Kandydatura w konkursie Popularyzator Nauki 2011 - wykład prof. Karpińskiego "Czy rośliny są inteligentne?" :: Konkursy i nagrody / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

Najnowszy numer czasopisma "Science in School"

Prof. Marciniec autorem "Biblii hydrosiliowania"

Niebieska Karta - wyjaśnienie terminu; procedura "Niebieskie Karty"

Film "Galileusz: Potęga teleskopu" w planetarium Centrum Nauki Kopernik

Podczas swojego wykładu "Czy rośliny są inteligentne?" prof. Stanisław Karpiński pokazał, że komputery kwantowe możemy znaleźć w swoim domu - np. w doniczkach na parapecie i uświadomił, że wizja inteligentnych roślin w filmie "Avatar" wcale nie jest daleka od rzeczywistości. Wykład prof. Karpińskiego ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, wygłoszony w ramach spotkań "Horyzonty poznania SWPS", kandyduje do wyróżnienia - w kategorii Prezentacja popularnonaukowa - w VII edycji konkursu "Popularyzator Nauki". Konkurs jest organizowany przez serwis Nauka w Polsce PAP przy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Uczestnicy spotkania z prof. Karpińskim mogli sobie uświadomić, jak przydatne są szerokie horyzonty myślowe w próbach zrozumienia mechanizmów wytworzonych przez ewolucję. Wykład nie dotyczył bowiem tylko biologii, ale zahaczał o biofizykę, fizykę, chemię, a nawet filozofię.

Podczas wykładu można się było dowiedzieć, że w czasie fotosyntezy (podobnie jak u zwierząt w procesie widzenia) - informacja o świetle zapisywana i przetwarzana jest dzięki zjawiskom kwantowym. Rośliny są zdolne do zamiany informacji kwantowej na informacje numeryczną, która steruje ich fizjologią. Tak więc komputery kwantowe są znacznie bliżej, niż by się mogło nam wydawać. Prelegent wyjaśnił też, że dzięki promieniom słonecznym rośliny uodparniają się na choroby i opowiadał, jak rośliny mogą porozumiewać się między sobą za pomocą sygnałów chemicznych.

W czasie spotkania na SWPS, biolog przypomniał film "Avatar", który wyświetlano w kinach w czasie, kiedy naukowiec publikował swój artykuł o myślących roślinach. "Intuitywnie James Cameron pokazał świat niby science fiction, który dla mnie jest jednak światem "science". (...) Reżyser krytykowany był w Polsce za to, że pokazując myślące i komunikujące się rośliny, przekroczył nawet normy konwencji science fiction. A my, jako naukowcy, wiedzieliśmy już wtedy, że rośliny rzeczywiście wymieniają się informacjami i tworzą bardzo skomplikowaną i w pewnej formie biologicznie inteligentną sieć" - wyjaśnił badacz w rozmowie z PAP.

Karpiński podczas "Horyzontów poznania" próbował otworzyć oczy publiczności na całkowicie odmienną formę inteligencji, jaką posługują się rośliny. Przyznał, że tak jak mózg ma inteligentną sieć połączeń, dzięki której mamy świadomość, tak istnieją inne sieci, które też mają inną formę inteligencji. Jak powiedział, dopiero od niedawna wiadomo, że w roślinach chloroplasty mogą komunikować się między sobą, nawet gdy są od siebie oddalone i znajdują się innych liściach. Za pomocą sygnałów elektrochemicznych wymieniają informacje i modyfikują swoje działania, aby dostosować się do zmieniających się warunków. "Stopień komplikacji sieci połączeń jest taki, jak w sieciach neuronowych" - zaznaczył.

Podczas swojego wykładu badacz wyświetlał filmy pokazujące, jak mimoza wstydliwa szybko zwija swoje liście, kiedy się ją dotknie i jak rosiczka - chociaż nie ma mięśni - zamyka się błyskawicznie więżąc ofiarę. Jak wyjaśniał badacz, rośliny aby przeżyć, muszą w każdej chwili wykonywać skomplikowane obliczenia np. przewidywać zmiany nasłonecznienia czy wilgotności, planować wzrost, przewidywać, ile nasion wyprodukować, a ile zaabsorbowanej energii słonecznej wypromieniować przez fluorescencję chlorofilu. Karpiński wyjaśnił, że rośliny nie biorą kredytów, tylko optymalnie gospodarują się tym co w danym sezonie jest osiągalne. Czyli w jednym roku dadzą większy a w innym ta sama roślina wyda mniejszy plon nasion. Nigdy nie zaciągają kredytów, czyli nie żyją na kredyt. "Roślina daje nam solidną lekcję ekonomii!" - zaznaczył.

W rozmowie z PAP prof. Karpiński przyznał, że popularyzatorami nauki, którzy wywarli na niego największy wpływ byli Stanisław Lem, Isaac Asimov, Artur C. Clarck, James Cameron i Stanley Kubrick. "To m.in. dzięki nim mam szerokie zainteresowania" - przyznał.

Naukowcem postanowił zostać, kiedy był jeszcze uczniem i obserwował lot Apolla 11 na Księżyc. Początkowo chciał być astronautą albo astronomem, ale w końcu zajął się biologią. Jak stwierdził, zajął się roślinami, bo nie chciał badać zwierząt, w których ciała trzeba by było ingerować. A rośliny wtedy traktowane były jak "bezmyślne zielsko". Karpiński stwierdził, że mimo kolejnych odkryć trudno jest zmienić u ludzi sposób myślenia o roślinach, nawet w środowisku naukowym.

Prof. dr hab. Stanisław Karpiński jest biologiem i filozofem. Wykładał na Uniwersytecie Sztokholmskim. Należy do wąskiej grupy najczęściej cytowanych polskich biologów. Jego artykuły publikowane były w prestiżowych czasopismach naukowych, m.in.: "Science", "Plant Cell", "Plant Journal" czy "Plant Physiology". Naukowiec obecnie realizuje badania nad molekularnymi i genetycznymi mechanizmami kontrolującymi odpowiedzi obronne i aklimatyzacyjne roślin przed biotycznymi i abiotycznymi czynnikami stresowymi.

Spotkanie z prof. Karpińskim odbyło się w październiku 2011 r. ramach cyklu "Horyzonty poznania SWPS". Jest to cykl 10 spotkań z wybitnymi, często głoszącymi niepopularne idee, naukowcami, który za cel stawia sobie popularyzowanie najnowszych i przełomowych, często nieznanych powszechnie osiągnięć nauki z różnych dziedzin, wymianę doświadczeń i stymulowanie dyskusji pomiędzy przedstawicielami środowiska akademickiego i naukowego oraz innymi uczestnikami spotkań.

Wykład można obejrzeć na stronie: http://www.swps.pl/uczeln...sa-inteligentne

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Karolina Targosz (ur. 1938) - historyk, historyk nauki. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego - mgr historii (1961), mgr historii sztuki (1962), dr nauk humanistycznych w zakresie historii kultury (1965), od 1962 pracownik naukowy w Zakładzie, obecnym Instytucie Historii Nauki PAN dr habilitowany z zakresu historii nauki, prof. nadzwyczajny (1988), prof. PAN (1997), długoletni członek Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN i Komisji Historii Nauki PAU. pełny tekst

Buchta zwój liny ułożony specjalnie w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania. Większe liny buchtuje się na pokładzie statku w różnego rodzaju kształty (często ozdobne), mniejsze zwija się i wiesza w ten sposób, aby jednym prostym ruchem można je było rozwiązać. Staranne buchtowanie liny, szczególnie na żaglowcach, ma bardzo duże znaczenie, gdyż zdarza się wiele sytuacji, w których natychmiastowe skorzystanie z liny jest niezbędne dla bezpieczeństwa statku, np. podczas wykonywania nagłych manewrów (sztorm, uniknięcie kolizji itp.). pełny tekst

Rośliny wiecznie zielone lub rośliny zimozielone w botanice mianem tym określa się rośliny, u których występuje całoroczny przyrost nowych liści, przy czym stare liście zrzucane są stopniowo, także w okresie całorocznym lub wieloletnim, przez co roślina jest cały czas zielona, nigdy nie tracąc wszystkich liści. pełny tekst

Splot liny połączenie dwóch lin kręconych lub zaplecenie pokrętek na końcu liny. Istnieje wiele rodzajów splotów o różnych zastosowaniach. Sploty można wykonywać zarówno na linach miękkich jak i stalowych. Sploty na linach stalowych nazywane są szplajsami. pełny tekst

Rośliny wiecznie zielone lub rośliny zimozielone w botanice mianem tym określa się rośliny, u których występuje całoroczny przyrost nowych liści, przy czym stare liście zrzucane są stopniowo, także w okresie całorocznym lub wieloletnim, przez co roślina jest cały czas zielona, nigdy nie tracąc wszystkich liści. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".