• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Złote figury z Tell el-Farcha odzyskują dawną świetność

    18.11.2010. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Najcenniejsze i najbardziej spektakularne zabytki znalezione przez polskich archeologów podczas wykopalisk w ostatnich latach w Egipcie - 2 złote figury sprzed ponad 5 tys. lat - są poddawane procesowi rekonstrukcji i konserwacji w Muzeum Egipskim w Kairze.

    Artefakty znaleziono w 2006 roku na stanowisku archeologicznym Tell el-Farcha we wschodniej Delcie Nilu. Wykopaliskami kierują wspólnie dr Marek Chłodnicki z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu i prof. Krzysztof Ciałowicz z Instytutu Archeologii UJ.

    W momencie znalezienia obie figurki znajdowały się w stanie niemal całkowitego zniszczenia. Odkryto wiele fragmentów złotej folii, którą obłożono pierwotnie rdzeń posążków, po którym do naszych czasów nie przetrwał ślad. Ostało się również 140 złotych nitów o długości 3 mm i średnicy 1 mm, które pierwotnie łączyły poszczególne elementy folii z prawdopodobnie drewnianym rdzeniem.

    Pierwszych prób rekonstrukcji dokonano tuż po znalezieniu na stanowisku - już wtedy było jasne, że odkryto pozostałości dwóch figurek - o wysokości 57 i 30 cm. Dalsze prace zmierzające do pełnej rekonstrukcji i wyeksponowania zabytków rozpoczęły się w 2007 roku. Tego żmudnego i czasochłonnego zadania podjął się Władysław Weker - konserwator zbytków archeologicznych, pracownik Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie we współpracy z Małgorzatą Żukowską z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu i Anną Longą z Instytutu Archeologii UJ.

    "Dotąd na prace konserwatorskie przy obu figurkach poświęciliśmy w sumie ponad 2 miesiące ciężkiej pracy. Jednak nadal jej nie ukończyliśmy" - wyjaśnia Władysław Weker.

    W pracowni konserwatorskiej Muzeum Egipskiego, która udzieliła gościny konserwatorom, wykonano tymczasowe korpusy obu figurek. Najlepszy do tego celu okazał się wosk modelarski pozwalający stosunkowo łatwo formować i korygować rekonstruowany kształt figurki w miarę postępujących prac. Następnie wykonano drewniany korpus, na który na stałe przeniesiono złotą folię. Jako surowiec wybrano lipę - drewno o jednorodnej budowie doskonale nadające się do celów rzeźbiarskich. Aby uzyskać idealną zgodność woskowego modelu i drewnianej kopii posłużono się trójwymiarowym obrazem cyfrowym wykonanym przez Sebastiana Tyszczuka. Model matematyczny wprowadzony do frezarki numerycznej umożliwił precyzyjne wyfrezowanie figurki. Taka technologia zapewniła bardzo dokładne odwzorowanie rdzenia.

    Po wyfrezowaniu przez firmę Art-Met poszczególnych, pojedynczych elementów modelu wiosną tego roku przewieziono je do Kairu. Tam, ponownie korzystając z gościnności Muzeum Egipskiego, na gotowy rdzeń nałożono pieczołowicie złotą folię.

    "Poszczególne elementy rdzenia - nogi, ręce, głowa, korpus połączyliśmy korzystając z bardzo silnych magnesów neodymowych. To bardzo wygodne rozwiązanie, gdyż zapewnia zarówno pewność połączenia, jak i możliwość łatwego demontażu zabytku w razie potrzeby" - wyjaśnia konserwator.

    Niestety obie figurki - zwłaszcza mniejsza, mają pewne ubytki złotej folii. W takich miejscach korpusy pokryto złotem płatkowym. Dzięki temu ubytki folii nie są widoczne.

    "Braki poszczególnych fragmentów utrudniały nam rekonstrukcję. Najbardziej skomplikowane do odtworzenia były części głowy. Rekonstrukcja była tym trudniejsza, że figurki są stylizowane - głowy obu posążków są lekko spłaszczone" - opisuje Władysław Weker.

    Konserwator podkreśla, że kunszt wykonania obu posążków jest zaskakująco wysoki. Jego zdaniem, wykonano je bardzo precyzyjnie, a finezja i dopracowanie wszelkich szczegółów anatomicznych - jak paznokcie czy twarz świadczą o wielkich umiejętnościach starożytnych artystów.

    W pierwszej połowie 2011 roku planowane są dalsze prace konserwatorskie. Tym razem konserwatorzy skupią się na mniejszej figurze. Wtedy jej tymczasowy rdzeń zostanie zastąpiony lipowym, podobnie jak w przypadku większego egzemplarza.

    Jak informuje Władysław Weker, będzie to zakończenie najważniejszego etapu prac związanych z rekonstrukcją figurek. Jednak nadal niezbędna będzie opieka nad nimi i ciągłe monitorowanie sposobu ich przechowywania i ekspozycji.

    Teraz oba zabytki są eksponowane tuż przy wejściu na wystawy w Muzeum Egipskim w Kairze.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie – muzeum, którego zbiory są związane z polskim wczesnym średniowieczem oraz z historią Gniezna i okolic. Siedziba znajduje się w budynku wzniesionym w latach 1970-1978. Muzeum powstało w roku 1956 jako Gnieźnieński Oddział Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. W 1973 r. zostało przekształcone w samodzielną jednostkę, która od marca 1983 nosi nazwę Muzeum Początków Państwa Polskiego. Gromadzi eksponaty archeologiczne, kultury materialnej od średniowiecza do czasów współczesnych, sztukę, zabytki i archiwalia związane z historią Gniezna. Księgozbiór muzeum liczy ponad 17 tysięcy pozycji. Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS. Muzeum Polskie w Rapperswilu – polskie muzeum historyczne w Rapperswilu, założone w 1870 jako Muzeum Narodowe Polskie z inicjatywy Agatona Gillera przez Władysława Platera w celu zabezpieczenia polskich zabytków historycznych i propagowania spraw polskich.

    Muzeum Przyrodnicze w Krakowie (pełna oficjalna nazwa: Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN) – muzeum z siedzibą w Krakowie przy ul. św. Sebastiana 9. Znajduje się tutaj spreparowany, zachowany w idealnym stanie, prehistoryczny nosorożec włochaty, jedyny na świecie zachowany w całości okaz tego wymarłego ponad 12 tys. lat temu zwierzęcia. Od października 2012 roku wznowiło swoją działalność. Muzeum Biograficzne Władysława Orkana (Orkanówka, Dom Władysława Orkana) – muzeum w Porębie Wielkiej (w Gorcach) gromadzące i przechowujące pamiątki związane z pisarzem Władysławem Orkanem.

    Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu – muzeum gromadzące szeroko rozumiane dzieła sztuki religijnej i przedmioty świadczące o duchowości człowieka. Jedna z najstarszych tego typu instytucji w kraju i jedna z pierwszych placówek muzealnych w Poznaniu. Muzeum Historyczno-Misyjne Zgromadzenia Księży Misjonarzy – muzeum istniejące od lat 30. XX wieku w Krakowie w tzw. Domu Stradomskim przy ul. Stradomskiej 4. Muzeum udostępnia eksponaty z terenów misyjnych, głównie z Chin, w celu przybliżenia zwiedzającym kultury i religii tego kraju. W muzeum eksponowane są również zabytki z domu misjonarskiego Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo.

    Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju – muzeum mieszczące się w Rabce-Zdroju w zabytkowym drewnianym kościółku z 1 połowy XVII w. Muzeum Fotografii im. Władysława Bogackiego – nieistniejące już muzeum w Krakowie prowadzone przez istniejące od 1902 roku Krakowskie Towarzystwo Fotograficzne. Muzeum prowadzone było głównie w formie galerii i przekształcone zostało w placówkę o nazwie Galeria Krakowskie Towarzystwo Fotograficzne "Nafta". Ta placówka muzealno-galeryjna dała również początek obecnie istniejącemu Muzeum Historii Fotografii w Krakowie.

    Jerzy Kamrowski: Jerzy Kamrowski (ur. 1950, zm. 2011 r.) - polski malarz, poeta, historyk i krytyk sztuki, autorem publikacji z dziedziny sztuki i archeologii. Kustosz i konserwator zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

    Józef, Józef Egipski (hebr. יוֹסֵף; arab. يوسف Jusuf, skrócona forma imienia Josifiasz: [oby] Jah dodał [pomnożył]) – patriarcha biblijny, syn Jakuba i Racheli, żył 110 lat. Jego historia jest opisana jedynie w Księdze Rodzaju, nie ma potwierdzenia w źródłach egipskich. Jednakże biblijny opis dostarcza spójnych i zbieżnych informacji z faktami historycznymi na temat okresu, na który datuje się pobyt Józefa w Egipcie takich jak cena niewolnika czy panujący władcy. Znamiennym faktem, który jest jednym z silnych dowodów potwierdzających pobyt Józefa w Egipcie jest znalezisko w Muzeum Egipskim w Kairze. Badacze z zespołu Sa’ida Muhammada Thabeta, prowadzący prace inwentaryzacyjne w muzeum, twierdzą, że odkryli monety z imieniem i wizerunkiem biblijnego patriarchy. Ich zdaniem mogą one pochodzić z czasów, kiedy Józef żył w Egipcie, co jednak spotyka się ze sceptycznymi komentarzami.

    Dodano: 18.11.2010. 00:04  


    Najnowsze