• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wpływ europejskiego podboju na rdzennych Amerykanów

    24.01.2012. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Niemiec i USA sugerują, że europejski podbój doprowadził do utraty ponad połowy populacji rdzennych Amerykanów. Wyniki badań rzucają nowe światło na schyłek autochtonicznej ludności. Eksperci przyznają, że kiedy Europejczycy po raz pierwszy pojawili się w Amerykach, rdzenni Amerykanie umierali na skutek toczonych walk lub z powodu chorób. Pytanie, jakiemu poświęcone były badania, dotyczy oddziaływania podboju na całą populację. Szeroko zakrojona analiza genetyczna wykazała przejściowe skurczenie się populacji o około 50%, które miało miejsce mniej więcej 500 lat temu. Odkrycia te potwierdzają dane historyczne, które wskazują, że europejscy osadnicy wywarli wpływ na ludność Ameryki Północnej i Południowej: choroby, wojny, głód i niewolnictwo odegrały tu swoją rolę. Wyniki badań zostały zaprezentowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

    Na podstawie kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) rdzennych Amerykanek z Ameryki Północnej i Południowej, tandem z Uniwersytetu w Getyndze w Niemczech i Uniwersytetu Waszyngtońskiego w USA sporządził drzewo genealogiczne współczesnych i dawnych ludów autochtonicznych.

    W sumie przeanalizowano 137 genomów mitochondrialnych i 63 stare subsekwencje tego genomu. Naukowcy podkreślają, że genom mitochondrialny jest dziedziczony po matce. Zaawansowane metody bioinformatyczne wykazały, że rdzenna populacja amerykańska osiągnęła szczyt około 5.000 lat temu i utrzymywała się na stałym poziome przez tysiąclecia. Około 500 lat temu populacja skurczyła się o połowę.

    "Straty nie ograniczały się do konkretnych regionów i były raczej rozproszone na obydwu amerykańskich kontynentach, a najpoważniejszy wpływ odczuły najgęściej zaludnione regiony" - stwierdza dr Lars Fehren-Schmitz z Uniwersytetu w Getyndze. Spadek nie trwał bardzo długo, bowiem autochtoniczna populacja zaczęła ponownie dosyć szybko rosnąć. "Wzrost nowej populacji sugeruje, że przyczynę spadku można przypisać jedynie szybko i krótko oddziałującym czynnikom, na przykład chorobom zawleczonym przez Europejczyków, w połączeniu ze starciami i głodem, a nie stuletnim procesom, jak zwykło się powszechnie zakładać" - dodał.

    Zdaniem Brendana O'Fallona z Uniwersytetu Waszyngtońskiego: "Stwierdziliśmy rzeczywiście ogromny i gwałtowny spadek populacji wśród rdzennych Amerykanów około 500 lat temu. Czyli, rzecz jasna, dokładnie wtedy, kiedy po raz pierwszy pojawili się Europejczycy. To rodzaj nowej linii dowodów, które rzeczywiście, jak sądzę, potwierdzają to, co wiele osób wcześniej podejrzewało, a co być może nie zostało w tym zakresie udokumentowane."

    "Zasadniczo rzecz w tym, że kiedy rozmiar populacji jest stosunkowo niewielki, wiele osób ma zwykle tych samych przodków mniej więcej w tym samym czasie. Im większe rozmiary populacji tym każdy musi dalej się cofnąć, by znaleźć wspólnego przodka. A zatem drzewo jest po prostu większe."

    Tandem dokonał również przestrzennej rekonstrukcji historycznych trendów populacyjnych w Ameryce Północnej i Południowej, mapując szybkie rozprzestrzenianie się pierwszych ludzi osiedlających się na amerykańskiej ziemi wzdłuż wybrzeży i kontynentów. Od około 15.000 do 17.000 lat temu ludzie ci migrowali z Azji przez Cieśninę Beringa, która znajduje się obecnie poniżej poziomu morza. Niemniej zdaniem tandemu, populacja zaczęła znacząco się powiększać dopiero później, po zaaklimatyzowaniu się poszczególnych grup w nowym środowisku.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Śmiertelność (ang. fatality rate) – liczba organizmów należących do określonej populacji, które giną w określonej jednostce czasu z różnych powodów, wyrażona najczęściej jako zmiana względna liczebności populacji (wskaźnik śmiertelności); jest jednym z czynników decydujących o dynamice liczebności populacji. Wyróżnia się śmiertelność ekologiczną, czyli faktycznie istniejącą w populacji w rzeczywistym siedlisku, zajmowanym również przez inne gatunki, np. przez populacje tworzące biocenozę (zob. oddziaływania międzygatunkowe, lub śmiertelność minimalną, która miałaby miejsce, gdyby populacja żyła w optymalnych warunkach. Choroby genetyczne w populacji fińskiej: Opisano około 35 genetycznych chorób, których częstość w populacji fińskiej jest znacznie wyższa niż w jakiejkolwiek innej grupie etnicznej. Uważa się to za jeden z najlepszych przykładów na rolę efektu założyciela w epidemiologii chorób genetycznych. W historii Finów wielokrotnie dochodziło do ograniczenia puli genowej populacji: przez zmniejszenie jej liczebności lub izolację małych grup ludności w trudno dostępnych regionach kraju. Mutacje założycielskie odpowiadają za 70 do nawet 100% alleli warunkujących wystąpienie chorób należących do tej grupy. Natomiast choroby dziedziczone autosomalnie recesywnie, typowe dla populacji europejskiej: mukowiscydoza, galaktozemia, fenyloketonuria, są prawie niespotykane u rdzennych mieszkańców Finlandii. Efekt wąskiego gardła (ang. bottleneck – szyjka butelki) – jeden z mechanizmów neutralnych ewolucji. U podłoża efektu wąskiego gardła leży kataklizm, katastrofa (np. choroba, susza, powódź itp.), szczególnie gdy wraz z uprzednim spadkiem entropii w populacji (np. poprzez hierarchizację, uniformizację, odróżnorodnienie, usamopodobnienie, kompresję), mechanizmem przeciwdziałającym jest wcześniejsza egalitaryzacja strukturalna wraz ze wzrostem entropii, różnorodności populacji. Liczebność populacji po katastrofie zmniejsza się, a zatem zmienia się pula genowa populacji (osobniki, które przetrwały kataklizm nie mają wszystkich genów tworzących pulę genową całej populacji, a na pewno nie w tych samych proporcjach). Wąskie gardło powoduje zmniejszenie różnorodności genetycznej oraz zmianę częstotliwości alleli; po wzroście liczebności populacji ze względu na nowe mutacje zwiększa się również jej różnorodność genetyczna. Efektowi temu ulega cała populacja w odróżnieniu od efektu założyciela.

    Efekt założyciela – szczególny przypadek dryfu genetycznego występujący, gdy populacja w przeszłości przeszła przez stadium z bardzo niewielką liczbą osobników wskutek migracji niewielkiej liczby osobników na izolowaną wyspę. Przypadek spowoduje, że taka populacja będzie miała drastycznie odmienną i zubożoną pulę genetyczną w stosunku do populacji wyjściowej. Do podobnego efektu może dochodzić także wskutek gwałtownej redukcji liczby osobników w populacji, na przykład na skutek tępienia przez człowieka, katastrof sztucznych, czy też naturalnych (efekt wąskiego gardła). Pozostaje wtedy bardzo mała liczba osobników, które krzyżują się między sobą. Następnie dochodzi do wzrostu homozygotyczności, ujawniają się niekorzystne allele recesywne i defekty genetyczne. Populacja może odbudować swą pierwotną liczbę osobników, ale pod względem genetycznym nie będzie to już ta sama populacja. Hesperotestudo bermudae – gatunek żółwia z rodziny żółwi lądowych (Testudinidae). Został opisany w 2000 roku przez Petera Meylana i Wolfganga Sterrera w oparciu o niemal kompletny szkielet wraz z ogonem i otaczającym go pancerzem, odkryty w plejstoceńskich osadach formacji Upper Town Hill na Bermudach. Autorzy przypisali go do rodzaju Hesperotestudo, znanego wcześniej od oligocenu do plejstocenu Ameryki Północnej. Zasugerowali, że przodkowie H. bermudae prawdopodobnie dotarli na Bermudy dzięki prądom morskim lub na naturalnych tratwach. Ponieważ wówczas znano pozostałości tylko jednego osobnika, Olson, Hearty i Pregill wysunęli dwie hipotezy dotyczące obecności szczątków żółwia na Bermudach: według pierwszej należały one do osobnika, który jako jedyny przedstawiciel gatunku żyjącego na kontynentalnej Ameryce dotarł na archipelag, a według drugiej na Bermudach występowała cała populacja żółwi, lecz odnaleziono szczątki tylko jednego jej członka. Pierwszą z tych hipotez autorzy uznali za bardzo mało prawdopodobną. Odkrycie niekompletnej kości promieniowej H. bermudae w podwodnej jaskini potwierdziło, że na Bermudach istniała niegdyś cała populacja żółwi z tego gatunku. Olson i współpracownicy zasugerowali, że H. bermudae wyginęły około 300 tysięcy lat temu, gdy podniósł się poziom mórz. Zdaniem autorów, skoro żółwie nie przetrwały wysokiego poziomu mórz przed 300 tysiącami lat, nie przetrwałyby również tego, który wydarzył się około 100 tysięcy lat wcześniej, co sugeruje, że H. bermudae skolonizowały Bermudy w okresie pomiędzy 400 tys. a 300 tys. lat temu. Nie wykluczyli jednak, że inna populacja tych żółwi występowała na tym archipelagu, gdy poziom wód był stosunkowo niski, około 900–400 tys. lat temu.

    Hipoteza solutrejska – jedna z teorii wyjaśniających sposób osiedlenia się ludzi na kontynencie amerykańskim. Zakłada ona, że w czasach prehistorycznych niektóre grupy ludzi zamieszkujących Europę i identyfikowanych z tzw. kulturą solutrejską (zamieszkujących ok. 21–18 tys. lat temu tereny obecnej Francji i Półwyspu Iberyjskiego) mogły dotrzeć do Ameryki Północnej żeglując na zachód przez Atlantyk wzdłuż czoła lądolodu pokrywającego część półkuli północnej podczas ostatniego zlodowacenia. Hipoteza ta, alternatywna wobec powszechnie akceptowanej zakładającej przybycie ludzi do Ameryki z Azji, przez obecną Cieśninę Beringa, ogłoszona została przez Dennisa Stanforda z Smithsonian Institution i Bruce Bradleya z Uniwersytetu Exeter. Odrzuca ją jednak część naukowców.. Populacja standardowa to populacja statystyczna, którą tworzymy przy porównywaniu dwu lub więcej populacji w celu wyeliminowania pewnych czynników strukturalnych mogących wpłynąć na porównanie.

    Kwadrat w ekologii to przyrząd do mierzenia stałej populacji roślin. Wykonany jest najczęściej z drewna i ma wymiary metr na metr. Wewnątrz poprzecinany jest sznurkami, które tworzą 100 małych okienek. Metoda mierzenia stałej populacji, do której używany jest kwadrat, nazywana jest metodą kwadratu. Wzrost wykładniczy liczebności populacji – jeden z typów dynamiki liczebności populacji, zjawisko zwiększania się liczebności zgodnie z prawem wzrostu wykładniczego, występujące wówczas, gdy populacja nie napotyka na ograniczenia, np. związane z nadmiernym zagęszczeniem (zob. zasada Alleego) lub oddziaływaniami (interakcjami) międzygatunkowymi.

    Mikroewolucja – procesy polegające na różnicowaniu genetycznym wewnątrz populacji powodowane przez mutacje, dryf genetyczny i selekcję naturalną warunkowaną lokalnymi czynnikami środowiska. W wyniku różnicowania genetycznego na poziomie populacji dojść może do wyodrębnienia linii rozwojowej obejmującej organizmy klasyfikowane do odrębnych taksonów (odmian lub nawet gatunków). Proces mikroewolucji zachodzić może w stosunkowo krótkim czasie (kilkudziesięciu pokoleń) i sprowadza się do zmiany częstości cech fenotypowych i części alleli w populacji. Do zmian mikroewolucyjnych można zaliczyć np. melanizm przemysłowy. Jest to zwiększenie występowania ciemnych mutantów, przede wszystkim owadów, na terenach uprzemysłowionych. Na terenach tych dobór naturalny (kierunkowy) faworyzuje odmiany ciemne, które są mniej widoczne dla drapieżników.

    Internowanie Amerykanów pochodzenia japońskiego w czasie II wojny światowej to przymusowe przesiedlenie i internowanie przez rząd amerykański Amerykanów pochodzenia japońskiego zamieszkujących zamieszkałych wzdłuż pacyficznego wybrzeża USA i osadzenie w „wojennych obozach przesiedleńczych”, które miało miejsce po japońskim ataku na Pearl Harbor, a bezpośrednią przyczyną był tzw. incydent na Niʻihau. Internowani zostali wszyscy Amerykanie pochodzenia japońskiego zamieszkali na zachodzie USA, podczas gdy na Hawajach, gdzie licząca 150 000 osób japońska populacja stanowiła ok. ⅓ ludności, aresztowano ok. 1200 do 1800 osób.

    Wapiti (Cervus canadensis) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych, do niedawna uznawany za podgatunek jelenia szlachetnego, do którego wapiti jest bardzo podobny. Nazwa wapiti początkowo dotyczyła podgatunków północnoamerykańskich, później używana była dla podgatunków zamieszkujących lasy strefy umiarkowanej Ameryki Północnej, głównie Góry Skaliste oraz wschodnią część Azji. Na podstawie badania DNA stwierdzono wyraźne różnice pomiędzy wapiti a jeleniem szlachetnym, wystarczające, aby uznać wapiti za odrębny gatunek. Dalsze badania wykazały występowanie trzech grup populacji wapiti: północnoazjatycko-amerykańską, południowoazjatycką i wschodnioazjatycką. Został introdukowany w Nowej Zelandii i Argentynie. Dem, populacja lokalna, populacja genetyczna, populacja geograficzna – grupa osobników jednego gatunku zasiedlająca jednolity obszar. Krzyżowanie się osobników jednego demu jest bardziej prawdopodobne niż krzyżowanie się z innymi osobnikami populacji. Wyróżniane są rodzaje demów:

    Dodano: 24.01.2012. 16:37  


    Najnowsze