Igła fotonowa z centrum w Świerku pomoże w walce z nowotworami piersi :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

W Świerku powstanie Narodowe Centrum Badań Jądrowych

NCBJ zachęci mazowieckich uczniów do nauk ścisłych

Piersi mogą być bezpieczniejsze dzięki polskiemu testerowi Braster

Powstaje pierwsze w Polsce Akademickie Centrum Badań Klinicznych

Nowe technologie w Świerku, m.in. dzięki dofinansowaniu z UE

Energia odnawialna wzmocni gospodarkę i pozwoli stworzyć miejsca pracy - jak wskazują wyniki badań

W Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku powstaje druga generacja igieł fotonowych. Dzięki tym urządzeniom pacjentki po usunięciu nowotworu piersi będą mogły uniknąć trwających kilka tygodni naświetleń pooperacyjnych.

"Dla wielu pacjentek chirurgiczne usunięcie nowotworu piersi nie oznacza końca problemów. Po operacji zazwyczaj należy przeprowadzić kilkutygodniowy cykl naświetleń, zmniejszających ryzyko nawrotu choroby. Dzięki zbudowanej w NCBJ igle fotonowej, przeznaczonej do użycia jeszcze na etapie zabiegu chirurgicznego usuwania guza, w pewnych przypadkach naświetleń pooperacyjnych będzie można nawet całkowicie uniknąć" - poinformował rzecznik NCBJ, dr Marek Pawłowski, w przesłanym PAP komunikacie.

Igły fotonowe, czyli miniaturowe akceleratory medyczne, generują promieniowanie rentgenowskie o precyzyjnie ustalonych cechach. Mogą m.in. likwidować ewentualne ogniska nowotworu pozostałe po chirurgicznym usunięciu guza piersi.

Jak opisano w komunikacie NCBJ, igła fotonowa NALR (Niskoenergetyczny Akcelerator z Lampą Rentgenowską) jest przeznaczona do brachyterapii elektronowej, czyli naświetlania chorego narządu od wewnątrz. Po operacyjnym usunięciu nowotworu, końcówka igły zostanie wprowadzona przez chirurga w miejsce po guzie.

NALR jest niewielki i w całości mocowany na manipulatorze - lekarz będzie mógł go swobodnie przemieszczać i zablokować w wybranym położeniu. Na czas naświetlania, wynoszący ok. 20 minut, personel opuści salę operacyjną - czytamy w komunikacie. - Dzięki komunikacji z komputerem i ciągłemu pomiarowi promieniowania generowanego przez igłę, prowadzący zabieg będą mieli stałą kontrolę nad jego przebiegiem i nad bieżącymi parametrami pracy urządzenia. Po naświetleniu rana pooperacyjna będzie zaszywana, a pacjentka już następnego dnia będzie mogła udać się do domu.

,,Żywotność naszej igły oceniamy na przynajmniej kilkanaście tysięcy godzin naświetleń. Wśród urządzeń na rynku to wynik bardzo dobry" - deklaruje technolog inż. Piotr Mazerewicz z NCBJ.

NALR to akcelerator elektronów, w którym wiązka elektronów jest przyspieszana w polu elektrycznym o napięciu ok. 50 tys. woltów i kierowana do wnętrza kilkunastocentymetrowej rurki o średnicy sześciu milimetrów. Na końcu rurki znajduje się berylowy kubek z naniesioną na dnie warstwą srebra pełniącą rolę tarczy. Uderzające w tarczę elektrony generują promieniowanie rentgenowskie, które rozchodząc się we wszystkich kierunkach niszczy komórki nowotworowe. ,,Jednorodny, sferyczny rozkład promieniowania wokół końcówki igły pozwoli lekarzowi precyzyjnie zaplanować przebieg naświetlania" - wyjaśnia Mazerewicz.

,,Wiązka elektronów ma średnicę mniejszą od jednego milimetra. Aby nie zsunęła się z tarczy, zabezpieczyliśmy ją nawet przed tak subtelnymi efektami, jak zmiana orientacji urządzenia w ziemskim polu magnetycznym" - opisuje prof. Mieczysław Słapa z NCBJ. Wprowadzone zabezpieczenia gwarantują, że w przypadku przekroczenia dozwolonych parametrów pracy igła wyłączy się samoczynnie. Dodatkową zaletą są niewielkie rozmiary igły. Nie tylko nie zajmuje ona miejsca na sali operacyjnej, ale dzięki swej mobilności może być, stosownie do potrzeb, wypożyczana innym placówkom.

Jak poinformował dr Pawłowski, prace nad wersją demonstracyjną igły fotonowej do naświetleń nowotworów piersi zostały ukończone w 2011 roku. Do badań klinicznych pierwsze urządzenie trafi najprawdopodobniej już za kilka miesięcy. Igła została skonstruowana przez naukowców i inżynierów z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku w ramach projektu ,,Akceleratory i detektory".

Projekt współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Obejmuje budowę urządzeń demonstracyjnych do trzech rodzajów akceleratorowych terapii nowotworów.

PAP - Nauka w Polsce

lt/ agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Implanty piersi protezy stosowane w celu powiększenia rozmiarów kobiecych piersi z powodów kosmetycznych (tzw. augmentacja piersi, powiększenie piersi albo mammoplastyka z powiększeniem piersi) w celu odtworzenia brakującej usuniętej piersi (np. po mastektomii albo w wadach wrodzonych), a także w ramach zmiany płci. Według Amerykańskiego Towarzystwa Chirurgów Plastycznych, augmentacja piersi jest najczęściej wykonywanym zabiegiem chirurgicznym w USA. W 2006 roku w tym kraju przeprowadzono 329.000 takich zabiegów. pełny tekst

Orbita fotonowa - szczególna orbita fotonu wokół czarnej dziury, która charakteryzuje się tym, że odległość fotonu od centrum pola grawitacyjnego nie ulega zmianie w trakcie ruchu. Fotony krążą po takiej orbicie nie oddalając się ani nie zbliżając do czarnej dziury. W przypadku nierotującej czarnej dziury (rozwiązanie Schwarzschilda), orbita fotonowa znajduje się w odległości 1,5 promienia Schwarzschilda od centrum grawitacji, czyli wyraźnie ponad horyzontem czarnej dziury. Jest to orbita kołowa o najmniejszym możliwym promieniu cząstki materialne mają orbity kołowe o promieniu zawsze większym od orbity fotonowej. Orbita fotonowa jest niestabilna, najmniejsze zaburzenie w ruchu fotonu spowoduje jego ucieczkę do nieskończoności lub spadnięcie pod horyzont czarnej dziury. Jeżeli czarna dziura rotuje (rozwiązanie Kerna), to ruch fotonu w płaszczyźnie równikowej zależy od tego, czy foton krąży po orbicie zgodnej czy przeciwnej do kierunku rotacji czarnej dziury. Istnieją wówczas dwie orbity fotonowe. Istnienie całej sfery orbit fotonowych nie tylko w płaszczyźnie równikowej, badał Teo (2003). pełny tekst

Mastektomia - zabieg amputacji piersi spowodowany najczęściej rakiem piersi, choć przechodzą go również transseksualiści typu k/m (kobieta/mężczyzna) w ramach operacyjnej zmiany płci. pełny tekst

Herb powiatu średzkiego na tarczy późnogotyckiej w polu czerwonym orzeł srebrny o złotym dziobie i złotych szponach, ze złotą półksiężycową przepaską u góry piersi. Na piersi orła, środkiem, tarcza sercowa, w której w czerwonym polu znajduje się lew wspięty złoty, patrzący. pełny tekst

Piersi (Kukiz i Piersi) - polski zespół rockowy powstały w 1984 roku w Jarocinie. Encyklopedia Polskiego Rocka Gnoińskiego i Skaradzińskiego podaje mylnie, że w Niemodlinie. Kukiz opowiada, że on lub Jezioro (pierwszy gitarzysta Piersi) znaleźli w JOK-u śpiewnik z wierszami socrealistycznymi i wtedy postanowili do kilku z nich dopisać melodie. To było już w trakcie Jarocina 84. Kukiz występował wtedy z zespołem Aya RL. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".