Kandydat w konkursie Popularyzator Nauki 2011 - dr Tomasz Samojlik :: Konkursy i nagrody / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

"Mówimy po francusku" - portal do nauki języka dla dzieci

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

Film "Galileusz: Potęga teleskopu" w planetarium Centrum Nauki Kopernik

Spektakl "Visualise - piękno nauki". Konkurs!

"Forum Akademickie" nagrodziło najciekawsze artykuły młodych naukowców

Komiksowy żubry, ryjówka, bajkowy wilk i przyrodniczo zakręcony badacz Ernest Kociołek - to postaci stworzone na potrzeby popularyzacji przyrodoznawstwa wśród najmłodszych. Ich twórca dr Tomasz Samojlik na co dzień bada tajemnice Puszczy Białowieskiej. O swoich odkryciach opowiada na festiwalach nauki, szkoli przewodników, spotyka się z czytelnikami i publikuje popularnonaukowe artykuły. Badacz jest kandydatem - w kategorii Naukowiec/Instytucja Naukowa - w VII edycji konkursu "Popularyzator Nauki", organizowanego przez serwis Nauka w Polsce PAP przy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

"Książki dla dzieci i komiksy Tomasza Samojlika są próbą dotarcia do grup wiekowych, o których badacze w swej działalności popularyzatorskiej zazwyczaj zapominają. Za pomocą tych mediów można sprawić, by nawet najmłodsi odbiorcy mogli zetknąć się z dostosowanymi do ich wieku wiadomościami opartymi na badaniach naukowych. Jest to z pewnością jeden sposobów, by rozbudzić w dzieciach i młodzieży zainteresowanie przyrodoznawstwem i wykształcić w nich świadomą, otwartą wobec nauki postawę" - uważa rekomendujący tę kandydaturę prof. dr hab. Andrzej Zalewski, p.o. dyrektora Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży.

Podkreśla on, że we wszystkich wspomnianych pozycjach rysunki Tomasza Samojlika stanowią próbę rzetelnego naukowo, acz zabawnego i przystępnego dla dziecięcych odbiorców zilustrowania nierzadko trudnych zagadnień poruszanych przez autorów.

"Nawet najmłodsi odbiorcy mogli zetknąć się z dostosowanymi do ich wieku wiadomościami opartymi na badaniach naukowych. Jest to z pewnością jeden sposobów, by rozbudzić w dzieciach i młodzieży zainteresowanie przyrodoznawstwem i wykształcić w nich świadomą, otwartą wobec nauki postawę" - uważa dr Tomasz Samojlik, pracownik Zakładu Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży.

Od początku swojej działalności naukowej dr Samojlik starał się przedstawiać wyniki badań również szerszej, nienaukowej publiczności. Jego działalność popularyzatorska obejmowała cykle wykładów w ramach festiwali nauki, szkoleń przewodników, spotkań z czytelnikami w bibliotekach oraz prezentacji i prelekcji dla młodzieży w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i liceach (ponad 130 prezentacji i wykładów w latach 2003-2011), udział w audycjach radiowych (Program 2 i 3 Polskiego Radia).

Wyniki swoich badań zawarł w publikacjach popularnonaukowych w periodykach o zasięgu międzynarodowym (np. "IHDP Update", "Academia"), ogólnokrajowym (np. "Wiedza i Życie", "Łowiec Polski", "Charaktery"), jak i lokalnym (np. "Matecznik", "Kurier Hajnowski"). W sumie w latach 2003-2011 opublikował 45 artykułów.

W 2011 roku dr Samojlik, wraz ze współpracownikami, opracował serię plakatów popularyzujących wiedzę o żubrze w ramach projektu Kraina Żubra, realizowanego przez Zakład Badania Ssaków PAN.

Wiedzę o historii przyrodniczej Puszczy Białowieskiej popularyzuje książka pod jego redakcją pt. "Ochrona i łowy. Puszcza Białowieska w czasach królewskich". Zamieszczone w niej eseje naukowe prezentują wyniki badań nad historią użytkowania i ochrony puszczy. Czytelnicy znajdą tu opisy polowań królewskich, zasady ochrony żubra jako królewskiej zwierzyny i informacje na temat tradycyjnego użytkowania zasobów leśnych na podstawie tzw. praw wchodowych. Książka została wydana w dwóch wersjach językowych - polskiej i angielskiej.

W ostatnich kilku latach Samojlik włączył w orbitę działalności popularyzatorskiej również najmłodszych. Do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym skierował serię książeczek o żubrze Pompiku wydaną przez wydawnictwo Aksjomat z Krakowa. Do tej pory ukazały się cztery tomy opowieści o ciekawskim żubrze, który rozwiązuje leśne zagadki poznając przy okazji inne zwierzęta mieszkające w puszczy, procesy w niej zachodzące i zależności między różnymi grupami organizmów. Każdy tom to 12 ilustrowanych opowieści.

Dla dzieci w wieku szkolnym dr Samojlik napisał i zilustrował książkę pt. "Wilk Ambaras" (przygotowywana do wydania przez Oficynę Wydawniczą Multico z Warszawy na początku 2012 r.). Główny bohater książki, wilczy szczeniak Ambaras, przychodzi na świat pozbawiony zmysłu o absolutnie podstawowym dla wilków znaczeniu - węchu. Śledząc jego perypetie czytelnicy poznają wilcze zwyczaje, interakcje między wilkami a środowiskiem, organizację wilczej watahy, wreszcie zagrożenie, jakim dla tego gatunku jest cywilizacja.

Jak deklaruje autor, nadrzędnym celem przyświecającym książce jest próba odkłamania wizerunku wilka jako agresywnej bestii i jednoznacznie złego bohatera popularnych, choć zupełnie nieadekwatnych w kwestiach przyrodniczych, baśni i opowieści dla dzieci. Książka uzyskała rekomendację Stowarzyszenia dla Natury "Wilk".

Z kolei komiks edukacyjny "Ostatni żubr" (wyd. ZBS PAN w Białowieży, 2009), jest skierowany do odbiorcy starszego, przynajmniej kilkunastoletniego. Opowieść o ostatnim żubrze w Puszczy Białowieskiej w 1919 roku jest okazją do przekazania czytelnikowi wiedzy na temat historii przyrodniczej, w tym wypadku związanej głównie z wyginięciem i restytucją żubra. W komiksie obok postaci fikcyjnych pojawiają się osobistości znane z historii nauki polskiej, jak prof. Władysław Szafer czy prof. Jan Jerzy Karpiński. Komiks opatrzony jest przypisami objaśniającymi trudniejsze wyrażenia czy zjawiska przyrodnicze. Angielska wersja komiksu ("The Last Bison") wydana została w 2011 roku, jest też dostępna online na stronach realizowanego przez ZBS PAN projektu Kraina Żubra www.krainazubra.pl

Dr Samojlik od stycznia 2009 roku w skierowanym do sześcio- i siedmiolatków miesięczniku "Abecadło" prowadzi stały "Kącik przyrodniczy Ernesta Kociołka", w którym główny bohater, niestrudzony badacz przyrody, opowiada o ciekawostkach związanych ze swoją pasją. Listę młodzieżowych publikacji naukowca zamykają komiksy "Żubr Żorż" oraz "Ryjówka przeznaczenia". W formie krótkich, zabawnych historyjek komentuje on zagadnienia dotyczące ekologii i ochrony żubra, ryjówek i rzęsorków.

Dotychczasowa działalność popularyzatorska i interdyscyplinarna postawa Tomasza Samojlika została wyróżniona nagrodą Prezesa PAN "Złoty Umysł - Mistrz Popularyzacji Wiedzy" 2007 w II edycji konkursu, którego celem jest poszukiwanie młodych talentów potrafiących przekazywać skomplikowaną wiedzę szerokiemu odbiorcy w sposób przystępny, interesujący i zrozumiały. W 2010 r. badacz odebrał nagrodę im. Artura Rojszczaka, przyznaną przez Klub Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Otrzymują ją młodzi, wyróżniający się uczeni, którzy charakteryzują się humanistyczną postawą, szerokimi horyzontami i umiejętnością przekraczania ram wąskich specjalizacji naukowych.

O pracy naukowej dra Tomasza Samojlika można przeczytać w serwisie Nauka w Polsce tutaj.

PAP - Nauka w Polsce

kol/ agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Irena Stasiewicz-Jasiukowa (ur. 11 lutego 1931 w Lidzie (obecnie Białoruś) zm. 21 marca 2011 w Warszawie) historyk nauki i kultury, profesor w Instytucie Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk, wykładowca Uniwersytet Warszawski, Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych), redaktor naczelna Kwartalnika Historii Nauki i Techniki (w l. 1975-1987), wieloletnia przewodnicząca Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN, znawczyni i miłośniczka Kresów, kolekcjonerka pisanek, twórczyni Muzeum Pisanki w Ciechanowcu. pełny tekst

Karolina Targosz (ur. 1938) - historyk, historyk nauki. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego - mgr historii (1961), mgr historii sztuki (1962), dr nauk humanistycznych w zakresie historii kultury (1965), od 1962 pracownik naukowy w Zakładzie, obecnym Instytucie Historii Nauki PAN dr habilitowany z zakresu historii nauki, prof. nadzwyczajny (1988), prof. PAN (1997), długoletni członek Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN i Komisji Historii Nauki PAU. pełny tekst

Nauki o obronności - jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona Uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). pełny tekst

Komitet Historii Nauki i Techniki PAN powstał w maju 1952 r. jako element organizacji Wydziału I Polskiej Akademii Nauk. W czasie kilkudziesięcioletniej historii zmieniała się nazwa, struktura i funkcje Komitetu. Początkowo był to Komitet Historii Nauki Polskiej, liczący zaledwie osiem osób, reprezentujących nauki społeczne. Pierwszym przewodniczącym został prof. Bogusław Leśnodorski. Nieco ponad rok później Komitet Historii Nauki Polskiej posiadał już 5 sekcji (Historii Nauk Społecznych; Historii Nauk Przyrodniczych; Historii Nauk Technicznych i Techniki; Podsekcję Historii Nauk Medycznych; Podsekcję Historii Urbanistyki i Architektury), stanowił organizację międzywydziałową, usytuowaną przy Prezydium PAN i skupiał przedstawicieli wielu dyscyplin naukowych. W 1956 r., podczas VIII Międzynarodowego Kongresu Historii Nauki (Florencja Mediolan) Komitet Historii Nauki PAN został członkiem Międzynarodowej Unii Historii i Filozofii Nauki/Oddział Historii Nauki i Techniki (International Union of History and Philosophy of Science/Division of History of Science and Technology). Komitet Historii Nauki i Techniki PAN swój obecny kształt i nazwę otrzymał w 1963 r. Od tamtej pory stale funkcjonuje jako komitet naukowy przy Wydziale I Nauk Społecznych PAN. Ważnym wydarzeniem był XI Międzynarodowy Kongres Historii Nauki (Warszawa Kraków 1965 r.) którego organizatorem i gospodarzem był Komitet Historii Nauki i Techniki PAN. pełny tekst

Nauki o bezpieczeństwie jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona Uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). pełny tekst

Polski Komitet Narodowy ds. Współpracy z Międzynarodową Unią Historii i Filozofii Nauki/Oddział Historii Nauki i Techniki - ciało kolegialne, wybierane na czteroletnią kadencję w tajnych wyborach, spośród pracowników nauki posiadających co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego. W praktyce skład osobowy Polskiego Komitetu Narodowego pokrywa się ze składem Komitetu Historii Nauki i Techniki Polskiej Akademii Nauk. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".