• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W Bułgarii odkryto latrynę rzymskich legionistów

    15.11.2010. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pomieszczenie latryny z drugiej poł. II wieku n.e. wchodzącej w skład kompleksu wielkiej łaźni na terenie obozu legionowego odkryli archeolodzy w Novae (obecnie miasto Swisztow) w Bułgarii. Wykopaliska przeprowadziła Międzynarodowa Interdyscyplinarna Ekspedycja Archeologiczna "Novae" Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu kierowana przez dr. Andrzeja B. Biernackiego. Sukces był możliwy dzięki wielokierunkowej, interdyscyplinarnej analizie terenu przeprowadzonej przez zespół składający się z archeologów, architektów i geologów, którzy wytypowali lokalizację.

    Odkopana latryna ma wymiary 6,4 m na 5,3 m. Dobrze zachowaną posadzkę wykonano z dużych dachówek ceramicznych typu tegulae bipedalis. Po bokach znaleziono natomiast potężne kamienne bloki z charakterystycznym wzdłużnym wycięciem w kształcie rynny.

    "To właśnie w niej znajdowała się woda wykorzystywana przez legionistów do higieny osobistej po wykonaniu czynności fizjologicznych. Natomiast wzdłuż ścian we wnętrzu latryny, w przestrzeniu pod siedziskami, znajduje się specjalnie wyprofilowany kanał ściekowy o skośnych ścianach wylepionych białą zaprawą wapienną" - wyjaśnia dr Biernacki.

    Latryny - zarówno średniowieczne, jak i antyczne - są często miejscem interesujących znalezisk, np. cennych zgub należących do ich użytkowników. W tym przypadku udało się znaleźć kilkanaście monet z brązu oraz fragmenty naczyń wykonanych ze szkła i ceramiki, w tym lampy oliwne.

    "Uwagę zwraca bardzo przemyślana pod względem komunikacyjnym i funkcjonalnym lokalizacja latryny. Znajduje się w zachodnim boku kompleksu łaźni legionowej bezpośrednio przy dziedzińcu, gdzie żołnierze wypoczywali po odbytych kąpielach i innych zabiegach związanych z utrzymaniem higieny osobistej" - mówi archeolog.

    W czasie tegorocznych badań przeprowadzono również analizy szczątków kostnych zwierząt. Na tej podstawie naukowcy określili dietę mięsną legionistów. Okazuje się, że spożywali oni głównie wieprzowinę i wołowinę pochodzącą ze zwierząt hodowanych na terenie bezpośredniego zaplecza gospodarczego Novae. Preferowali mięso pochodzące z młodych osobników.

    "Unikatowym znaleziskiem jest występowanie kości dorosłego niedźwiedzia brunatnego oraz jelenia, u którego zmiany patologiczne kości nóg wskazują na długotrwałe trzymanie go w niewoli, być może jako swoistej atrakcji w przydomowym ogrodzie" - dodaje dr Biernacki.

    Poznańskie badania w Novae realizowane w ramach wieloletniego projektu badawczego były możliwe dzięki grantowi Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Novensia - rocznik naukowy wydawany przez Uniwersytet Warszawski od 1989 roku. Wydawcą jest Ośrodek Badań Archeologicznych UW. Publikacje w nim zawarte dotyczą wyników prac archeologicznych w miejscu dawnego rzymskiego obozu w Novae nad Dunajem w dzisiejszej Bułgarii. Artykuły są publikowane w języku polskim, angielskim, bułgarskim, niemieckim i francuskim. Redaktor naukowy - Ludwika Press. Novae – stanowisko archeologiczne położone nad Dunajem w północnej Bułgarii, ok. 4 kilometry na wschód od współczesnego miasta Swisztow. Ważne centrum militarne (obóz legionowy, twierdza) a później cywilne (miasto) leżące w rzymskiej prowincji Mezja Dolna (Moesia Inferior). Łazienka – pomieszczenie o charakterze sanitarnym, służące do wykonywania czynności związanych z utrzymaniem higieny osobistej, wymagających użycia wody. W łazience można się umyć, wykąpać, wziąć prysznic, czyli dokonać ablucji. Jest zwykle jednym z pomieszczeń wchodzących w skład lokalu mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, pokoju hotelowego, oraz stanowi niezbędny element każdego miejsca publicznego.

    Gdanisko (dansker, danzker) – jeden z elementów architektonicznych średniowiecznych przede wszystkim krzyżackich zamków warownych, występujący w formie wykusza lub wieży usytuowanej na zewnątrz linii murów obronnych i połączonej z zamkiem krytym, biegnącym na wysokości pierwszego piętra, przejściem mostowym (gankiem). Ganek, określany też galerią, miał formę krytego przejścia wspartego na arkadach). Gdanisko pełniło funkcję wieży ustępowej (latryny). Reckitt Benckiser plc – to międzynarodowa firma zajmująca się produkcją oraz promocją dóbr konsumpcyjnych, m.in. artykułów gospodarstwa domowego, leków, jak również środków higieny osobistej. Jej główna siedziba znajduje się w mieście Slough, niedaleko Londynu, stolicy Wielkiej Brytanii; działalność firmy sięga jednak o wiele dalej, obejmując 41 zakłady produkcyjne oraz sprzedaż prowadzoną w blisko 200 krajach. W 2008 roku RB uplasował się na 6 miejscu w European Business Week 50, rankingu firm wchodzących w skład europejskiego indeksu S&P 350, publikowanego corocznie przez magazyn „Bloomberg Businessweek”.

    Wawrzyniec z Novae (Laurentius Mellifiluus, V wiek) – łaciński pisarz, biskup Novae (Moesia Inferior). Autor homilii O pokucie (De paenitentia) – inna nazwa to O dwóch zasadach (De duobus temporibus), oraz O jałmużnie (De eleemosyna). Homilia O niewieście kananejskiej jest wolnym tłumaczeniem homilii Jana Chryzostoma. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – urząd utworzony w Polsce 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3.

    Osiedle Sienkiewicza – osiedle w Białymstoku, położone bezpośrednio na północ od centrum, na prawym brzegu rzeki Białej. Osiedle ma charakter głównie mieszkaniowy, na jego terenie znajdują się cztero- i jedenastopiętrowe bloki mieszkanowie należące do Białostockiej Spółdzielni Mieszkanowej oraz bloki należące do innych przedsiębiorstw. Nazwę dzielnicy nadano na cześć Henryka Sienkiewicza, którego pomnik znajduje się na terenie osiedla. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) – urząd utworzony w Polsce 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3.

    Dodano: 15.11.2010. 00:04  


    Najnowsze