Koło :: Wynalazki / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Instytut Języka Polskiego wybiera najważniejsze "słowo 2011 roku"

Naukowcy odkryli nowe zastosowanie starego, dobrego lejka - skupianie światła!

Eksperci: po 50. roku życia dno oka trzeba badać co roku

Palenie tytoniu w niemal 60% przyczyną różnicy między umieralnością kobiet i mężczyzn w Europie

Autor Bloga Roku 2010: przybliżanie polskiej historii to misja

Wyzwania związane z wielojęzycznością w Europie - najważniejsze odkrycia projektu "Języki w sieci doskonałości europejskiej", Bruksela,, Belgia

W dzisiejszych czasach koła znajdują zastosowanie niemal wszędzie - w samochodach, pociągach, samolotach i różnego rodzaju maszynach. Trudno sobie wyobrazić bez nich świat - świat, w którym ogromne ciężary trzeba byłoby ciągnąć po ziemi na saniach lub rolkach, a transport ludzi i towarów na duże odległości w ogóle by nie istniał. Koło wymyślono około 3500 roku p.n.e w Mezopotamii, krainie położonej między rzekami Tygrys i Eufrat, na obszarze obecnego Iraku. Zastosowano je po raz pierwszy w wozach, używanych do transportu ciężkich ładunków, oraz w rydwanach, które stały się ulubionymi pojazdami wojennymi starożytnych Egipcjan i Hetytów (ludu żyjącego niegdyś na terenie dzisiejszej Turcji).

Na początku koła wytwarzane były w ten sposób, że łączono trzy kawałki drewna biegnącą w poprzek deską. Otrzymaną kwadratową tarczę cięto tak, by uzyskać okrąg. Tam gdzie drewno występowało rzadziej, koła robiono z kamienia. Najwcześniejsze drewniane i kamienne egzemplarze były wytrzymałe, ale ciężkie. Zęby je obrócić, należało użyć dużej siły, a ich łożyska zużywały się stosunkowo szybko. Poczyniono wiele prób, by wyprodukować lżejsze koła. W tym celu w tworzącej je tarczy wycinano np. otwory. Najskuteczniejszą metodą okazało się jednak zastosowanie szprych. Koło takie wynaleziono niezależnie w północnej Europie, w Chinach i w zachodniej Azji, a po roku 2000 p.n.e. było już ono szeroko rozpowszechnione. W owym czasie kół używano w wielu rejonach świata, chociaż niektóre późniejsze cywilizacje, takie jak np. żyjący w środkowej Ameryce Aztekowie, radziły sobie bez nich.

Grafika
Źródło: http://pl.wikipedia.org/w...=20070826184449 (sfotografowane w Muzeum Tatry)
Licencja: Creative Commons Attribution 2.5.
Autor: Marek Czerwiński

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Aram-Naharaim (Aram położone między dwiema rzekami; międzyrzecze) według Biblii obszar między rzekami Eufrat i Tygrys w Mezopotamii lub rzekami Eufrat i Orontes. W związku z ekspansją Aramejczyków ze swych pierwotnych terytoriów na zachód, nazwę Aram-Naharaim rozciągnięto również na Syrię. Kraj Aram tworzyło szereg małych państewek. W Aram-Naharim leżało miasto Peor. pełny tekst

Taczka - mały wózek z jednym lub dwoma kółkami, częściowo unoszony ręcznie, używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach. Taczki wyposażone są w dwa uchwyty, przy pomocy których są unoszone i pchane, rzadziej ciągnięte, przez człowieka. Wykonywane są z drewna, metalu, plastiku lub kombinacji tych materiałów. Znajdują szerokie zastosowanie w ogrodnictwie i na placach budów. pełny tekst

Świat społeczny albo świat życia (niem. Lebenswelt) - w ujęciu fenomenologicznym, świat otaczający jednostkę pojmowany przez nią subiektywnie jako świat realny. Specyfiką takiego widzenia świata jest brak wątpliwości w jego realność. Jako Lebenswelt można rozumieć świat życia codziennego, codziennych doznań i działań jednostki, ale także świat marzeń sennych, fantazji czy doznań religijnych. pełny tekst

Sztuka starożytnej Mezopotamii przejaw działalności artystycznej człowieka na obszarze, położonym w dorzeczu Tygrysu i Eufratu, w okresie od VI tysiąclecia p.n.e., tj. początków rolnictwa, do VI wieku p.n.e., tj. do upadku ostatniego niezależnego państwa na tym terenie. pełny tekst

Świat społeczny albo świat życia (niem. Lebenswelt) - w ujęciu fenomenologicznym, świat otaczający jednostkę pojmowany przez nią subiektywnie jako świat realny. Specyfiką takiego widzenia świata jest brak wątpliwości w jego realność. Jako Lebenswelt można rozumieć świat życia codziennego, codziennych doznań i działań jednostki, ale także świat marzeń sennych, fantazji czy doznań religijnych. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".