• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unikatowe odkrycie na stanowisku archeologicznym w Dąbkach

    08.03.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Fragmenty naczyń sprzed ok. 6 tys. lat, pochodzących z obecnych terenów Węgier znaleźli archeolodzy w Dąbkach koło Koszalina. To pierwsze znalezisko z węgierskiego kręgu kulturowego z początku okresu neolitu na terenach północnej Polski. Informacje na temat odkrycia opublikowano na łamach najnowszego numeru naukowego periodyku "Antiquity" (nr 85, 2011).

    Międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez dr. Jacka Kabacińskiego (Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Poznaniu) i dr Thomasa Terbergera (Uniwersytet w Greifswaldzie) rozpoczął pracę w Dąbkach w 2003 roku. O badaniach serwis Nauka w Polsce informował tutaj.

    "To bardzo bogate stanowisko archeologiczne. Dzięki odkryciom mamy świetny wgląd w problematykę stopniowej transformacji późnych społeczności łowiecko-zbierackich ku życiu opartemu o gospodarkę rolniczą i hodowlę" - wyjaśnia dr Kabaciński.

    Pośród licznych, lokalnych wyrobów archeolodzy natknęli się na 8 fragmentów nietypowych w tym rejonie naczyń ceramicznych, które zidentyfikowała specjalistka od ceramiki neolitycznej, dr Agnieszka Czekaj-Zastawny (Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie).

    "Byliśmy naprawdę zaskoczeni - dotychczas na stanowisku w warstwach z okresu 4200-3800 lat p.n.e. znajdowaliśmy wyłącznie fragmenty słabo wypalonych ostrodennych naczyń późnomezolitycznych, bądź wczesnoneolityczne naczynia kultury pucharów lejkowatych" - mówi archeolog.

    Tymczasem w ręce archeologów trafiły datowane na 3850-3700 lat p.n.e. (chociaż naukowcy przypuszczają, że być może nieco starsze) fragmenty naczyń z obszaru współczesnych Węgier. Społeczności neolityczne z tej części Europy badacze określają mianem Bodrogkeresztúr.

    Fragmenty znalezionych naczyń są świetnie wykonane - wypalone w wysokiej temperaturze sięgającej tysiąca stopni Celsjusza. Ich barwa jest czarna, a powierzchnia matowa. Naczynia wykonano z wysokiej jakości gliny z domieszką piasku.

    "Zachowane skorupy to pozostałości po m.in. kubku i trzech dzbanach do przechowywania mleka. Powierzchnia znalezisk zdobiona jest typowymi motywami z tego kręgu kulturowego. Są to kłute wzory tworzące romboidalne pola oddzielone wąskimi liniami lub podłużne pasy wypełnione wzorem. Nie mamy najmniejszych wątpliwości, że zabytki te wykonano ponad tysiąc kilometrów od wybrzeży Bałtyku" - mówi dr Czekaj-Zastawny.

    To nie pierwsze znalezisko z kręgu kulturowego Bodrogkeresztúr w Polsce, ale najdalej wysunięte na północ - na wybrzeżu Bałtyku. Dotąd sądzono, że wpływy tej kultury sięgały co najwyżej do południowych granic dzisiejszej Polski.

    Teraz archeolodzy zastanawiają, w jaki sposób i po co naczynia te trafiły tak daleko.

    "Mimo że już z tego okresu znamy przedstawienia wozu, to bardziej prawdopodobne, że naczynia trafiły nad Bałtyk z pomocą transportu rzecznego" - dodaje dr Kabaciński.

    Jak dotąd na obszarze występowania kultury Bodrogkeresztúr nie znaleziono żadnych przedmiotów znad Bałtyku, co poświadczałoby wymianę, być może handlową. Zdaniem naukowców w zamian za świetnie wykonane naczynia mieszkańcy ówczesnych ziem Polski mogli rewanżować się wyrobami z bursztynu lub skórami.

    "Znalezisko ceramiki na naszym stanowisku pokazuje wzrastające wpływy rolników z południa Europy na mezolityczną ludność północnej Europy. Jednak jak dotąd nie mamy dowodów, że ówcześni mieszkańcy Dąbek byli rolnikami" - konkluduje dr Kabaciński.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Ounjougou - stanowisko archeologiczne w centralnym Mali (Afryka), gdzie w latach 2002-2006 odnaleziono i datowano pozostałości najstarszej znanej ceramiki na świecie z epoki paleolitu (do tej pory za najstarsze uważano znaleziska ceramiki z Bliskiego Wschodu sprzed 10 tys. lat oraz z regionu Sahary środkowej i wschodniej sprzed 9-10 tys. lat). Na znalezisko składa się sześć fragmentów naczyń glinianych, znalezionych w warstwie sprzed 11.400 lat (rolnictwo w owym czasie nie było jeszcze znane). Niemniej same naczynia mogą być jeszcze starsze.

    Kultura ceramiki sztrychowanej (kreskowanej) - nazwę swą zawdzięcza charakterystycznemu typowi ornamentacyjnemu, którym zdobione były naczynia ceramiczne. Uzyskiwano go poprzez chropowacenie powierzchni zewnętrznej naczyń za pomocą ostrej miotełki, która powodowała powstawanie nieregularnych rytych kresek. Materiał archeologiczny typowy dla tej kultury pojawia się w VII w. p.n.e a zanika ok. IV w. n.e, na bazie wcześniejszego substratu kulturowego z nowymi elementami napływowymi, jak np. wpływy kultury lateńskiej. Zanik stanowisk z typowym inwentarzem spowodowany jest migracjami i zmianami kulturowymi.

    Sztuka GruzjiNajdawniejsze zabytki sztuki narodów, zamieszkujących obszar dzisiejszej Gruzji, pochodzą z czasów przedhistorycznych. Odkryto zabytki kultury materialnej z czasów paleolitu i neolitu. Zabytki z epoki brązu świadczą już o wysokiej kulturze dawnych mieszkańców. W kurhanach znaleziono m. in. bogato zdobione srebrne naczynia. Styl zabytków wskazuje na wpływy kultury Urartu.

    Kultura Chañapata – jedna z kultur andyjskich okresu formacyjnego. Powstała w południowym paśmie górskim w Peru. Odnaleziona ceramika to naczynia o gładzonych ściankach, czarne lub czerwone. Zdobione nacinanymi motywami geometrycznymi i zoomorficznymi. Oprócz naczyń: misek, talerzy znaleziono figurki postaci ludzkich. W miejscach pochówku nie odnaleziono darów pogrzebowych.

    Tętnica, naczynie tętnicze (łac. arteria) - makroskopowo widoczne naczynie krwionośne o nieprzepuszczalnej ścianie, które bez względu na fizjologiczny skład krwi, prowadzi krew z serca do narządów ciała. Układ naczyń tętniczych jest połączony z układem naczyń żylnych poprzez sieć naczyń włosowatych.

    Tętnica, naczynie tętnicze (łac. arteria) - makroskopowo widoczne naczynie krwionośne o nieprzepuszczalnej ścianie, które bez względu na fizjologiczny skład krwi, prowadzi krew z serca do narządów ciała. Układ naczyń tętniczych jest połączony z układem naczyń żylnych poprzez sieć naczyń włosowatych.

    Kultura Chañapata – jedna z kultur andyjskich okresu formacyjnego. Powstała w południowym paśmie górskim w Peru. Odnaleziona ceramika to naczynia o gładzonych ściankach, czarne lub czerwone. Zdobione nacinanymi motywami geometrycznymi i zoomorficznymi. Oprócz naczyń: misek, talerzy znaleziono figurki postaci ludzkich. W miejscach pochówku nie odnaleziono darów pogrzebowych.

    Dodano: 08.03.2011. 00:04  


    Najnowsze