• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unikatowe odkrycie polskich archeologów w Bułgarii

    06.09.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Polscy archeolodzy odkryli jedyną znaną z obszaru starożytnej twierdzy Legionu I Italskiego w Novae (Bułgaria) grecką inskrypcję mieszczącą jego nazwę. Fragment tablicy naukowcy z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego znaleźli wśród pozostałości po zabudowie twierdzy z czasów, kiedy stacjonował w nim VIII legion Augusta, z którym Cezar przekraczał Rubikon.

    Oprócz tego wśród rumowiska odkryto wiele antycznych przedmiotów: lampy, naczynia szklane i ceramiczne, fragmenty przedmiotów z brązu.

    "Mimo, iż lokalizacja Novae nigdy nie budziła kontrowersji, to po raz pierwszy od ponad 50 lat, od kiedy trwają tu polskie wykopaliska, ujrzeliśmy zapisaną po grecku nazwę Novae" - wyjaśnia kierownik wykopalisk prof. Piotr Dyczek.

    Zdaniem archeologa, odnaleziona inskrypcja ma ważkie znaczenie nie tylko dla dalszych badań w Nova; jest także istotnym świadectwem pisanym informującym o antycznych związkach ekonomicznych, poczuciu tożsamości i znaczeniu Novae w antycznym świecie.

    "Nie tylko zobaczyliśmy na własne oczy nazwę naszego stanowiska zapisaną w antyku, ale dowiedzieliśmy się także, że w opinii najwybitniejszych obywateli Hellespontu było to miasto budzące ich zachwyt - +najwspanialsze+" - dodaje prof. Dyczek.

    Z pierwszej analizy zachowanego tekstu wynika, że dotyczy on ufundowania posągu ważnej osobistości - ukazującego dowódcę legionu lub cesarza w zbroi przez mieszkańców Hellespontu (obecnie północno-zachodnia Turcja), w tym "pierwszego obywatela Ilionu", czyli Troi. W tekście napisano, że posąg powstał ku chwale "najwspanialszego miasta Novezyjczyków" i Legionu I Italskiego.

    "Niezwykle rzadko, nawet na bardzo znanych stanowiskach odkrywa się inskrypcje, które potwierdzają ich antyczne nazwy, wszak była one wszystkim dobrze znane. Toteż odkrycie z Novae ma tym większe, wyjątkowe znaczenie, bowiem sam fakt podkreślenia odrębności lokuje Novae wśród najbardziej znanych miast antycznych" - podsumowuje prof. Dyczek.

    PAP - Nauka w Polsce Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Novensia - rocznik naukowy wydawany przez Uniwersytet Warszawski od 1989 roku. Wydawcą jest Ośrodek Badań Archeologicznych UW. Publikacje w nim zawarte dotyczą wyników prac archeologicznych w miejscu dawnego rzymskiego obozu w Novae nad Dunajem w dzisiejszej Bułgarii. Artykuły są publikowane w języku polskim, angielskim, bułgarskim, niemieckim i francuskim. Redaktor naukowy - Ludwika Press. Wawrzyniec z Novae (Laurentius Mellifiluus, V wiek) – łaciński pisarz, biskup Novae (Moesia Inferior). Autor homilii O pokucie (De paenitentia) – inna nazwa to O dwóch zasadach (De duobus temporibus), oraz O jałmużnie (De eleemosyna). Homilia O niewieście kananejskiej jest wolnym tłumaczeniem homilii Jana Chryzostoma. Novae – stanowisko archeologiczne położone nad Dunajem w północnej Bułgarii, ok. 4 kilometry na wschód od współczesnego miasta Swisztow. Ważne centrum militarne (obóz legionowy, twierdza) a później cywilne (miasto) leżące w rzymskiej prowincji Mezja Dolna (Moesia Inferior).

    Wydawnictwo Novae Res - istniejąca od 2007 roku gdyńska oficyna wydawnicza, założona przez Wojciecha Gustowskiego i Krzysztofa Szymańskiego, działająca w obrębie Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni. Novae Res wydaje przede wszystkim beletrystykę i literaturę popularnonaukową. Obecnie jest to największe wydawnictwo dziełowe w Gdyni, które opublikowało ponad 500 tytułów, a rocznie wydaje 240 nowych. W roku 2012 wydawnictwo za swoją działalność otrzymało wyróżnienie Kapituły Konkursu Mikroprzedsiębiorca Roku organizowanego przez Fundację Kronenberga i City Handlowy Piotr Dyczek (ur. w 1956 r.) - polski archeolog, doktor hab. nauk historycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził liczne archeologiczne misje badawcze (m.in. w Egipcie, Sudanie, Bułgarii).

    Illustrationes Florae Novae Hollandiae – album rysunków flory Australii, wydany w Oxfordzie w roku 1813 przez rysownika austriackiego Ferdinanda Lucasa Bauera. Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty.

    Zachodnia Białoruś (biał. Заходняя Беларусь, Zachodniaja Biełaruś, ros. Западная Белоруссия, Zapadnaja Biełorussija) – nieoficjalna nazwa ziem, które uważane były przez władze sowieckie i część środowisk białoruskich za ziemie historycznie i etnicznie białoruskie, a które w wyniku traktatu ryskiego z 1921 roku znalazły się w składzie II Rzeczypospolitej. Nazwa używana była dla przeciwwagi wobec Wschodniej Białorusi – tj. Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w jej granicach sprzed 2 listopada 1939 roku. Obecnie w polskiej historiografii, oprócz tej nazwy, stosuje się określenia: ziemie północno-wschodnie II Rzeczypospolitej, tzw. Białoruś Zachodnia, lub szerzej Kresy Wschodnie. Zarówno granice obszaru, jak i jego nazwa pozostają przedmiotem kontrowersji, budząc wiele emocji i wywołując dyskusje wśród białoruskich i polskich historyków. Vox Patrum – czasopismo naukowe wydawane jako półrocznik, dotyczące antyku chrześcijańskiego (I-VIII w.). Jest wydawane przez Ośrodek Badań nad Antykiem Chrześcijańskim KUL (do 2006 Międzywydziałowy Zakład Badań nad Antykiem Chrześcijańskim, 2006-2010 Instytut Badań nad Antykiem Chrześcijańskim) od 1981 roku. Założycielem i redaktorem naczelnym był ks. Stanisław Longosz. Obecnie redaktorem naczelnym czasopisma jest Ks. prof. Piotr Szczur. Periodyk zawiera następujące działy:

    Cmentarz ewangelicki w Bukowcu - znajduje się na zalesionym wzniesieniu na zachód od wsi. Data jego powstania pozostaje nieznana. Do naszych czasów zachowało się kilkanaście nagrobków (spośród których tylko jeden ma czytelną, niemieckojęzyczną inskrypcję) oraz fragmenty pierwotnego ogrodzenia.

    Kamień tyburtyński (łac. Lapis Tiburtinus) – fragment kamienia nagrobnego nieznanego senatora rzymskiego z czasów Augusta, na którym umieszczony jest fragment łacińskiego epigrafu. Do dziś trwa debata wśród historyków, o kim mówi zachowana na nim inskrypcja.

    Inskrypcja Samuela - Inskrypcja nagrobna cara bułgarskiego Samuela, umieszczona na grobie jego bliskich. Stanowi najstarszą inskrypcję zapisaną cyrylicą, której datę powstania można dokładnie określić. Trinacria – alternatywna nazwa Sycylii używana od czasów antycznych. Pochodzi od nazwy wyspy Thrinacia, na którą zawędrował Odyseusz, a którą identyfikuje się z Sycylią. Może również pochodzić od Triskelionu, godła wyspy znanego od czasów antycznych. Rdzeń nazwy tri może również nawiązywać do trzech półwyspów wyspy: Peloro, Passero i Lilibelo (zarys Sycylii geometrycznie jest wpisany w trójkąt) lub od liczby trzech plemion zamieszkujących wyspę przed grecką kolonizacją.

    Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań. Diecezja New Ulm (łac. Dioecesis Novae Ulmae, ang. Diocese of New Ulm) – diecezja Kościoła rzymskokatolickiego w południowej części stanu Minnesota.

    Aster nowoangielski (Symphyotrichum novae-angliae) – gatunek byliny należący do rodziny astrowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej (wschodnie i środkowe stany USA). Uprawiany jako roślina ozdobna. Dziczeje, w Polsce (kenofit).

    Dodano: 06.09.2011. 00:04  


    Najnowsze