• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Warsztaty archeologiczne Żelazne korzenie

    26.05.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Tradycje starożytnego hutnictwa żelaza będzie można poznać dzięki warsztatom archeologicznym "Żelazne korzenie", które w czwartek rozpoczną się w Muzeum Przyrody i Techniki "Ekomuzeum" w Starachowicach (Świętokrzyskie).

    Dwudniowa impreza jest skierowane głównie do młodzieży szkolnej. Andrzej Przychodni ze Świętokrzyskiego Stowarzyszenia Dziedzictwa Przemysłowego, które organizuje przedsięwzięcie, powiedział PAP, że przyjazd do Starachowic zapowiedziały grupy uczniów z różnych stron kraju - w sumie ok. 1000 osób.

    Warsztaty na terenie muzealnego Archeoparku - zaaranżowanej osady dymarskiej sprzed dwóch tysięcy lat - poprowadzą pasjonaci archeologii doświadczalnej oraz archeolodzy, historycy, metalurdzy i konserwatorzy zabytków.

    Archeolodzy przedstawią na hutniczym piecowisku pokaz starożytnej metalurgii żelaza: wydobywanie, prażenie i rozdrabnianie rudy żelaza, wykonywanie lessowych cegieł i budowę pieców dymarskich, produkcję węgla drzewnego, obsługę miechów dymarskich, a w finale - rozbiórkę pieca. W warsztacie kowalskim będzie można przyjrzeć się obtapianiu żelaznej łupki po rozbiciu pieca oraz wykuwaniu żelaznych narzędzi i ozdób.

    Uczestnicy imprezy będą mogli wypróbować swoje siły podczas obsługi miecha dymarskiego, kruszenia rudy młotkiem i formowania cegieł do budowy pieców.

    Naukowcy będą chcieli przybliżyć zwiedzającym zajęcia mieszkańców osad z okresu rzymskiego. Przygotowano m.in. stanowiska garncarskie i obróbki skóry, zielarskie oraz warsztaty: tkackie, obróbki kości, rogu, bursztynu i drewna. Będzie można przyjrzeć się także plecionkarstwu, brązownictwu, złotnictwu oraz produkcji dziegciu i smoły drzewnej.

    Prezenterzy zaaranżują scenki z codziennego życia w celtyckiej zagrodzie i osadzie barbarzyńców. Będzie można spróbować swoich sił w strzelaniu z łuku i skosztować pradziejowej strawy.

    Przed publicznością zaprezentują się również uzbrojeni rzymscy legioniści. Będzie można porównać strój mieszkańców Imperium Rzymskiego i Barbaricum (terenów leżących na północ od Dunaju i na wschód od Renu, zasiedlonymi przez barbarzyńców). Zaplanowano także pokazy gladiatorskie i inscenizację targu niewolników.

    Przygotowano pokaz badań wykopaliskowych. Będzie można wcielić się w archeologa odkrywającego na stanowisku pozostałości pieców dymarskich i grobów.

    Biuro Innowacji Urzędu Marszałkowskiego w Kielcach zaprezentuje wykłady i eksperymenty dotyczące m. in. właściwości koła, konstrukcji starożytnej fontanny i alchemii. Zainteresowani będą mogli wykonać własny model zegara słonecznego.

    "Żelazne korzenie" odbędą się po raz ósmy, m. in. dzięki wsparciu Starostwa Powiatowego w Starachowicach.

    Celem warsztatów jest przedstawienie problematyki starożytnego hutnictwa, jako dziedzictwa kulturowego o europejskim znaczeniu. Organizatorzy imprezy chcą także popularyzować zagadnienia związane z osadnictwem w okresie wpływów rzymskich na terenie dzisiejszej Polski.

    Jednym z najciekawszych etapów w dziejach regionu świętokrzyskiego było funkcjonowanie największego w Europie Środkowo-Wschodniej starożytnego okręgu hutnictwa żelaza. Początki hutnictwa świętokrzyskiego nawiązują jeszcze do końcowego stadium starej ery. W pierwszych wiekach po Chrystusie wzdłuż rzeki Kamiennej przebiegało jedno z odgałęzień szlaku handlowego łączącego prowincje rzymskie nad Dunajem ze środkową Polską. W tym czasie - zwanym okresem wpływów rzymskich - zwłaszcza od I wieku do połowy III wieku w Górach Świętokrzyskich powstawały tysiące zagłębionych pieców dymarskich, w których uzyskiwano żelazo z łatwo dostępnych rud limonitowych i syderytowych.

    Utworzone w 2001 r. Muzeum Przyrody i Techniki "Ekomuzeum" im. Jana Pazdura w Starachowicach znajduje się na terenie XIX-wiecznego zakładu wielkopiecowego. Unikatowy w skali Europy zakład powstał w 1841 r. i funkcjonował nieprzerwanie do końca lat 60. XX wieku. Zakres działania muzeum obejmuje: historię hutnictwa żelaza i techniki samochodowej, archeologię, paleontologię i przyrodę. BAN

    PAP - Nauka w Polsce

    abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Dymarki Świętokrzyskie – impreza plenerowa odbywająca się co roku w Nowej Słupi u stóp Łysej Góry. Ma najdłuższą tradycję w regionie. W 1967 roku działacze skupieni wokół ówczesnego Zarządu Okręgu PTTK w Kielcach podjęli inicjatywę zorganizowania imprezy plenerowej, której główny element stanowiłaby prezentacja procesu wytopu żelaza w piecach dymarskich. Wśród inicjatorów tego przedsięwzięcia znaleźli się między innymi przedstawiciele Zarządu Okręgu PTTK w Kielcach – prezes Bohdan Bełdowski i sekretarz Krzysztof Lewicki. Byli oni autorami koncepcji imprezy, którą nazwano „Dymarki Świętokrzyskie”. Po dyskusjach na temat jej programu udało się pozyskać do udziału w tym przedsięwzięciu krakowskich naukowców: Kazimierza Bielenina z Muzeum Archeologicznego oraz profesorów Akademii Górniczo-Hutniczej - Mieczysława Radwana i Wacława Różańskiego. „Dymarki Świętokrzyskie” po raz pierwszy zorganizowano we wrześniu 1967 roku w Nowej Słupi, gdzie już od 1960 roku istniało Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego, dzięki czemu miejscowość ta stała się centrum badań naukowych nad tym zagadnieniem. Pierwszym organizatorem „Dymarek Świętokrzyskich” był Zarząd Okręgu PTTK w Kielcach oraz redakcja kieleckiego dziennika „Słowo Ludu”. Zorganizowany po raz pierwszy publiczny wytop żelaza metodą sprzed dwóch tysięcy lat spotkał się z ogromnym zainteresowaniem mieszkańców ziemi kieleckiej oraz rzesz turystów, którzy przybyli do Nowej Słupi z całej Polski. Ponieważ rok 1967 obchodzony był jako Światowy Rok Turystyki, z tej okazji Główny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki oraz redakcja warszawskiego dziennika „Express Wieczorny” ogłosiły ogólnopolski konkurs na najciekawszą imprezę krajoznawczo-turystyczną pod hasłem „Jadą goście jadą”. „Dymarki Świętokrzyskie” zdobyły w tym konkursie pierwsze miejsce. Od kilku lat Dymarki Świętokrzyskie odbywają się w połowie sierpnia, aby przybliżyć antyczną metalurgię żelaza przebywającym w tym regionie turystom.

    Mazowieckie Centrum Metalurgiczne - wysoce wyspecjalizowane centrum metalurgiczne z okresu późnolateńskiego i wpływów rzymskich (II w. p.n.e. - III w. n.e.), ulokowane na Równinie Łowicko-Błońskiej. Odkryte w 1968 roku przez Stefana Woydę zaliczane jest do największych odkryć powojennej archeologii polskiej. Badaniem, gromadzeniem i ekspozycją zabytków omawianego terenu zajmuje się Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.

    Stefan Woyda (ur. 1938, zm. 13 lipca 2006) – archeolog, odkrywca Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, w latach 1964-1975 Konserwator Zabytków Archeologicznych na woj. warszawskie, inicjator i współtwórca programu Archeologiczne Zdjęcie Polski, założyciel oraz wieloletni dyrektor Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.

    Benxi (chin.: 本溪; pinyin: Běnxī) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na południowy wschód od miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 083 983. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 566 855 mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego i rud żelaza oraz hutnictwa żelaza i przemysłu koksowniczego.

    Kramatorsk (ukr. Краматорськ) - miasto we wschodniej Ukrainie, w obwodzie donieckim, nad rzeką Kazionny Torec (dopływ Dońca). Około 200 tys. mieszkańców. Powstało w 2 połowie XIX wieku. i rozwinęło się w związku z budową w 1897 huty żelaza. Jeden z ważniejszych ośrodków przemysłu maszynowego Ukrainy (m.in. urządzenia dla hutnictwa i górnictwa, obrabiarki), ponadto przemysł koksochemiczny, materiałów budowlanych; węzeł kolejowy.

    Okres wpływów rzymskich – w archeologii termin chronologii względnej określający III okres epoki żelaza, odnoszący się do obszarów Barbaricum.

    Krakowski Piknik Archeologiczny – cykliczna impreza o charakterze edukacyjnym organizowana co roku w sobotę od 2003 roku na przełomie maja i czerwca. Impreza utrzymana w konwencji rodzinnego pikniku. Organizatorem jest Muzeum Archeologiczne w Krakowie. Odbywa się na terenie zespołu dworsko-parkowego w Branicach. W trakcie pikniku czynna jest wystawa prezentująca naczynia gliniane odkryte na terenie Nowej Huty. Zrekonstruowane są groby sprzed 6000 i 2500 lat "pierwszych mieszkańców Branic". Można wziąć udział w wykopaliskach archeologicznych na zaimprowizowanym stanowisku archeologicznym. Repliką sierpa krzemiennego można ściąć trawę. Można zemleć ziarno w żarnach, skleić gliniane skorupy garnków. Do makiet renifera i mamuta można rzucać oszczepem lub do tarczy strzelać łukiem. Piknik urozmaicają pokazy walk i szyków bojowych historycznych oddziałów zbrojnych: wojów, rycerzy, żołnierzy.

    Dodano: 26.05.2011. 00:04  


    Najnowsze