• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wystawa o cichociemnych w Muzeum Powstania Warszawskiego

    16.05.2011. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Koszulę, w której kołnierzu zaszywano ampułkę z trucizną, bibułę z rotą przysięgi i fragmenty map lotniczych będzie można zobaczyć na multimedialnej wystawie "Wywalcz wolność lub zgiń. Cichociemni - spadochroniarze Armii Krajowej" w Muzeum Powstania Warszawskiego.


    Na dostępnej dla zwiedzających od poniedziałku wystawie przybliżona zostanie historia spadochroniarzy tzw. cichociemnych zrzucanych nad okupowaną Polską w latach 1941-1944. "Ekspozycja ta opowiada o fenomenie, jakim byli cichociemni - komandosi wszechstronnie wyszkoleni przez rząd na uchodźstwie do walki z Niemcami i przygotowywani do działań w kraju. W sumie było ich tylko 316, ale każdy z nich był można powiedzieć jednoosobową armią. Oni nie tylko potrafili się dobrze bić, ale również podrabiać dokumenty czy wcielać się w różne role, byli absolutnie wszechstronni. Każdy z ich życiorysów mógłby stać się podstawą scenariusza filmowego" - opowiadał PAP dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego, Jan Ołdakowski.

    Wśród eksponatów będzie można obejrzeć m.in. sztylet brytyjskich komandosów, znajdujący się na wyposażeniu cichociemnych, brytyjski beret wojskowy cichociemnego mjra Bolesława Kontryma "Żmudzina" i nieśmiertelnik ppor. Józefa Wątróbskiego "Jelito". Na wystawie znajdzie się również aparat nadawczo-odbiorczy produkcji angielskiej używany przez cichociemnych do organizacji łączności radiowej, amerykański pistolet samopowtarzalny colt M1911A1 stanowiący broń osobistą cichociemnych, części umundurowania, dokumenty, listy oraz fałszywa kennkarta przygotowana przez cichociemnych.

    Oprócz tego na ekspozycji pokazane zostanie także kilkadziesiąt zdjęć przedstawiających życie codzienne cichociemnych podczas szkolenia w Wielkiej Brytanii oraz działalności powstańczej. Na wystawie zostaną wykorzystane dwa wywiady przeprowadzone przez Archiwum Historii Mówionej z jedyną kobietą w gronie cichociemnych, Elżbietą Zawacką "Zo" oraz gen. Stefanem Bałukiem "Starbą". Wyemitowane zostaną również fragmenty filmu "My cichociemni. Głosy żyjących" (reż. Paweł Kędzierski). Ekspozycji będzie towarzyszyła specjalnie przygotowana kartka - humorystyczna, komiksowa wersja instrukcji skakania ze spadochronem z 1942 roku.

    Obecnie tradycje cichociemnych są kultywowane przez jednostkę specjalną GROM, czyli Grupę Reagowania Operacyjno-Manewrowego. Jednostka GROM w 1995 roku otrzymała prawo do noszenia imienia cichociemnych. Na wystawie wyeksponowane zostaną także obiekty i zdjęcia pochodzące ze zbiorów GROM ukazujące współczesną działalność tej formacji.

    Cichociemni nie stanowili zwartej jednostki bojowej. Byli żołnierzami różnych formacji Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, którzy zdecydowali się na walkę konspiracyjną w okupowanej Polsce. Spotykali się na krótko w niewielkich grupach szkoleniowych, by po skoku do kraju otrzymać indywidualne przydziały w ZWZ-AK.

    Nazwa "cichociemni" pojawiła się w okresie ćwiczeń w Szkocji. Kursanci otrzymywali różne zadania, np. wysadzenie mostu czy opanowanie budynku. Pozorowane akcje prowadzone były przeważnie nocą, czyli w ciemnościach, z zachowaniem koniecznej ostrożności, czyli cicho. Kursanci określali więc te ćwiczenia jako "cichociemne", co nadało nazwę całej grupie.

    Wystawa "Wywalcz wolność lub zgiń. Cichociemni - spadochroniarze Armii Krajowej" ma być czynna do końca sierpnia.

    PAP - Nauka w Polsce, Anna Kondek

    ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Alojzy Paweł Józekowski (również Alojzy Józek-Józekowski) pseud. „Sadyba” (ur. 21 grudnia 1920 w Lewinie Brzeskim) – żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, major łączności, po szkoleniu dla cichociemnych w Wielkiej Brytanii.

    Stefan Klemens Bałuk ps. Starba, Kubuś, Michał Bałucki, Michał Zawistowski (ur. 15 stycznia 1914 w Warszawie) – polski fotografik, fotoreporter wojenny, jeden z 89 cichociemnych – uczestników powstania warszawskiego, generał brygady Wojska Polskiego.

    Stefan Klemens Bałuk ps. Starba, Kubuś, Michał Bałucki, Michał Zawistowski (ur. 15 stycznia 1914 w Warszawie) – polski fotografik, fotoreporter wojenny, jeden z 89 cichociemnych – uczestników powstania warszawskiego, generał brygady Wojska Polskiego.

    Jan Górski, pseudonimy: Mikołaj Bereśniewicz, Jan Florczak, Julian Szablewski, Chomik, Ribas, Samowar (ur. 1905 Odessa, zm. 1945) – polski żołnierz, jeden z inicjatorów utworzenia jednostki dywersyjno- wywiadowczej „cichociemnych”.

    Ewaryst Franciszek Jakubowski ps. "Brat" (ur. 14 października 1920 w Łodzi, zm. 31 sierpnia 1944 w Warszawie) – porucznik, adiutant dowódcy Brygady Dywersji "Broda 53"Jana Kajusa Andrzejewskiego, uczestnik powstania warszawskiego, jeden z ok. 89 skoczków cichociemnych, którzy brali udział w powstaniu 1944.

    Elżbieta Zawacka, ps. „Zelma”, „Sulica”, „Zo” (ur. 19 marca 1909 w Toruniu, zm. 10 stycznia 2009 tamże) – kurierka Komendy Głównej Armii Krajowej, jedyna spośród 15 kandydatek w szeregi cichociemnych, która pomyślnie przeszła trening i służyła potem w ich szeregach, emerytowana profesor doktor habilitowana Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, druga Polka w historii Wojska Polskiego awansowana na stopień generała brygady. Dama Orderu Orła Białego.

    Michalina Leonilda Wieszeniewska vel Sokołowska pseud.: „Czesława”, „Ciocia Antosia”, „Antosia” (ur. 3 grudnia 1897 w Osowcu koło Rzeczycy, zm. 20 września 1944 w Warszawie) – polska sanitariuszka, żołnierz Armii Krajowej, kierownik Referatu Ewakuacji Personalnej „Ewa-Pers” Wydziału Odbioru Zrzutów Oddziału V Łączności Komendy Głównej AK, opiekunka cichociemnych.

    Dodano: 16.05.2011. 00:33  


    Najnowsze