• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Złoty skarb z Koszyc na wystawie w Zamku Królewskim na Wawelu

    07.02.2012. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Złoty skarb z Koszyc, czyli 2920 złote monety znalezione w 1935 roku w tym słowackim mieście, prezentowany jest od poniedziałku na wystawie w Zamku Królewskim na Wawelu. Ekspozycję uzupełniają numizmaty z wawelskiej kolekcji.



    Jak ocenił dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu prof. Jan Ostrowski, wystawa jest niezwykła, bo niewiele państw może się poszczycić tak unikatową kolekcją złotych monet.

    ,,Nasi słowaccy przyjaciele wspaniale się z tym skarbem obchodzą, robią, co mogą, żeby został on jak najszerzej poznany w Europie" - zaznaczył Ostrowski.

    Skarb koszycki, składa się z 2920 złotych monet niemal z całej Europy z XV, XVI i XVII w., trzech medali, renesansowego łańcucha oraz miedzianej kasety, w której był zamknięty. Został znaleziony 24 sierpnia 1935 roku przez robotników podczas przebudowy siedziby Dyrekcji Finansowej w Koszycach. Do dziś nie ustalono jednoznacznie, do kogo należał.

    Uzupełnieniem ekspozycji są numizmaty z wawelskiej kolekcji oraz portrety sześciu polskich władców, których monety znalazły się w skarbie. W skład skarbu wchodzi 111 monet wybitych na ziemiach polskich.

    Autor wystawy Marek Budaj ze Słowackiego Muzeum Narodowego zaznaczył, że właśnie te monety obrazują silne związki gospodarcze i polityczne między Koszycami, a Krakowem i Polską.

    Skarb koszycki po raz pierwszy jest eksponowany w Polsce. Wcześniej poza Koszycami pokazywano go jedynie w Bratysławie, Pradze i Budapeszcie.

    Skarb znaleziono podczas kopania fundamentów w północno-wschodnim skrzydle przebudowywanej siedziby Dyrekcji Finansowej w Koszycach. Pod podłogą w zburzonej części budynku ujawniono miedzianą kasetkę, kształtem przypominającą bochenek chleba. Wewnątrz znajdowały się 2920 monety, trzy medale oraz łańcuch - wszystkie sporządzone z wysokogatunkowego złota. W dzienniku budowlanym utrwalono nawet godzinę tego zdarzenia - 11:45, a także personalia znalazcy.

    Robotnicy, którzy byli świadkami owej historycznej chwili, przywłaszczyli sobie część numizmatów, które usiłowali odsprzedać miejscowemu jubilerowi, a następnie nawet przypadkowym spacerowiczom w miejskim parku. Policja udaremniła te zamiary; nieuczciwym robotnikom przepadło znaleźne, które z mocy ówczesnego prawa należało się znalazcom. Kolekcja przeszła na własność państwa.

    Według historyków sztuki zachowanie się całego, nie uszczuplonego skarbu stanowi ewenement w skali europejskiej. Tego rodzaju znaleziska przeważnie ulegały rozgrabieniu.

    Dzięki systematycznym badaniom naukowym udało się ustalić, że ostatnim właścicielem kosztowności był jeden z trzech najważniejszych cesarskich urzędników Komory Spiskiej: zarządca lub jeden z jego doradców. Ów urzędnik należał do najzamożniejszych mieszkańców Koszyc. Polityczne niepokoje związane z antyhabsburskimi powstaniami zmusiły go do ukrycia zgromadzonego majątku. Miało to miejsce w latach 1679-1682, za panowania cesarza Leopolda I.

    W momencie jego ukrycia skarb miał wartość 3326 dukatów, co odpowiadało blisko 1,5-rocznym zarobkom zarządcy Komory Spiskiej, albo prawie 5,5-rocznym dochodom jego doradców.

    Wystawa ze zbiorów Słowackiego Muzeum Narodowego - Muzeum Historycznego w Bratysławie prezentowana będzie w Zamku Królewskim na Wawelu do 15 kwietnia 2012 r. Odbywa się pod patronatem Ministra Kultury Republiki Słowackiej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczpospolitej Polskiej.

    PAP - Nauka w Polsce

    rgr/ abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Skarb z Zagórzyna – skarb odnaleziony w 1927 w Zagórzynie koło Kalisza. Zawierał bezcenne przedmioty: m.in. sześć złotych medalionów oraz zbiór monet (3 tysiące denarów - około 20 kg srebrnych monet), a także złote monety rzymskie z V w. (solidy Teodozjusza, Walentyniana i Gracjana). Przedmioty ze skarbu zostały rozsprzedane, lub prawdopodobnie nawet przetopione. Jeden z medalionów znajduje się w Berlinie, jeden w Nowym Jorku. Srebrna sprzączka znajduje się w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Ukrycie skarbu datowane jest na okres wędrówek ludów ( V-VI w. n.e.). Skarb ze Słuszkowa – skarb zdeponowany ok. 1100 w Słuszkowie, odnaleziony w 1935, zawiera najliczniejszy skarb monet w Polsce i najliczniejszy skarb denarów krzyżowych na świecie; od 1958 znajduje się w zbiorach Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Skarb rawski, skarb kwarciany – utworzony na zamku w Rawie Mazowieckiej odrębny skarb dla utrzymania wojsk kwarcianych.

    Sala pod Zodakiem – pomieszczenie Zamku Królewskiego na wzgórzu wawelskim w Krakowie. Obecnie wchodzi w skład ekspozycji Reprezentacyjnych Komnat Królewskich. Znajduje się na drugim piętrze, we wschodnim skrzydle zamku, pomiędzy Salą Poselską a Salą Pod Planetami. Maria z Dzieciątkiem oraz święte Felicyta i Perpetua – późnogotycki obraz namalowany przez nieznanego artystę wielkopolskiego, najpewniej w latach około 1520-25. Nieznana jest również proweniencja malowidła, które najprawdopodobniej jest częścią środkową niezachowanego retabulum ołtarzowego. Cenny przykład gotyckiego malarstwa tablicowego w Polsce. W XIX wieku obraz znajdował się w kolekcji Kwileckich w Wróblewie koło Czarnkowa. Stąd w literaturze dzieło znane jest także jako Obraz z Wróblewa albo Sacra Conversazione z Wróblewa. W roku 1945 obraz został pozyskany do Muzeum Narodowego w Warszawie, gdzie prezentowany jest do dnia dzisiejszego, przy czym obecnie eksponowany jest na międzynarodowej wystawie Europa Jagellonica 1386–1572, która od 20 maja do 30 września 2012 odbywała się w Galerii Kraju Środkowych Czech (GASK – Galerie Středočeského kraje) w Kutnej Horze, a od 8 listopada miała miejsce w Warszawie: w Zamku Królewskim oraz Muzeum Narodowym, które jest miejscem ekspozycji wielkopolskiego dzieła. W dniach od 1 marca do 16 czerwca 2013 miała miejsce trzecia odsłona wystawy w Domu Historii Brandenburgii i Prus (Haus der Brandenburgisch-Preußischen Geschichte) w Poczdamie.

    Skarb ze Staffordshire – skarb złotych przedmiotów z VII-VIII wieku odnaleziony 5 lipca 2009 roku na polu w hrabstwie Staffordshire. Jest to największe dotąd znalezisko archeologiczne tego typu z okresu anglosaskiego. Piwnica w Zamku Królewskim na Wawelu składa się z trzech pomieszczeń (jednej gotyckiej i dwóch renesansowych) i wchodzi w skład ekspozycji Zbrojowni. Mieści się w podziemiu Wieży Łokietkowej.

    Klatka schodowa Senatorska (zwana także Królewską) - jedna z dwóch reprezentacyjnych klatek schodowych w Zamku Królewskim na Wawelu. Sala Pod Przeglądem Wojsk – pomieszczenie Zamku Królewskiego na wzgórzu wawelskim w Krakowie. Obecnie wchodzi w skład ekspozycji Reprezentacyjnych Komnat Królewskich. Znajduje się na drugim piętrze, we wschodnim skrzydle zamku, pomiędzy Salą Poselską a Salą Turniejową.

    Sala Turniejowa na Wawelu, zwana także Rady królewskiej – pomieszczenie Zamku Królewskiego na wzgórzu wawelskim w Krakowie. Obecnie wchodzi w skład ekspozycji Reprezentacyjnych Komnat Królewskich. Znajduje się na drugim piętrze, we wschodnim skrzydle zamku, pomiędzy klatką schodową Poselską, a salą Pod Przeglądem Wojsk.

    Muzeum Trzech Koron (szw. Museum Tre Kronor) – muzeum znajdujące się w Zamku Królewskim w Sztokholmie. Powstało w 1999. Przedstawia historię Zamku Trzy Korony. W zbiorach muzeum znajdują się obiekty ocalałe z pożaru 7 maja 1697 oraz modele zamku.

    Sala w wieży Zygmunta III - jedno z pomieszczeń Zamku Królewskiego na Wawelu, wchodzące w skład ekspozycji Skarbca Koronnego na Wawelu. Monety obiegowe III RP – monety emitowane przez Narodowy Bank Polski od dnia przegłosowania ustawy przez Sejm PRL ustawy o zmianie ustroju, nazwy państwa oraz symboli narodowych, 1 stycznia 1990 r. Na awersie każdej monety znajduje się nazwa państwa polskiego "Rzeczpospolita Polska" oraz godło. W ciągu pierwszych lat panowała wysoka inflacja, wobec czego bank centralny emitował coraz to wyższe nominały monet oraz banknotów. Dnia 1 stycznia 1995 r. na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. przeprowadzona została w Polsce operacja denominacji złotego. Nowy Polski złoty (PLN) równał się 10 000 starych złotych. Wymiany starych złotych na nowe złote (banknotów i monet), które przestały być prawnymi środkami płatniczymi, dokonano w ten sposób, że wydawano nowe banknoty i monety w zamian wycofując stare. Do dnia 31 grudnia 2010 roku można było wymienić stare pieniądze, po tej dacie stały się one bezużyteczne. W okresie przed denominacją znajdowały się w obiegu monety wybite jeszcze przed 1990 rokiem oraz monety wyemitowane z nową nazwą państwa od 50 zł do 20 000, a po denominacji, w obiegu powszechnym znajdują się monety o nominale od 1 grosza do 5 złotych.

    Apartament prezydenta Mościckiego – kilka pomieszczeń w Zamku Królewskim na Wawelu, wchodzących obecnie w skład Prywatnych Apartamentów Królewskich.

    Dodano: 07.02.2012. 00:11  


    Najnowsze