• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Specjaliści podyskutują o historii fajek glinianych

    22.04.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Troje polskich badaczy weźmie udział w warsztatach naukowych w Stralsundzie w Niemczech, poświęconym glinianym fajkom znalezionym głównie podczas badań wykopaliskowych w miastach i we wrakach okrętów. Organizatorem, już 24. odsłony spotkania, jest Muzeum Kulturalno-Historyczne w Stralsundzie i lokalna służba ochrony zabytków. Impreza odbędzie się w dniach 28 kwietnia - 1 maja br.

    W zjeździe wezmą udział również naukowcy z Holandii, Niemiec, Finlandii, Wielkiej Brytanii. To jedyne forum wymiany informacji na temat fajek glinianych odkrytych podczas badań stanowisk z okresu nowożytnego - sprzed kilkuset lat.

    Polskę reprezentują Joanna Popanda z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, która podzieli się wynikami przemyśleń o fajkach z fabryki w Zborowskiem. Karol Kwiatkowski z Muzeum w Stargardzie opowie o fajkach pruskich z Rościna i Weissenspring, znalezionych podczas szeroko zakrojonych prac wykopaliskowych w tym mieście. Joanna Dąbal, doktorantka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu im. M. Kopernika w Toruniu, przybliży kontekst fajek pozyskanych w czasie prac archeologicznych w Gdańsku.

    Warsztatom w pierwszy dzień obrad towarzyszyć będzie otwarcie wystawy zatytułowanej "Coś więcej niż niebieski dym - niezwykłe znaleziska fajek ze Stralsundu i innych miast w Meklemburgii-Pomorzu Przednim". Tradycyjnie organizatorzy zachęcają do przywiezienia odkrytych w czasie badań fajek i wspólnych oględzin w gronie najlepszych specjalistów w tej dziedzinie w Europie.

    Głównymi organizatorami spotkania jest Niemieckie Towarzystwo Badaczy Fajek Glinianych (Arbeitskreis Tonpfeifen). Jego przewodniczącym jest dr Ralf Kluttig-Altmann.

    PAP - Nauka w Polsce

    szz/ krf/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Fajkarstwo – rodzaj rzemiosła artystycznego zajmującego się produkcją fajek. Osoba wykonująca ten zawód to fajkarz. Obecnie w Polsce działa sześć warsztatów fajkarskich, wszystkie w Przemyślu. W mieście tym znajduje się też Muzeum Dzwonów i Fajek.

    Fajkarstwo – rodzaj rzemiosła artystycznego zajmującego się produkcją fajek. Osoba wykonująca ten zawód to fajkarz. Obecnie w Polsce działa sześć warsztatów fajkarskich, wszystkie w Przemyślu. W mieście tym znajduje się też Muzeum Dzwonów i Fajek.

    Fajczarnia - rodzaj mebla służący do przechowywania fajek, akcesoriów do palenia i tytoniu. Nazwą fajczarni określano meble różnego rodzaju i kształtu - szafki, półki, podstawki, stoliki. Sprzęt ten mógł mieć różną wielkość, od kasetki z przegródkami do szafy z odpowiednimi wieszakami i wyciętymi formami do ustawiania fajek. Szafy takie służyły do przechowywania fajek o bardzo długich cybuchach, tzw. stambułkach, które stały się modne w latach dwudziestych XIX w.

    Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS.

    Metodyka badań wykopaliskowych - zbiór zasad prowadzenia prac wykopaliskowych. Wprowadzone metody postępowania służą utrzymaniu minimalnego standardu badań. Zastosowanie się do przyjętych procedur, sposobów eksploracji i dokumentacji jest podstawą etyki zawodowej prawdziwego archeologa. W wielu krajach łamanie przyjętych zasad, nie zastosowanie się do wytycznych służb ochrony zabytków i nie wywiązywanie się ze swoich obowiązków pociąga za sobą cofnięcie zgody na prowadzenie badań.

    Zezwolenie na prowadzenie badań archeologicznych - wydawane jest przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Uzyskanie zezwolenia jest jedyną legalną metodą rozpoczęcia badań wykopaliskowych. Pozwolenie wydawane jest imiennie dla konkretnej osoby. Prowadzenie prac bez wymaganego zezwolenia naraża badacza na konsekwencje prawne. Pozwolenie może zostać cofnięte, jeśli badacz nie wywiązuje się z zawartych w nim warunków.

    Konserwator zabytków archeologicznych – zwyczajowo przyjęty tytuł pracownika służby ochrony zabytków odpowiedzialnego za ochronę zabytków archeologicznych. Do lat 90. XX w. tytuł ten związany był z funkcją kierownika wojewódzkiego ośrodka archeologiczno-konserwatorskiego (WOAK) lub kierownika albo pracownika właściwego działu wojewódzkiego ośrodka badań i dokumentacji zabytków (WOBiDZ) (w niektórych województwach funkcje KZA wykonywały na mocy odpowiedniego porozumienia muzea archeologiczne, np. Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, Muzeum Narodowe w Szczecinie). Do połowy lat 90. XX w. KZA posiadali w stosunku do zabytków archeologicznych uprawnienia wojewódzkich konserwatorów zabytków. Od poł. lat 90. XX w. zaczął się proces "powrotu" zadań i uprawnień KZA do wojewódzkich oddziałów Państwowej Służby Ochrony Zabytków/Służby Ochrony Zabytków, a obecnie wojewódzkich urzędów ochrony zabytków (WUOZ). Obecnie tytuł KZA używany jest coraz rzadziej i raczej czysto umownie wobec kierowników inspekcji archeologicznych w WUOZ lub osób pełniących funkcje inspektorów (specjalistów, gł. specjalistów) ds. zabytków archeologicznych.

    Dodano: 22.04.2011. 00:04  


    Najnowsze