Koniec badań archeologicznych w Giżycku - odkryto 352 pochówki :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

Wkrótce polskie obchody "Światowego Tygodnia Mózgu"

Polskie obchody "Światowego Tygodnia Mózgu"

Od "junk food" można się uzależnić jak od kokainy

W centrum Giżycka zakończyły się tegoroczne badania archeologiczne prowadzone na cmentarzu przekształconym w latach 60. w park. Archeolodzy przyznają, że dostarczyły one ważnych informacji o obrządku pogrzebowym sprzed wieku.

"Odkryliśmy 352 pochówki, stan zachowania szkieletów był różny, uzależniony od tego czy zmarłych grzebano w bardziej piaszczystej czy gliniastej ziemi, od stopnia przerośnięcia korzeniami oraz od działalności grabarzy - wykopaliska ujawniły, iż nie okazywali oni większego szacunku dla odkopywanych szczątków, kości ze zniszczonych grobów najczęściej były porozrzucane wokół nowych pochówków i znajdowały się w obrębie całych zasypisk. Tylko w trzech przypadkach stwierdzono, iż odkopane kości zostały z szacunkiem złożone w jednym miejscu" - poinformował PAP węgorzewski archeolog Jerzy Łapo, który prowadził badania przy wsparciu grupy wolontariuszy, lokalnych miłośników przeszłości.

Łapo przyznał, że podczas wykopalisk natrafiano na ślady makabrycznych zachowań grabarzy. Np. w przypadku niektórych zmarłych układ ich kości wskazywał, iż grabarze docierali do szczątków, kiedy jeszcze kości związane były tkankami miękkimi. "Widoki, na które natrafiali kopiący groby oraz fetor musiał być makabryczny" - przyznał archeolog.

Niemal wszyscy zmarli byli grzebani w trumnach, a w wielu przypadkach zachowały się brązowe szpilki, którymi spięte były pogrzebowe całuny. Wyjątek uczyniono dla płodu, skulone ciało dziecka było pierwotnie zawinięte tylko w tkaninę.

Groby sytuowane były wzdłuż osi wschód - zachód, z głową na zachód. "Pochówki bardzo często kumulowały się w ewidentnych skupiskach, które należy uznawać za kwatery rodzinne - zresztą do dnia dzisiejszego na dawnych cmentarzach ewangelickich można jeszcze obserwować analogiczne zjawisko" - podkreślił Łapo.

Archeolodzy spodziewali się większej ilości przedmiotów, które były wkładane do grobów. "Tymczasem największym +skarbem+ zmarłego stawała się trumna, nawet nie zawsze zbijana żelaznymi gwoździami. Trudno się dziwić, bowiem pierwsza połowa XIX stulecia na Mazurach nie należała do czasów prosperity" - podkreślił Łapo. Podczas badań udało się odkryć dwa położone jeden nad drugim groby osób ,,surdutowych" jak określano osoby bardziej majętne, wykształcone (najczęściej urzędników) - zachowały się ułożone w dwa pionowe rzędy guziki płaszczy.

Zaledwie w kilkunastu grobach znaleziono monety, które były w dłoniach zmarłych. "Dzieci dostawały po 1 miedzianym fenigu, dorośli - miedziane czterofenigówki lub srebrne półgrosze i grosze. Wkładanie zmarłym monet do grobów wiązało się raczej ze stanem majątkowym, a nie z +wiejską+ zabobonnością, choć zwyczaj ten nie należy do chrześcijańskich" - powiedział archeolog. Tam, gdzie znajdowano monety, zachowywały się też ślady po skórzanym obuwiu, a trumny zazwyczaj zbijane były gwoździami - byli to więc ludzie bogatsi.

Rozpoznane monety pochodziły z emisji z lat 1821-1851. Potwierdza to datowanie powstania tej najstarszej części nekropolii na drugą ćwierć XIX w.

Badania antropologiczne odkrytych szczątków wskazują, że stan zdrowia populacji był stosunkowo dobry, choć wielu zmarłych cierpiało na próchnicę. Zdaniem archeologa skala tego schorzenia była dużo mniejsza niż współcześnie. Rozpoznano także zwyrodnienia stawów, kostniaki, złamanie kości udowej, zmiany związane z syfilisem, są także podejrzenia o wodogłowie.

"Intrygujące odkrycia wiążą się też z dwoma grobami, zmarłym po śmierci odcięto górne części czaszki, zaglądając do mózgu. Najpewniej dokonał tego jeden z lekarzy powiatowych - także na prowincji trwały badania naukowe, wszak pierwsza połowa XIX w. to początek okresu nowożytnej medycyny" - powiedział Łapo.

Wykopaliska miały charakter badań wyprzedzających prace związane z rewitalizacją parku, w tym miejscu zaprojektowano fontannę. Wykopane szczątki zostaną uroczyście pochowane wiosną przyszłego roku, inaugurując obchody 400-lecia nadania praw miejskich Giżycku.

PAP - Nauka w Polsce

jwo/ ls/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonesia (BPUPKI) - indonezyjski komitet niepodległościowy, utworzony pod koniec japońskiej okupacji Holenderskich Indiach Wschodnich. pełny tekst

Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS. pełny tekst

Wykopaliska stratygraficzne - jest to jedna z dwóch metod eksploracji stanowiska archeologicznego. Polega na usuwaniu warstw archeologicznych zgodnie z ich układem i konturami. Warstwy są usuwane w kolejności odwrotnej do tej w jakiej powstawały. Historia stanowiska jest odsłaniana od czasów najnowszych do czasów najdawniejszych. Archeolodzy posługują się tą metodą prowadzenia wykopalisk kiedy tylko możliwe jest rozróżnienie warstw. Warstwy archeologiczne mają różne kształty, niejednakową miąższość oraz różny przebieg. Warstwy często są zaburzone, przemieszane przez działalność człowieka. Prowadzenie badań tą metodą jest pracochłonne i żmudne, przynosi jednak najlepsze efekty. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".