Jajko - niezwykle wytrzymała konstrukcja :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Średniowieczne jajka na wystawie archeologicznej w Krośnie

Dni otwarte Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

20 lat Szkoły Języka i Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego

Uczeni z Uniwersytetu Śląskiego odkryli nowe minerały

Doktorat honoris causa Uniwersytetu Śląskiego dla Sławomira Mrożka

Zaledwie 3 surowe kurze jajka są w stanie utrzymać ciężar dorosłego człowieka. Ze względu na swój kształt i przeznaczenie, czyli ochronę zarodka, jajko to niezwykle wytrzymała konstrukcja - przypominają fizycy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

O wytrzymałości jajka świadczy prosty eksperyment, przygotowany przez dr Anetę Szczygielską z Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego. Do plastikowego blatu przyklejono podstawki, wypełnione pianką do uszczelnień. Szczygielska ustawiła w nich na sztorc 3 surowe jajka, przykryła je identycznym blatem od góry i weszła na całą konstrukcję. Jajka pozostały całe, choć nacisk na każde z nich wyniósł ok. 20 kg. Jak ujawniła Szczygielska, największy ciężar, jaki wytrzymały w tym eksperymencie jajka, to 156 kg - tyle ważył kolega-naukowiec z uniwersytetu w Madrycie.

Według Szczygielskiej, zasługę można przypisać m.in. kształtowi jajka. Już starożytni wiedzieli, że konstrukcje oparte na łuku są niesamowicie wytrzymałe - Rzymianie wznieśli wiele olbrzymich gmachów wykorzystując właśnie łuk.

,,Siły, jakie działają na łuk, rozkładają się równomiernie, z żadnej strony nie działa większa siła. Dzięki temu rozkładowi konstrukcja wytrzymuje duże obciążenie. Natura wytworzyła taki kształt, by ochraniać zarodek, który jest w jajku, przed ciężarem wysiadującej go matki. Powiedzenie, że obchodzimy się z czymś, jak z jajkiem, bo jest niezwykle kruche, nie jest więc do końca uzasadnione" - podkreśliła Szczygielska.

Fizyka może się też przydać każdej gospodyni domowej w przygotowaniach świątecznych. Jeśli ktoś z domowników, np. psotne dziecko, pomieszał jej surowe i ugotowane już na twardo jaja, można łatwo sprawdzić, które są które. W tym celu trzeba każde wprawić w ruch obrotowy, czyli zakręcić je na kuchennym blacie. Jajo ugotowane łatwiej wprawić w ruch i swobodnie wiruje, stosunkowo łatwo je też zatrzymać. Jajo surowe trudniej rozkręcić i trudniej zatrzymać.

,,Ugotowane wiruje łatwiej, bo wnętrze i skorupka tworzą jedną całość. W surowym jajku wnętrze jest płynne. Już Galileusz zauważył, że jeśli mamy ciało, które pozostaje w spoczynku, to ono chce ten spoczynek zachować. Ciężko więc wprawić je w ruch. Jeśli z kolei jest w ruchu, chce ruch kontynuować i ciężko je zatrzymać. Skoro wnętrze jest płynne, to nie chce się kręcić razem ze skorupką, ale skoro się już kręci, a my je zatrzymujemy, to wnętrze nadal wiruje i jajko chce dalej się kręcić. Trudno więc surowe jajko zatrzymać" - tłumaczyła Szczygielska.

PAP - Nauka w Polsce, Anna Gumułka

hes/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Jajowar urządzenie do gotowania jajek. Konstrukcja składa się z płyty grzewczej (z owalnymi miejscami na jajka) i przykrywki w kształcie kopuły (zrobionej zazwyczaj z metalu szlachetnego lub przeźroczystego plastiku). Bardziej zaawansowane modele pozwalają na wybieranie poziomu ugotowania jajka (można zazwyczaj wybierać pomiędzy trzema poziomami: na twardo, na półmiękko i na miękko) oraz posiadają dźwiękowy sygnał informujący o zakończeniu procesu gotowania. pełny tekst

Jajko na miękko jajko gotowane w wodzie tak długo aż dojdzie do całkowitego ścięcia białka, ale nie żółtka. Tak przygotowane jajka mogą być jedzone same, ewentualnie z dodatkiem, takim jak masło. pełny tekst

Jajko na twardo jajko gotowane w wodzie tak długo aż dojdzie do całkowitego ścięcia żółtka. Tak przygotowane jajka mogą być jedzone same, ewentualnie z dodatkami, takimi jak majonez, chrzan czy musztarda, mogą też stanowić część innych potraw na przykład sałatek, kanapek czy zup. pełny tekst

Scotch egg (z ang. "szkockie jajko") brytyjska potrawa w postaci smażonego na głębokim tłuszczu jajka na twardo zawiniętego w mielonym mięsie z dodatkiem przypraw oraz ziół, pokrytego panierką z bułki tartej. Scotch eggs, spożywane zwykle na zimno, są popularną przekąską spotykaną w pubach oraz zabieraną na pikniki. pełny tekst

Placki ziemniaczane prosta potrawa przygotowywana z ziemniaków smażonych na tłuszczu. Głównymi składnikami są starte surowe ziemniaki z dodatkiem cebuli, oraz jajka. Na Podlasiu dodawana jest odrobina pieprzu i majeranku. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".