• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wielką Mapę Księstwa Pomorskiego zaprezentowano w Szczecinie

    27.01.2012. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wielką Mapę Księstwa Pomorskiego autorstwa Eilhardusa Lubinusa wydaną w 1758 r. zaprezentowano czwartek w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Zabytek sztuki kartograficznej został zakupiony przez Zamek, gdzie będzie dostępny dla zwiedzających.



    Autor mapy Aillhardus Lubinus był matematykiem, teologiem, poetą i kartografem. Wykonanie mapy zajęło mu 6 lat; podczas wielu podróży po Pomorzu dokonał ponad pięciu tysięcy obserwacji. Do prac przy powstaniu mapy Lubinus wykorzystywał astrolabium, kwadrant do pomiaru szerokości geograficznej punktów oraz laskę Jakuba do określenia odległości między punktami. Mapa powstała na zlecenie księcia pomorskiego Filipa II z dynastii Gryfitów, który uważał że Pomorze powinno posiadać dobrze opracowaną mapę.

    Na mapie znajdują się widoki miast pomorskich, drzewo genealogiczne dziewiętnastu książąt rugijskich oraz herby 353 rodzin szlacheckich, które tworzą wewnętrzną ramę. W górnej części z lewej strony znajduje się drzewo genealogiczne dziewiętnastu książąt rugijskich, natomiast w górnej środkowej części drzewo i 157 imion i portretów książęcych. Treść mapy uzupełniają rysunki m.in. narzędzi rolniczych, instrumentów muzycznych, broni, statków i zwierząt. W rogu znalazł się portret Lubinusa wraz z instrumentami pomiarowymi.

    Mapa została wykonana w skali około 1:230 000. Jak na szesnastowieczną mapę jest dokładna; średni błąd między punktem na niej a jego realnym położeniem w terenie to około 13 km.

    Pierwsze wydanie mapy w nakładzie 20-30 egzemplarzy powstało w 1618 r. Mapa była odbijana z dwunastu płyt miedzianych. Planowano wydać 500 egzemplarzy, ale zła jakość papieru i wybuch wojny 30-letniej pokrzyżowały plany.

    W 1758 r. po raz kolejny odbito mapę znów w niewielkim nakładzie, to właśnie egzemplarz z tego roku trafił do Szczecina. Jego część zaginęła w czasie wojny 7-letniej, wraz z miedzianymi płytami, z których odbijano mapę.

    Mapa Lubinusa miała wiele wydań i stanowiła bazę dla prac późniejszych kartografów. Kopie mapy, które można spotkać w pomorskich muzeach, pochodzą 1926 z r. Zachowało ich bardzo niewiele; tylko nieliczne przetrwały wojnę.

    Oryginalną mapę (wyd. 1618 r. i 1758 r.) posiadają niektóre biblioteki i muzea. Oryginał posiadają Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Muzeum w Słupsku, niektóre muzea w Niemczech.

    Mapę kupiono za 120 tys. zł, pieniądze pochodziły z budżetu województwa zachodniopomorskiego.

    PAP - Nauka w Polsce

    res/ ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Legenda mapy - objaśniający tekst dołączony do mapy, zawierający informacje o wykonaniu mapy oraz niezbędny do jej prawidłowego odczytania, opis występujących na niej symboli. Mapa wyobrażeniowa, mapa poznawcza, mapa mentalna – zbiór wyobrażeń danej jednostki (osoby) lub grupy zawierający informacje o przestrzennej organizacji zjawisk. Wyobrażenia te spełniają funkcję mapy i stanowią jednocześnie podstawę wielu ludzkich zachowań w przestrzeni. Podejmowane bowiem przez ludzi decyzje przestrzenne wynikają ze znajomości przestrzeni oraz z wartości przypisywanych jej elementom. Mapa fizyczna - błędna, ale często spotykana, nazwa dla mapy hipsometrycznej (mapy ukształtowania terenu), czasami też dla mapy ogólnogeograficznej.

    Mapa morska - rodzaj mapy będącej graficznym przedstawieniem obszarów morskich i przyległych do nich terenów przybrzeżnych. Mapa tematyczna – opracowanie kartograficzne eksponujące jeden lub kilka wybranych elementów treści mapy ogólnogeograficznej, bądź określone zjawiska i procesy (łącznie z dynamiką zmian w czasie i przestrzeni) przyrodnicze, gospodarcze, społeczne.

    Electronic Navigational Chart (ENC, elektroniczna mapa nawigacyjna) – jest to tradycyjna mapa morska lub wybrane jej elementy, które przetworzone są na postać cyfrową przechowywaną w pamięci komputera. Mapa kropkowa - mapa, na której wielkość i przestrzenne rozmieszczenie pewnego zjawiska przedstawiono za pomocą kropek. Najczęściej spotyka się mapy kropkowe prezentujące rozmieszczenie ludności. Wagą kropki nazywa się wielkość zjawiska odpowiadającą jednej kropce (np. 1000 mieszkańców).

    Mapa akustyczna, mapa hałasu, strategiczna mapa hałasu – dokument w postaci mapy, pokazujący klimat akustyczny danego terenu, najczęściej miasta, opracowany na podstawie pomiarów hałasu drogowego, tramwajowego, kolejowego, lotniczego i przemysłowego, sporządzony w celu całościowej oceny narażenia na hałas pochodzący z różnych źródeł na danym obszarze lub w celu sporządzania ogólnych prognoz dla danego obszaru. Mapa wskazuje tereny o zróżnicowanym poziomie hałasu, narażone na hałas oraz wymagające podjęcia działań go ograniczających, określa również obszary ciszy i spokoju. Mapa lotnicza to rodzaj mapy przeznaczony do nawigacji statku powietrznego. Umiejętność posługiwania się mapą jest niezbędnym warunkiem prawidłowego wykonania opublikowanych procedur oraz bezpieczeństwa w ruchu powietrznym.

    Mapa Gomberga - kolorowa mapa ścienna przedstawiająca, jak informuje napis umieszczony na niej "Zarys powojennej mapy Nowego Świata". Mapa została wydana w 1942 roku w Filadelfii, jednakże w jej lewym górnym rogu odbito pieczęć z napisem "COMPLETED OCTOBER 1941". Oznacza to, że inicjatorzy "nowego moralnego porządku świata" ustalili swoje plany jeszcze przed przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do wojny. Wydawcą mapy, zastrzegającym sobie prawa przedruku, był niejaki Maurice Gomberg. U spodu mapy znalazł się program zawarty w 41 punktach, który zaczyna się od słów "Taka będzie nasza polityka".

    Generalizacja kartograficzna, generalizacja mapy, uogólnienie mapy (łac. generalis - powszechny, ogólny) - w kartografii proces zmniejszania szczegółowości mapy podczas prac redakcyjnych związanych ze zmniejszaniem skali mapy.

    Mapa geologiczna jest przykładem mapy tematycznej. Na mniej lub bardziej uproszczonym podkładzie topograficznym za pomocą kolorów przedstawiona jest treść geologiczna. Mapa ogólnogeograficzna - mapa, która zawiera wszystkie główne obiekty powierzchni Ziemi (wody, zabudowa, roślinność), wraz z jej ukształtowaniem (rzeźba terenu), przedstawione z jednakowym względnym stopniem szczegółowości (wszystkie elementy przestrzeni geograficznej są równoważne).

    Mapa gospodarczo-przeglądowa leśnictwa - w skali 1:10000, opracowana na podstawie mapy gospodarczej i mapy topograficznej w skali 1:10000. Wielka Mapa Księstwa Pomorskiego (niem. Lubinsche Karte lub Große Lubinsche Karte) – powstała w latach 1610-1618 na zamówienie księcia szczecińskiego Filipa II. Autorem mapy Pomorza Zachodniego był niemiecki kartograf Eilhardus Lubinus (właśc. Eilert Lübben).

    Rektyfikacja lub kalibracja – proces określania i przypisywania wprowadzonego do komputera skanu mapy, określonych współrzędnych geograficznych lub prostokątnych (do tego czasu zeskanowana mapa nie jest mapą tylko zdjęciem lub skanem mapy). Mapy przeglądowe to mapy przedstawiające rozległe obszary, od części państw po całe kontynenty. Wykonywane są w skali mniejszej niż 1:200.000 (skala 1:200.000 i większe odpowiadają mapom topograficznym), np.: 1:500.000 dla regionów kraju, 1:1.000.000 dla kraju, 1:5.000.000 dla regionów kontynentalnych, 1:25.000.000 dla kontynentów.

    Dodano: 27.01.2012. 00:11  


    Najnowsze