• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jerzy Nowosielski laureatem Nagrody im. Jerzmanowskich

    12.05.2010. 00:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Malarz Jerzy Nowosielski został laureatem Nagrody Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich. Uroczystość wręczenia nagrody, której wysokość wynosi 100 tys. zł, odbyła się w poniedziałek na Zamku Królewskim na Wawelu.

    Nagroda jest wyrazem najwyższego uznania dla osiągnięć artystycznych czcigodnego laureata oraz jego wytrwałej pracy na rzecz pojednania Kościołów i narodów" - zapisano w dyplomie, który wraz z medalem i nagrodą pieniężną trafi w ręce artysty.

    Ze względu na stan zdrowia laureat nie mógł wziąć udziału w uroczystości. W jego imieniu nagrodę odebrał prezes Fundacji Nowosielskich, Andrzej Starmach.

    Nagroda im. Jerzmanowskich była przyznawana w latach 1915-38 z ogromnego majątku powierzonego na ten cel PAU przez przemysłowca i filantropa Erazma Jerzmanowskiego. Nagrodę udało się wznowić w 2009 r., dzięki przychylności władz samorządowych Małopolski, które finansują ją z budżetu województwa.

    "Zebraliśmy się w Sali Zamku Królewskiego na Wawelu, aby oddać hołd dziełu życia prof. Jerzego Nowosielskiego - znakomitego artysty, malarza, rysownika, scenografa, ale także filozofa i teologa" - podkreślił marszałek województwa małopolskiego, Marek Nawara.

    Prezes PAU prof. Andrzej Białas mówiąc o historii Nagrody im. Jerzmanowskich, podkreślił, że "była dziełem niezwykłym nie tylko ze względu na swoją wartość". "Wysokość nagrody jest ważna, ale jej prestiż budują przede wszystkim laureaci, a trudno w polskiej nauce, kulturze czy działalności społecznej znaleźć nazwiska większe niż takie jak: metropolita Adam Sapieha, Henryk Sienkiewicz, Ignacy Paderewski, Napoleon Cybulski i Aleksander Brueckner" - dodał.

    Jerzy Nowosielski (ur. w 1923 r.) jest uważany za jednego z najwybitniejszych współczesnych polskich malarzy. Uprawia malarstwo ścienne, sztalugowe, rysunek oraz scenografię. Jego prace znajdują się we wszystkich ważniejszych kolekcjach muzealnych sztuki współczesnej w Polsce. Stworzone przez niego ikonostasy, drogi krzyżowe, wizerunki Chrystusa i Bogurodzicy należą do najwybitniejszych osiągnięć współczesnej sztuki sakralnej. Nowosielski jest autorem polichromii w wielu kościołach i cerkwiach, jest także autorem prac teoretycznych o ikonie i malarstwie.

    Już jako 16-latek zetknął się z ikonami w lwowskim muzeum. Zainspirowany tym doświadczeniem wstąpił do monasteru św. Jana Chrzciciela pod Lwowem. W klasztorze malował ikony i studiował swoich wielkich poprzedników. Nie został jednak mnichem, zachorował i musiał wyjechać do Krakowa. Wybuchła wojna i do zakonu nie mógł powrócić.

    W czasie okupacji Nowosielski studiował w krakowskiej Kunstgewerbeschule, a w latach 1945-1947 - na wydziale malarstwa ASP w Krakowie. Od 1945 do 1949 r. był członkiem Grupy Młodych Plastyków, a od roku 1957 członkiem-założycielem Stowarzyszenia Artystycznego Grupa Krakowska.

    W latach 1957-1962 wykładał w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi, od 1962 do 1993 r. był profesorem krakowskiej ASP. W swoim dorobku ma blisko 100 wystaw indywidualnych i ponad 250 zbiorowych w Polsce i za granicą. Jerzy Nowosielski jest doktorem honoris causa UJ. W 2008 r. został uhonorowany Złotym Medalem Gloria Artis.

    Fundusz przedwojennej Nagrody im. Jerzmanowskich powstał w oparciu o zapis testamentowy, zmarłego w 1909 r., inżyniera Erazma Jerzmanowskiego, który w USA dorobił się wielkiej fortuny w branży gazowniczej.

    Nagrodę nazywano "polskim Noblem". Jej wartość pieniężna odpowiadała 12 kg złota. W myśl "Aktu fundacyjnego" była przyznawana za "prace literackie, naukowe i humanitarne, dokonywane z pożytkiem dla ojczystego kraju". Pierwszym laureatem nagrody został w 1915 r. metropolita krakowski kard. Adam Stefan Sapieha, uhonorowany za działalność filantropijną w obliczu I wojny światowej.

    Do 1928 r. nagrodę przyznawano corocznie. Wielki kryzys znacząco uszczuplił kapitał fundacji, dlatego aby utrzymać prestiż i wysokość nagrody, przyznawano ją, co kilka lat - w: 1931, 1935 i 1938 r. Po II wojnie walory fundacji przestały istnieć. W 1952 r. nastąpiła też przerwa w funkcjonowaniu PAU, trwająca do 1989 r. Pierwszą laureatką Nagrody Jerzmanowskich po jej wznowieniu w 2009 r. została Janina Ochojska-Okońska. CZO

    PAP - Nauka w Polsce

    kap


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nagroda Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich pod patronatem Województwa Małopolskiego − polska nagroda przyznawana za działalność artystyczną, naukową lub społeczną. Nagroda Literacka Nike – polska nagroda literacka za książkę roku przyznawana od 1997 przez fundację tejże nagrody; celem nagrody jest promocja polskiej literatury współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem powieści; wysokość nagrody wynosi 100 000 złotych. Nagroda Kisiela została ustanowiona przez Stefana Kisielewskiego pod patronatem tygodnika „Wprost”. Przyznawana była przez niego samego od roku 1990, a po jego śmierci przez Kapitułę Nagrody Kisiela, składająca się z wszystkich dotychczasowych laureatów, Jerzego Kisielewskiego (syna twórcy nagrody) i Marka Króla (byłego redaktora naczelnego tygodnika „Wprost”). Nagroda Kisiela przyznawana jest w trzech kategoriach: polityk, publicysta i przedsiębiorca. Wyróżniane są osoby, które w mijającym roku osiągnęły szczególnie wiele i których działalność jest zgodna z duchem twórczości Kisiela. Obecnie żyje 56 laureatów nagrody.

    Premio Planeta – coroczna hiszpańska nagroda literacka, przyznawana za powieść hiszpańskojęzyczną przez wydawnictwo Planeta. Została ufundowana w 1952 roku przez José Manuela Larę, zwana jest też niekiedy nagrodą Lary. Jej laureat otrzymuje ok. 600 tys. euro, co jest drugą najwyższą, po Nagrodzie Nobla, sumą nagrody literackiej. Od 1974 roku przyznawana jest także nagroda pieniężna za drugie miejsce, wynosząca ok. 150 tys. euro. Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza - nagroda przyznawana przez Prezydenta Miasta Gdańska za wybitne osiągnięcia naukowe. Nagrodę, ustanowioną w 1987 roku, początkowo przyznawano jednej osobie rocznie. Od 2001 wprowadzono podział na nagrodę w kategorii nauk ścisłych i przyrodniczych oraz w kategorii nauk humanistycznych. Pomysłodawcami nagrody byli prezydent miasta Kazimierz Rynkowski oraz prof. Robert Szewalski. Uroczystość wręczenia Nagrody odbywa się rokrocznie 28 stycznia w rocznicę urodzin Jana Heweliusza

    Czeski Lew (czeski: Český lev) − czeska nagroda filmowa przyznawana za osiągnięcia filmowe i telewizyjne. Nagroda została ufundowana w 1993 roku. Jest to czeski odpowiednik Oscara. W Jury przyznającym nagrody zasiadają członkowie Czeskiej Akademii Filmowej i Telewizyjnej (CFTA). Początkowo nagrody były przyznawane produkcjom filmowym i telewizyjnym, jednak w 2004 roku powstała siostrzana nagroda Elsa przyznająca nagrody tylko za produkcje telewizyjne. Nagroda Gentnera-Kastlera – nagroda przyznawana przez Niemieckie Towarzystwo Fizyczne i Francuskie Towarzystwo Fizyczne za osiągnięcia w dziedzinie fizyki. Nagroda przyznawana jest od 1986 roku. Laureaci otrzymują srebrny medal, certyfikat oraz pieniądze. Nazwa nagrody to nazwiska Wolfganga Gentnera i Alfreda Kastlera.

    Nagroda Franza Kafki – nagroda literacka przyznawana corocznie przez czeskie Stowarzyszenie Franza Kafki i miasto Praga. Laureata wybiera międzynarodowe jury. Nagrodę wysokości 10 tysięcy dolarów otrzymuje pisarz lub pisarka dowolnej narodowości. Uroczystość wręczenia nagrody odbywa się w praskim ratuszu staromiejskim. Marian Stala (ur. 13 września 1952 w Tarnobrzegu) - polski krytyk i historyk literatury, profesor na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest stałym współpracownikiem „Tygodnika Powszechnego”, gdzie publikował felietony w cyklu Wyznania człowieka apolitycznego. Jest laureatem nagrody Fundacji Kościelskich (1991) i nagrody im. Kazimierza Wyki (1998). W latach 2006-2008 był jurorem Literackiej Nagrody Nike.

    Nagroda im. Andrzeja Bączkowskiego przyznawana jest przez Kapitułę Nagrody osobom, które – podobnie jak patron Nagrody, Andrzej Bączkowski – rozwiązują ważne problemy społeczne, stanowią wzór służby publicznej, działają w duchu porozumienia i współpracy – kierują się ideą działania "ponad podziałami".

    Wielka Nagroda Akademii Duńskiej (duń. Det Danske Akademis Store Pris) – najważniejsza duńska nagroda literacka, przyznawana przez Akademię Duńską od 1961. Pierwotnie przyznawana była corocznie, a od 1982 do dziś – co drugi rok. Od 2000 wysokość nagrody wynosi 300 000 koron.

    Trebbia – europejska nagroda przekazywana rokrocznie wybranym europejskim artystom, przedsiębiorcom, i mecenasom kultury. Nagrody Trebbia przyznawane są przez Międzynarodowy Komitet Nominacyjny w dwóch kategoriach: za wspieranie sztuki oraz za działalność twórczą. Nagroda została ustanowiona w 2000 roku. Co roku w marcu w Pradze odbywa się benefisowa gala, podczas której przekazywane są Europejskie Nagrody Trebbia dla twórców i mecenasów kultury. Trebbia obecnie ma 44 laureatów z 13 państw świata, a na cele dobroczynne jako dotąd przeznaczyła ok. 7 000 000 czeskich koron. Gra Roku – nagroda corocznie przyznawana przez Kapitułę Konkursu dla najlepszej w Polsce gry planszowej. Pierwotnie w latach 1985 -1993 nagroda była przyzwana przez magazyn "Świat Młodych". Ponownie pomysł przyznawania nagrody narodził się z końcem 2004 roku na forum dyskusyjnym portalu tematycznego Gry-Planszowe.pl. Tytuł Gra Roku jest przyznawany przez kapitułę konkursową najlepszej w Polsce grze planszowej, karcianej lub towarzyskiej skierowanej do młodzieży i dorosłych i wydanej w roku poprzedzającym rok, w którym przyznawana jest Nagroda. Celem przyznawania Nagrody jest popularyzacja gier planszowych w Polsce oraz promocja najlepszych tytułów wydanych w kraju.

    Dodano: 12.05.2010. 00:18  


    Najnowsze