwną emalią i dużymi szafirami oraz mniejszymi granatami, akwamarynami, szmaragdami, spinelami, tektytami i perłami. Segmenty zwieńczone są figurami orłów trzymających w dziobach pierścienie i połączone szpilami, z których każda zakończona jest kwiatonem" - tłumaczyła Kowalów.

    Korona jest klejnotem kobiecym zamówionym z okazji ślubu. Wskazuje na to motyw pierścieni, będący oznaką małżeńskiego zobowiązania i symbolem dobrej wróżby. "Prawdopodobnie jej ostatnią właścicielką była Blanka de Valois, pierwsza żona Karola IV, zmarła w 1348 r., a więc niedługo przed domniemanym czasem ukrycia i utraty skarbu" - powiedziała Kowalów.

    Wyjątkowo cennym eksponatem jest również kolista zapona służąca do spinania płaszczy dworskich oraz szat koronacyjnych i liturgicznych. Zaponę zdobi kamea z chalcedonu z przedstawieniem orła.

    Zwiedzający ekspozycję będą mogli również zobaczyć m.in. dwie złote zawieszki pochodzące z końca XII w., które były używane jako ozdoba kobiecej głowy. Na wystawie znalazły się także złote pierścienie, sygnety z motywem półksiężyca i gwiazdy, taśma zdobnicza przeznaczona do okuwania cennych przedmiotów oraz część odnalezionych złotych monet.

    Po raz pierwszy skarb średzki pokazano we wrocławskim Muzeum Narodowym w 1997 r. Obecną wystawę można oglądać do 24 października. Później klejnoty na kilka miesięcy opuszczą Polskę i będą pokazywane na wystawach w Pradze i Ostrawie. PDO

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/ mow/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Korona średzka - średniowieczna korona kobieca z przełomu XIII i XIV wieku, najcenniejsze ze znalezisk należących do skarbu średzkiego. Przechowywana w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej. Skarb z Zagórzyna – skarb odnaleziony w 1927 w Zagórzynie koło Kalisza. Zawierał bezcenne przedmioty: m.in. sześć złotych medalionów oraz zbiór monet (3 tysiące denarów - około 20 kg srebrnych monet), a także złote monety rzymskie z V w. (solidy Teodozjusza, Walentyniana i Gracjana). Przedmioty ze skarbu zostały rozsprzedane, lub prawdopodobnie nawet przetopione. Jeden z medalionów znajduje się w Berlinie, jeden w Nowym Jorku. Srebrna sprzączka znajduje się w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Ukrycie skarbu datowane jest na okres wędrówek ludów ( V-VI w. n.e.). Skarb średzki – jedno z najcenniejszych znalezisk archeologicznych XX wieku w Europie, kolekcja średniowiecznych monet i klejnotów monarchów czeskich, znalezionych w 1985 i 1988 r. w Środzie Śląskiej podczas prac budowlanych przy ulicy Daszyńskiego oraz na wysypisku gruzu na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Skarb w większości rozkradziony przez przypadkowych znalazców i odkrywców-amatorów był pod koniec lat 80. XX wieku powodem milicyjnej akcji na terenie Polski o kryptonimie Korona oraz kilku procesów karnych.

    Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej – muzeum położone w Środzie Śląskiej . Placówka jest jednostka organizacyjną powiatu średzkiego, współfinansowaną przez gminę Środa Śląska. Jej siedzibą jest budynek średzkiego Starego Ratusza. Małgorzata Możdżyńska-Nawotka – historyk sztuki, kostiumolog i tłumacz. Kształciła się na Uniwersytecie Wrocławskim oraz na Uniwersytecie Stanowym w Ohio (USA). Pracownik Muzeum Narodowego we Wrocławiu, opiekun kolekcji tkanin i ubiorów; autorka książek Ubiory kobiece 1840-1939 oraz O modach i strojach (Wrocław 2002, 2005).

    Wawrzyniec Kopczyński (1935-1995) - historyk sztuki. Kustosz muzeum w Rogalinie, Wojewódzki Konserwator Zabytków w Lesznie (1975-1988), prezes Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków (1981-1984), Wojewódzki Konserwator zabytków we Wrocławiu (1989-1995). Organizator Państwowej Służby Ochrony Zabytków, szczególnie zaangażowany i zasłużony przy ekspozycji skarbu średzkiego oraz przy odbudowie opactwa w Lubiążu. Brał udział także w ratowaniu i eksponowaniu innych zabytków w Polsce, np. cmentarza żydowskiego w Szlichtyngowej, muzeum im. Edmunda Bojanowskiego w Grabonogu, pałacu w Krobielowicach i in. Mieczysław Zlat (ur. 1927) - emerytowany profesor historii sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Komitetu Nauk o Sztuce PAN, specjalizujący się w historii sztuki XV-XVII wieku. Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim u Władysława Podlachy. Od roku 1948 pracował w Muzeum Śląskim we Wrocławiu, od 1956 - na Uniwersytecie Wrocławskim.

    Wrocławski Zakład Przemysłu Maszynowego Leśnictwa Dolpima S.A. – firma zajmująca się produkcją pilarek spalinowych. Przedsiębiorstwo państwowe utworzone w 1991 roku, przekształcone w jednoosobową spółką skarbu państwa. Jej siedziba znajdowała się we Wrocławiu przy ul. Legnickiej 62. Ministrowie Skarbu Państwa (Polska): Poniższa tabela przedstawia wszystkich ministrów skarbu państwa (ministrów właściwych w sprawach Skarbu Państwa) w Polsce, od czasu utworzenia urzędu aż do dnia dzisiejszego. Ministrów skarbu państwa nie należy mylić z mającymi inny zakres właściwości ministrami skarbu rządów II Rzeczypospolitej i rządu na uchodźstwie. W 1950 roku nastąpiła bowiem zmiana nazwy organu z Ministra Skarbu na Ministra Finansów.

    Ministrowie Skarbu Państwa Polski: Poniższa tabela przedstawia wszystkich ministrów skarbu państwa (ministrów właściwych w sprawach Skarbu Państwa) w Polsce, od czasu utworzenia urzędu aż do dnia dzisiejszego. Ministrów skarbu państwa nie należy mylić z mającymi inny zakres właściwości ministrami skarbu w rządach II Rzeczypospolitej i na uchodźstwie. W 1950 roku nastąpiła bowiem zmiana nazwy organu z Ministra Skarbu na Ministra Finansów.

    Muzeum Miejskie Wrocławia zostało założone 1 stycznia 2000 roku przy ul. Sukiennice 14/15 (siedziba dyrekcji). Dyrektorem muzeum jest dr Maciej Łagiewski. 19 kwietnia 2009 r. po wieloletniej przebudowie otwarto nową siedzibę w dawnym Pałacu Królów Pruskich (wcześniejszym Pałacu Spätgena) przy ul. Kazimierza Wielkiego 35 (dyrekcja pozostaje w Sukiennicach). Główną część ekspozycji stanowi wystawa "1000 lat historii Wrocławia", na której pokazano dzieje miasta od czasów średniowiecza po współczesność. Zgromadzono nań ponad 3 tysiące eksponatów, m. in. ze zbiorów własnych Muzeum, zasobów prywatnych kolekcjonerów, muzeów regionalnych całej Polski, Muzeum Narodowego w Warszawie czy Biblioteki Uniwersyteckiej UWr. Można zobaczyć np. słynny skarb z Bremy (obecnie najlepsza w Europie kolekcja śląskiego złotnictwa), obrazy z pracowni Lukasa Cranacha, tzw. Śląski Graal (ostatnia taka pamiątka po Piastach śląskich), liczne dzieła sztuki z dawnych far miejskich: św Elżbiety i Marii Magdaleny, relikwiarze ze skarbca katedralnego i wiele innych. Wielką atrakcję stanowią także drobiazgowo zrekonstruowane komnaty królewskie (w tym Pokój Żółty - miejsce ustanowienia przez króla Fryderyka Wilhelma III orderu Krzyża Żelaznego, najwyższego odznaczenia militarnego Niemiec), a także barokowy ogród na tyłach pałacu. Skrzydło zachodnie zajmuje Galeria Wrocławskiej Sztuki XIX i XX wieku.

    Katowicki Holding Węglowy S.A – pierwsza spółka Skarbu Państwa działająca w polskim przemyśle węgla kamiennego. Powstała 29 czerwca 1993 roku w wyniku połączenia 11 kopalń, będących jednoosobowymi spółkami Skarbu Państwa: Muzeum Farmacji Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu – muzeum farmacji utworzone w listopadzie 2011, mieszczące się we Wrocławiu przy Kurzym Targu w XIII-wiecznej kamienicy znanej obecnie pod nazwą Dom Śląskiego Aptekarza.

    Kanclerz Skarbu w gabinecie cieni (en. Shadow Chancellor of Exchequer) jest czysto tytularnym członkiem brytyjskiego gabinetu cieni. Jego zadaniem jest prowadzenie dyskusji w Izbie Gmin z "właściwym" Kanclerzem Skarbu. Najstarszy cmentarz żydowski we Wrocławiu – znajdował się w rejonie obecnych ulic Traugutta, Podwale i Z. Krasińskiego. Został założony pod koniec XII wieku i zajmował powierzchnię pięciu morgów. Został zlikwidowany w 1345 roku, a pochodzące z niego macewy użyto do prac budowlanych na terenie miasta. Pięć z nich zostało odnalezionych (najstarsza jest datowana na 1274 rok) i znajdują sie one obecnie w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu i Starym Cmentarzu Żydowskim przy ul. Ślężnej.

    Ministrowie skarbu i ministrowie finansów Polski: Poniższa tabela przedstawia wszystkich ministrów skarbu i ministrów finansów w Polsce od czasu utworzenia rządu polskiego w regencyjnym Królestwie Polskim w roku 1917 aż do dnia dzisiejszego. W 1950 roku nastąpiła zmiana nazwy Ministerstwa Skarbu w Ministerstwo Finansów. Ministrów skarbu nie należy mylić z mającymi inny zakres obowiązków ministrami skarbu państwa z epoki III Rzeczypospolitej (zobacz też listę ministrów skarbu państwa).

    Dodano: 02.09.2010. 00:04  


    Najnowsze