• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wykopaliska na zamku w Człuchowie

    28.04.2010. 05:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Trwają wykopaliska na zamku w Człuchowie - drugiej pod względem wielkości, po Malborku, twierdzy krzyżackiej. Celem badań jest pełne rozpoznanie XIV-wiecznego założenia zamkowego, które powstało niedługo po zajęciu Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków. Inicjatorem wykopalisk, prowadzonych przez Instytut Archeologii UW i Fundację Przyjaciół IAUW, jest Urząd Miasta w Człuchowie, który realizuje projekt rewitalizacji zamku.

    Planowane jest w nim udostępnienie dla ruchu turystycznego wieży i przystosowanie północnego skrzydła zamku na cele muzealne.

    Nowy projekt archeologiczny ruszył w 2008 roku - poprzednie realizowano w latach 1964-65 i 1971. Wysiłki badaczy skupiają się obecnie na północnym skrzydle Zamku Wysokiego, czyli głównej części założenia obronnego. Tegoroczne prace rozpoczęły się przed miesiącem i potrwają do końca lata.


    "Usuwamy gruzy, które pochodzą z XIX i XX wieku i w ten sposób udaje się nam dotrzeć do dawnych, średniowiecznych poziomów użytkowych terenu. Naszym celem jest wyeksponowanie zachowanych pod ziemią bruków i fundamentów zabudowań zamkowych" - informuje kierownik badań Michał Starski.

    Dotychczasowe prace pozwoliły na rozpoznanie całego północnego międzymurza Zamku Wysokiego, wycinka dziedzińca zamkowego, przejazdu bramnego oraz wschodniego i zachodniego międzymurza.

    "Międzymurze to obszar wysunięty poza czworobok murów zamkowych, ograniczony murem oporowym, spełniający rolę dodatkowej linii obronnej tej części założenia. Pełnił on funkcję drugiego obwodu, ale miał też za zadanie utrudniać atakującym przeprowadzanie akcji zaczepnych podczas oblężenia w razie przedarcia się do tej części zamku" - wyjaśnia Starski.

    Archeologom udało się ustalić, że cała przestrzeń przejazdu bramnego przed zamkiem i w jego wnętrzu została wybrukowana ciasno spasowanymi, średniej wielkości kamieniami polnymi. Bruk obniżał się ku osi przejazdu, w której ułożono płaskie kamienie stanowiące rynsztok.

    Obszar międzymurza Zamku Wysokiego pełnił przede wszystkim rolę obronną i do czasów późnego średniowiecza teren ten nie był użytkowany intensywnie.

    "Najprawdopodobniej wynika to z faktu, że ówcześni właściciele zamku dbali o utrzymanie walorów obronnych tej części założenia - nie wznoszono tutaj zbędnej zabudowy. Dopiero w okresie nowożytnym zmienił się sposób zagospodarowania tego obszaru. Świadczą o tym zachowane fundamenty zabudowań oraz warstwy śmietniskowe zawierające dużą liczbę zabytków ruchomych datowanych od drugiej połowy XV po XVIII wieku" - tłumaczy Michał Starski.

    Badacze rekonstruują kolejność podejmowania prac przy wznoszeniu zamku. Ustalono, że najpierw powstały fundamenty Zamku Wysokiego, a dopiero później podjęto prace przy wznoszeniu części naziemnych oraz murów oporowych międzymurza.

    Na razie archeologom udało się przebadać ok. 900 m2 zamku. W wyniku prowadzonych prac pozyskali wielką liczbę zabytków ruchomych - ok. 160 tys. Najliczniejszą grupę pozyskanych artefaktów stanowią fragmenty naczyń ceramicznych i kafli oraz fragmenty naczyń szklanych. Odkryto także wyroby metalowe - głównie okucia budowlane i gwoździe, a także sporą grupę militariów w postaci grotów bełtów kusz i kamiennych kul armatnich.

    "Wszystkie znalezione przez nas przedmioty stanowią ciekawy zbiór, pozwalający rekonstruować kulturę materialną mieszkańców zamku człuchowskiego" - zauważa kierownik badań.

    Istotnym źródłem pozwalającym na odtworzenie wystroju wewnętrznego zamku są również znajdowane przez ekipę archeologów detale architektoniczne, w tym cegły żeber sklepiennych tzw. kształtki, płytki posadzkowe i inne.

    Zamek uległ niemal zupełnej destrukcji po pożarach miasta w 1786 i 1793 r., kiedy zezwolono na jego rozbiórkę w celu pozyskania materiału na odbudowę Człuchowa. W latach 1822-1825 lokalna gmina ewangelicka odbudowała w stylu neogotyckim północne skrzydło zamkowe z przeznaczeniem na kościół ewangelicki.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/ kap/


    Czy wiesz że...? (wersja beta)

    Dodano: 28.04.2010. 05:17  


    Najnowsze