• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wystawa ,,Archeologiczna autostrada w tarnowskim ratuszu

    09.02.2012. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Wystawę prezentującą odkrycia archeologiczne dokonane podczas prac poprzedzających budowę autostrady A4 w okolicach Krakowa można oglądać w Muzeum Okręgowym w Tarnowie. Wśród eksponatów są najstarsze wizerunki kobiet znalezione na ziemiach polskich.




    Jak poinformował PAP zastępca dyrektora tarnowskiego Muzeum Okręgowego, Andrzej Szpunar, wystawa w zabytkowym tarnowskim ratuszu to pokłosie badań prowadzonych na ogromną skalę w latach 1997-2010 pod Krakowem. Obejmowały one ponad 120 stanowisk archeologicznych, czyli miejsc, gdzie stwierdzono ślady pobytu człowieka, od najstarszych, liczących blisko 15 tys. lat po najmłodsze pochodzące z XIX w. Przebadano łącznie powierzchnię ponad 200 hektarów.

    ,,Efektem badań są opracowania naukowe, publikacje wyników, a także pierwsze ekspozycje, na których prezentuje się najnowsze, niekiedy rewolucyjne odkrycia. Taka właśnie wystawa pod tytułem +Archeologiczna autostrada+ pokazywana jest w ratuszu w Tarnowie; ekspozycja potrwa do 30 kwietnia" - zaznaczył Szpunar. Jak przypomniał, zgodnie z obowiązującym prawem tereny przeznaczone pod wielkie inwestycje infrastrukturalne, takie jak budowy autostrad czy rurociągów, muszą być najpierw przebadane archeologicznie.

    Odkrycia archeologiczne przedstawione są na wystawie w formie wirtualnej wycieczki po trasie autostrady, gdzie plansze, fotografie i odkryte zabytki są przystankami, przy których warto się zatrzymać. Można zobaczyć prace archeologiczne - od wydobywania z ziemi zabytków aż po ich rekonstrukcje komputerowe. Dzięki komputerom odtworzono m.in. stroje prahistorycznych ludzi, ich domy, studnie, piece do wypalania naczyń glinianych, groby. Pokazano też znalezioną na stanowiskach archeologicznych biżuterię, narzędzia i broń.

    Wśród najciekawszych zabytków są najstarsze przedstawienia kobiet na ziemiach polskich, czyli gliniana figurka i rysunek na glinianym naczyniu. Znaleziska te liczą 5,5 tys. i 4,5 tys. lat.

    Pokazano też ozdoby wykonane z brązu, kolie paciorków ze szkła i bursztynu z grobu młodej dziewczyny, elementy uzbrojenia i monety celtyckie.

    Wykopaliska archeologiczne prowadził specjalnie powołany do tego celu Krakowski Zespół do Badań Autostrad, a finansowała je Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Wystawę opracowało Muzeum Archeologiczne w Krakowie, gdzie po raz pierwszy ją pokazano. Po Tarnowie odwiedzi one kolejne polskie miasta: Głogów, Poznań, Warszawę i Wieliczkę.

    PAP - Nauka w Polsce

    rgr/ hes/  bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Konserwator zabytków archeologicznych – zwyczajowo przyjęty tytuł pracownika służby ochrony zabytków odpowiedzialnego za ochronę zabytków archeologicznych. Do lat 90. XX w. tytuł ten związany był z funkcją kierownika wojewódzkiego ośrodka archeologiczno-konserwatorskiego (WOAK) lub kierownika albo pracownika właściwego działu wojewódzkiego ośrodka badań i dokumentacji zabytków (WOBiDZ) (w niektórych województwach funkcje KZA wykonywały na mocy odpowiedniego porozumienia muzea archeologiczne, np. Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, Muzeum Narodowe w Szczecinie). Do połowy lat 90. XX w. KZA posiadali w stosunku do zabytków archeologicznych uprawnienia wojewódzkich konserwatorów zabytków. Od poł. lat 90. XX w. zaczął się proces "powrotu" zadań i uprawnień KZA do wojewódzkich oddziałów Państwowej Służby Ochrony Zabytków/Służby Ochrony Zabytków, a obecnie wojewódzkich urzędów ochrony zabytków (WUOZ). Obecnie tytuł KZA używany jest coraz rzadziej i raczej czysto umownie wobec kierowników inspekcji archeologicznych w WUOZ lub osób pełniących funkcje inspektorów (specjalistów, gł. specjalistów) ds. zabytków archeologicznych. Jacek Wróbel (ur. 1960 w Tarnowie, zm. 21 kwietnia 2011 w w Tarnowie) – polski grafik, malarz, konserwator zabytków, wizjoner. Ukończył Państwowe Zawodowe Studium Plastyczne Konserwacji Dzieł Sztuki. Zorganizował 10 wystaw indywidualnych oraz uczestniczył w 33 zbiorowych, w tym 4 zagranicznych (Belgia, Francja, Niemcy, Anglia). W 1998 r. przyjęty do Związku Polskich Artystów Plastyków. Mieszkał i pracował w Tarnowie, m.in. w Muzeum Okręgowym, gdzie w Galerii Podcienia odbyła się jego wystawa retrospektywna w XX-lecie pracy twórczej. Pochowany na cmentarzu na Rzędzinie. Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS.

    Muzeum Rybołówstwa Morskiego – przedstawia zbiory dotyczące historii miasta oraz dzieje połowów ryb. Można zobaczyć też wystawę poświęconą florze Bałtyku, a także dowiedzieć się jakich narzędzi używali dawniej rybacy do łapania ryb. Muzeum Ziemi Miechowskiej w organizacji - placówka muzealna w Miechowie, gromadząca zabytki archeologiczne, historyczne i etnograficzne z terenu powiatu miechowskiego. Siedzibą muzeum jest zespół zabudowań poklasztornych przy bazylice Grobu Bożego, znajdujący się przy ul. Warszawskiej 1, tzw. Zamek Generała.

    Krakowski Piknik Archeologiczny – cykliczna impreza o charakterze edukacyjnym organizowana co roku w sobotę od 2003 roku na przełomie maja i czerwca. Impreza utrzymana w konwencji rodzinnego pikniku. Organizatorem jest Muzeum Archeologiczne w Krakowie. Odbywa się na terenie zespołu dworsko-parkowego w Branicach. W trakcie pikniku czynna jest wystawa prezentująca naczynia gliniane odkryte na terenie Nowej Huty. Zrekonstruowane są groby sprzed 6000 i 2500 lat "pierwszych mieszkańców Branic". Można wziąć udział w wykopaliskach archeologicznych na zaimprowizowanym stanowisku archeologicznym. Repliką sierpa krzemiennego można ściąć trawę. Można zemleć ziarno w żarnach, skleić gliniane skorupy garnków. Do makiet renifera i mamuta można rzucać oszczepem lub do tarczy strzelać łukiem. Piknik urozmaicają pokazy walk i szyków bojowych historycznych oddziałów zbrojnych: wojów, rycerzy, żołnierzy. Muzeum Historii Miasta Lublina – oddział Muzeum Lubelskiego. Mieści się w budynku zabytkowej Bramy Krakowskiej z 1341 roku, a powstał w 1965 roku. Wystawa stała "Historia miasta" ukazuje dzieje miasta od okresu osadniczego (VI-VIII w.) do 1944 roku. Ilustrują ją zabytki archeologiczne, ikonograficzne, portrety osób związanych z miastem, wyroby rzemieślników lubelskich, druki ulotne, m.in. dotyczące przemysłu lubelskiego, itp. Z ostatniej kondygnacji bramy, z wysokości ok. 33 m nad poziomem ulicy, można podziwiać panoramę miasta.

    Muzeum Archeologiczne w Poznaniu – muzeum poświecone archeologii, zlokalizowane przy ulicy Wodnej w Poznaniu. Posiada cenne zbiory archeologiczne z terenów całej Polski oraz kolekcje pozaeuropejskie. Wystawa rzemiosła polskiego w Poznaniu - wystawa przemysłowa zorganizowana w Poznaniu w 1850. Była pierwszą w Poznaniu wystawą przemysłową - odbyła się przed Prowincjonalną Wystawą Przemysłową z 1895 i Wystawą Wschodnioniemiecką z 1911, otwierając tym samym tradycje wystawiennicze Poznania.

    Wojewódzki ośrodek archeologiczno-konserwatorski (WOAK) – jednostka organizacyjna wojewódzkiej służby ochrony zabytków powołana do wypełniania zadań wojewódzkiego konserwatora zabytków wobec zabytków archeologicznych. Zadania WOAK porównywalne są z zadaniami obecnych inspekcji ds. zabytków archeologicznych pozostających w ramach wojewódzkich urzędów ochrony zabytków (WUOZ), z tą różnicą, iż ich "zasobność" kadrowa, finansowa i sprzętowa (w porównaniu z obecną sytuacją "służby" archeologicznej) pozwalała, oprócz realizowania zadań o charakterze czysto administracyjnym, na prowadzenie własnych badań archeologicznych (wykopaliskowych i AZP) - w tym także ratowniczych badań archeologicznych. WOAKi uległy likwidacji do połowy lat 90. XX w. w ramach kolejnej reformy administracji ochrony zabytków i scalaniu zadań wojewódzkich konserwatorów zabytków w ramach ich urzędów.

    Kultura sabatinowska – kultura archeologiczna epoki brązu. Jej nazwa pochodzi od miejscowości Sabatinovka na Ukrainie, gdzie przebadano stanowisko archeologiczne, przynależne do tej kultury.

    Dom pod Krzyżem – zabytkowy budynek przy ulicy Szpitalnej 21 w Krakowie. Mieści się w nim Muzeum Teatralne im. Stanisława Wyspiańskiego, będące oddziałem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Muzeum prezentuje stałą wystawę Dzieje teatru krakowskiego oraz wystawy czasowe w tzw. Galerii Teatralnej. Wystawa starożytności i zabytków sztuki w Krakowie – wystawa obiektów o charakterze archeologicznym, historycznym i artystycznym, która odbyła się w Pałacu Lubomirskich przy ul. św. Jana w Krakowie na przełomie 1858 i 1859 r.

    Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty. Salon Niezależnych – wystawa artystyczna, organizowana corocznie w Paryżu od 1884 roku. Jej powstanie było wyrazem sprzeciwu artystów wobec oficjalnego salonu, którego jury odrzucało część zgłoszonych prac.

    Marek Gierlach - ur. 1955 w Warszawie, syn archeologów - Bogusława i Olgi Gierlachów, archeolog i historyk sztuki, długoletni inspektor ds. ochrony zabytków archeologicznych najpierw w wojewódzkim oddziale Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Ciechanowie, a od 1999 r. w delegaturze w Ciechanowie Mazowieckiego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. W latach 1995-2006 osoba odpowiedzialna za realizację wykopaliskowych badań ratowniczych na trasach inwestycji liniowych (gazociągów i autostrad). Dzięki zdolnościom organizacyjnym zapewnił fundusze na przeprowadzenie badań, włącznie z wyprzedzającymi poszukiwaniami, jak też i opracowaniami naukowymi publikacjami. Metodyka badań wykopaliskowych - zbiór zasad prowadzenia prac wykopaliskowych. Wprowadzone metody postępowania służą utrzymaniu minimalnego standardu badań. Zastosowanie się do przyjętych procedur, sposobów eksploracji i dokumentacji jest podstawą etyki zawodowej prawdziwego archeologa. W wielu krajach łamanie przyjętych zasad, nie zastosowanie się do wytycznych służb ochrony zabytków i nie wywiązywanie się ze swoich obowiązków pociąga za sobą cofnięcie zgody na prowadzenie badań.

    Dodano: 09.02.2012. 00:19  


    Najnowsze