• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kandydat w konkursie Popularyzator Nauki 2011 - dr Tomasz Samojlik

    06.12.2011. 07:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Komiksowy żubry, ryjówka, bajkowy wilk i przyrodniczo zakręcony badacz Ernest Kociołek - to postaci stworzone na potrzeby popularyzacji przyrodoznawstwa wśród najmłodszych. Ich twórca dr Tomasz Samojlik na co dzień bada tajemnice Puszczy Białowieskiej. O swoich odkryciach opowiada na festiwalach nauki, szkoli przewodników, spotyka się z czytelnikami i publikuje popularnonaukowe artykuły. Badacz jest kandydatem - w kategorii Naukowiec/Instytucja Naukowa - w VII edycji konkursu "Popularyzator Nauki", organizowanego przez serwis Nauka w Polsce PAP przy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    "Książki dla dzieci i komiksy Tomasza Samojlika są próbą dotarcia do grup wiekowych, o których badacze w swej działalności popularyzatorskiej zazwyczaj zapominają. Za pomocą tych mediów można sprawić, by nawet najmłodsi odbiorcy mogli zetknąć się z dostosowanymi do ich wieku wiadomościami opartymi na badaniach naukowych. Jest to z pewnością jeden sposobów, by rozbudzić w dzieciach i młodzieży zainteresowanie przyrodoznawstwem i wykształcić w nich świadomą, otwartą wobec nauki postawę" - uważa rekomendujący tę kandydaturę prof. dr hab. Andrzej Zalewski, p.o. dyrektora Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży.

    Podkreśla on, że we wszystkich wspomnianych pozycjach rysunki Tomasza Samojlika stanowią próbę rzetelnego naukowo, acz zabawnego i przystępnego dla dziecięcych odbiorców zilustrowania nierzadko trudnych zagadnień poruszanych przez autorów.

    "Nawet najmłodsi odbiorcy mogli zetknąć się z dostosowanymi do ich wieku wiadomościami opartymi na badaniach naukowych. Jest to z pewnością jeden sposobów, by rozbudzić w dzieciach i młodzieży zainteresowanie przyrodoznawstwem i wykształcić w nich świadomą, otwartą wobec nauki postawę" - uważa dr Tomasz Samojlik, pracownik Zakładu Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży.

    Od początku swojej działalności naukowej dr Samojlik starał się przedstawiać wyniki badań również szerszej, nienaukowej publiczności. Jego działalność popularyzatorska obejmowała cykle wykładów w ramach festiwali nauki, szkoleń przewodników, spotkań z czytelnikami w bibliotekach oraz prezentacji i prelekcji dla młodzieży w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i liceach (ponad 130 prezentacji i wykładów w latach 2003-2011), udział w audycjach radiowych (Program 2 i 3 Polskiego Radia).

    Wyniki swoich badań zawarł w publikacjach popularnonaukowych w periodykach o zasięgu międzynarodowym (np. "IHDP Update", "Academia"), ogólnokrajowym (np. "Wiedza i Życie", "Łowiec Polski", "Charaktery"), jak i lokalnym (np. "Matecznik", "Kurier Hajnowski"). W sumie w latach 2003-2011 opublikował 45 artykułów.

    W 2011 roku dr Samojlik, wraz ze współpracownikami, opracował serię plakatów popularyzujących wiedzę o żubrze w ramach projektu Kraina Żubra, realizowanego przez Zakład Badania Ssaków PAN.

    Wiedzę o historii przyrodniczej Puszczy Białowieskiej popularyzuje książka pod jego redakcją pt. "Ochrona i łowy. Puszcza Białowieska w czasach królewskich". Zamieszczone w niej eseje naukowe prezentują wyniki badań nad historią użytkowania i ochrony puszczy. Czytelnicy znajdą tu opisy polowań królewskich, zasady ochrony żubra jako królewskiej zwierzyny i informacje na temat tradycyjnego użytkowania zasobów leśnych na podstawie tzw. praw wchodowych. Książka została wydana w dwóch wersjach językowych - polskiej i angielskiej.

    W ostatnich kilku latach Samojlik włączył w orbitę działalności popularyzatorskiej również najmłodszych. Do dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym skierował serię książeczek o żubrze Pompiku wydaną przez wydawnictwo Aksjomat z Krakowa. Do tej pory ukazały się cztery tomy opowieści o ciekawskim żubrze, który rozwiązuje leśne zagadki poznając przy okazji inne zwierzęta mieszkające w puszczy, procesy w niej zachodzące i zależności między różnymi grupami organizmów. Każdy tom to 12 ilustrowanych opowieści.

    Dla dzieci w wieku szkolnym dr Samojlik napisał i zilustrował książkę pt. "Wilk Ambaras" (przygotowywana do wydania przez Oficynę Wydawniczą Multico z Warszawy na początku 2012 r.). Główny bohater książki, wilczy szczeniak Ambaras, przychodzi na świat pozbawiony zmysłu o absolutnie podstawowym dla wilków znaczeniu - węchu. Śledząc jego perypetie czytelnicy poznają wilcze zwyczaje, interakcje między wilkami a środowiskiem, organizację wilczej watahy, wreszcie zagrożenie, jakim dla tego gatunku jest cywilizacja.

    Jak deklaruje autor, nadrzędnym celem przyświecającym książce jest próba odkłamania wizerunku wilka jako agresywnej bestii i jednoznacznie złego bohatera popularnych, choć zupełnie nieadekwatnych w kwestiach przyrodniczych, baśni i opowieści dla dzieci. Książka uzyskała rekomendację Stowarzyszenia dla Natury "Wilk".

    Z kolei komiks edukacyjny "Ostatni żubr" (wyd. ZBS PAN w Białowieży, 2009), jest skierowany do odbiorcy starszego, przynajmniej kilkunastoletniego. Opowieść o ostatnim żubrze w Puszczy Białowieskiej w 1919 roku jest okazją do przekazania czytelnikowi wiedzy na temat historii przyrodniczej, w tym wypadku związanej głównie z wyginięciem i restytucją żubra. W komiksie obok postaci fikcyjnych pojawiają się osobistości znane z historii nauki polskiej, jak prof. Władysław Szafer czy prof. Jan Jerzy Karpiński. Komiks opatrzony jest przypisami objaśniającymi trudniejsze wyrażenia czy zjawiska przyrodnicze. Angielska wersja komiksu ("The Last Bison") wydana została w 2011 roku, jest też dostępna online na stronach realizowanego przez ZBS PAN projektu Kraina Żubra www.krainazubra.pl

    Dr Samojlik od stycznia 2009 roku w skierowanym do sześcio- i siedmiolatków miesięczniku "Abecadło" prowadzi stały "Kącik przyrodniczy Ernesta Kociołka", w którym główny bohater, niestrudzony badacz przyrody, opowiada o ciekawostkach związanych ze swoją pasją. Listę młodzieżowych publikacji naukowca zamykają komiksy "Żubr Żorż" oraz "Ryjówka przeznaczenia". W formie krótkich, zabawnych historyjek komentuje on zagadnienia dotyczące ekologii i ochrony żubra, ryjówek i rzęsorków.

    Dotychczasowa działalność popularyzatorska i interdyscyplinarna postawa Tomasza Samojlika została wyróżniona nagrodą Prezesa PAN "Złoty Umysł - Mistrz Popularyzacji Wiedzy" 2007 w II edycji konkursu, którego celem jest poszukiwanie młodych talentów potrafiących przekazywać skomplikowaną wiedzę szerokiemu odbiorcy w sposób przystępny, interesujący i zrozumiały. W 2010 r. badacz odebrał nagrodę im. Artura Rojszczaka, przyznaną przez Klub Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Otrzymują ją młodzi, wyróżniający się uczeni, którzy charakteryzują się humanistyczną postawą, szerokimi horyzontami i umiejętnością przekraczania ram wąskich specjalizacji naukowych.

    O pracy naukowej dra Tomasza Samojlika można przeczytać w serwisie Nauka w Polsce tutaj.

    PAP - Nauka w Polsce

    kol/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Popularyzacja nauki (popularyzacja wiedzy) – działania mające na celu uprzystępnienie wyników badań naukowych oraz przedstawienie problemów nauki szerokiej publiczności, podejmowane poza systemem szkolnictwa, jako jego uzupełnienie i wzbogacenie. Głównymi formami popularyzacji nauki są publikacje popularnonaukowe w postaci książek oraz publikacje i audycje w prasie, radiu, telewizji i w Internecie. Socjologia nauki (socjologia wiedzy naukowej) to jeden z działów szczegółowych socjologii. Jak ujął przedmiot zainteresowań tej nauki szczegółowej Paweł Rybicki : „Socjologia nauki nie ujmuje nauki w znaczeniu wytworów i systemów wiedzy, nie docieka bezpośrednio ich zawartości. Socjologia zajmuje się ludźmi uprawiającymi naukę, ich działalnością, stosunkami społecznymi, jakie zawiązują się między ludźmi nauki w ramach ich działalności, wreszcie powiązaniem tych ludzi i ich ugrupowań z szerszą społecznością.” Bogdan Jaroszewicz — kierownik Białowieskiej Stacji Geobotanicznej Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni wicedyrektor Białowieskiego Parku Narodowego. Zajmuje się ekologią lasu naturalnego. Członek wielu towarzystw i stowarzyszeń (Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Polskie Towarzystwo Służb Ochrony Przyrody, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Stowarzyszenie Miłośników Żubra, którego jest założycielem). Autor wielu publikacji i rozpraw naukowych. Swoją działalnością naukowo-dydaktyczną popularyzuje wartości naukowe i przyrodnicze Puszczy Białowieskiej. Wielokrotnie swoimi opiniami wspierał działania pozarządowych organizacji ekologicznych dostarczając argumentów dla ochrony Puszczy Białowieskiej

    Instytut Historii Nauki im. Ludwika I Aleksandra Birkenmajerów PAN jest placówką Polskiej Akademii Nauk założoną w 1954 r. Prowadzi badania w zakresie historii nauki, zarówno nauk społecznych, jak i nauk ścisłych i przyrodniczych oraz historii techniki, a także w zakresie dziejów oświaty i wychowania. Instytut składa się z dwóch zakładów: Zakładu Historii Nauk Społecznych, Oświaty i Organizacji Nauki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Społecznych, Dziejów Oświaty i Historii Organizacji Nauki oraz Zakładu Historii Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Techniki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Ścisłych i Techniki, Historii Medycyny, Historii Chemii i Farmacji oraz Historii Nauk Matematycznych. Instytut posiada własną bibliotekę naukową oraz własne wydawnictwo. Rada Naukowa Instytutu, której przewodniczącym jest Andrzej Kajetan Wróblewski, posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Siedzibą Instytutu jest Pałac Staszica w Warszawie. Od 2011 r. Instytut otrzymał imię Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów. Zdzisław Kazimierz Pucek (ur. 2 kwietnia 1930 w Radzyniu Podlaskim, zm. 13 września 2007 w Białowieży) – polski zoolog, teriolog, profesor zwyczajny doktor habilitowany nauk przyrodniczych, znawca biologii i ekologii żubra, członek rzeczywisty PAN, wieloletni dyrektor Zakładu Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży (ZBS PAN) oraz członek Rady Naukowej Białowieskiego Parku Narodowego. Autor 9 książek naukowych i blisko 200 publikacji prasowych.

    Nauki stosowane – część zgromadzonej wiedzy, która umożliwia rozwiązywanie określonych rzeczywistych problemów albo część działalności naukowej, która jest podejmowana w celu rozwiązania tych problemów. Tak zdefiniowana „nauka stosowana” spełnia treściowe i metodologiczne wymagania stawiane „nauce”. Podział wszystkich nauk na podstawowe i stosowane jest dyskusyjny, ponieważ wszystkie badania naukowe zwykle przynoszą korzyści, a badania podejmowane w celu rozwiązania istniejących problemów często wymagają wzbogacenia wiedzy podstawowej. Jacek Wysmułek (ur. 20 sierpnia 1937 r. w Pruszkowie koło Warszawy, zm. 21 stycznia 1983 w Białowieży) – wieloletni leśniczy w Białowieskim Parku Narodowym i Nadleśnictwie Białowieża. Twórca kilku szlaków w Puszczy Białowieskiej. Działacz i przewodnik PTTK. Twórca koncepcji ochrony drzew – pomników przyrody w Puszczy Białowieskiej. Współautor kilku opracowań na temat Puszczy Białowieskiej.

    Nauka – autonomiczna część kultury służąca wyjaśnieniu funkcjonowania świata, w którym żyje człowiek. Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników prowadzi do powstania wiedzy naukowej. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – urząd utworzony w Polsce 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3.

    Dodano: 06.12.2011. 07:53  


    Najnowsze