• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kandydat w konkursie Popularyzator Nauki 2011 - Stanisław Czachorowski

    15.12.2011. 07:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Popularyzuje biologię - głównie entomologię i ekologię, a także po części filozofię przyrody. Naukowo specjalizuje się w chruścikach, czyli niewielkich owadach, które - jak mówi - zbliżają go do rozwikłania zagadki życia. Wykładowca Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego prof. Stanisław Czachorowski jest jednym z inicjatorów Olsztyńskich Dni Nauki, twórcą kawiarni naukowej Klubu Profesorów Collegium Copernicanum, autorem wielu inicjatyw społecznych. Na blogu "Profesorskie gadanie" upowszechnia wiedzę i zaraża swoimi pasjami. Jest kandydatem - w kategorii Naukowiec/Instytucja naukowa - w VII edycji konkursu "Popularyzator Nauki", organizowanego przez serwis Nauka w Polsce PAP przy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    Zdaniem prof. Czachorowskiego, zarówno dydaktyk, jak i popularyzator musi mówić do ludzi a nie - w ich obecności. Popularyzacja jest nieco trudniejsza, bo wówczas przekaz kierowany jest do odbiorcy, który nie musi siedzieć na wykładzie ani czytać tekstu, nie można go postraszyć egzaminem, kolokwium czy zaliczeniem w indeksie.

    "Dzięki popularyzacji uczę się dobrej dydaktyki. Wiele pomysłów na wykłady dojrzewało podczas wystąpień lub w tekstach popularnych. I odwrotnie. W obu przypadkach chcę opowiadać o tym, co mnie nurtuje, co aktualne i nowe, przynajmniej dla mnie. Nie jest natomiast popularyzacją +odgrzewanie starych kotletów+ i na głos czytanie książek. Tak samo traktuję wykłady dla studentów biologii i biotechnologii" - zapewnia uczony.

    Profesor przyznaje, że poszukuje własnego "przepisu na udaną popularyzację", wciąż bowiem zmieniają się warunki i słuchacze, do których trzeba dostosowywać język przekazu. Odbiorcy to najczęściej studenci biologii, biotechnologii, socjologii, pedagogiki - różnych kierunków i różnego doświadczenia, dlatego ciągle trzeba szukać i patrzeć, czy publiczność słucha i rozumie - to bardziej dialog niż monolog. Jego zdaniem, warto skupić się na sednie, a nie na hermetycznym żargonie, bo studenci chcą rozumieć, a nie tylko zapamiętywać.

    Według prof. Czachorowskiego popularyzator uczy się, ucząc innych. Jest przekonany, że wtedy, gdy chcemy komuś coś opowiedzieć, zrelacjonować, automatycznie sami doprecyzowujemy i porządkujemy swoje myśli.

    Profesor pisał teksty drukowane w różnych czasopismach, m.in. "Eko-Bałtyk", teraz przekazuje wiedzę głównie w formie elektronicznej, choć nie zaniedbuje form tradycyjnych. Ceni sobie wykłady dla różnej publiczności: na uniwersytecie trzeciego wieku, dla uczniów - nawet w małych wioskach. Okazjonalnie występuje w radiu i telewizji. Popularyzacją jest dla niego także pomoc licealistom w zaplanowaniu i przeprowadzeniu eksperymentów w ramach olimpiady biologicznej.

    "Lubię także wykłady dla nie-biologów, np. dla pedagogów, ekonomistów, socjologów. Jest to i dydaktyka, i popularyzacja jednocześnie. Dydaktyka, bo w ramach kursowych zajęć; popularyzacja, bo mówienie do niespecjalistów. To wielka sztuka zainteresować ich biologią czy ekologią. Tu nie może być dyktowania ani specjalistycznego języka, od razu widać, kiedy się nudzą" - opowiada rozmówca PAP.

    Jak stwierdza, nie ma wielkiej różnicy między popularyzacją a publikowaniem artykułów naukowych, w obydwu przypadkach to zdawanie relacji z tego, co się przemyślało, zbadało, odkryło. Inny jest tylko odbiorca, a więc inny musi być język, zaś treść ta sama, choć zupełnie inaczej wyartykułowana.

    Prof. Czachorowski jest współtwórcą i głównym animatorem olsztyńskiej kawiarni naukowej. Jako formę popularyzacji odkrywa również blogi. Założył ich kilka - najbardziej osobisty charakter ma "Profesorskie gadanie", cytowany na stronie Nasz Olsztyniak w wersji elektronicznej i czasem papierowej. Więcej o blogach prowadzonych przez uczonego w wywiadzie dla serwisu Nauka w Polsce tutaj.

    Prof. Czachorowski jest przekonany, ciekawość jest właściwa wszystkim ludziom. Dla niego zdobywanie wiedzy nie może ograniczać się tylko do klasy szkolnej czy sali wykładowej. Obecnie taki punkt widzenia wzmacnia otwarcie się na kształcenie ustawiczne.

    "W czasie osobistych odkryć i olśnień w mózgu wyzwalane są endorfiny, swoisty sygnał nagrody. Tak więc poznawanie świata, odkrywanie, jest w nas mocno biologicznie zakorzenione. Tak samo jak odczuwamy przyjemność, gdy jemy, lub przyjemność z seksu. W tych dwu przypadkach sens biologiczny jest zrozumiały: by przetrwać. A co z myśleniem? To fascynująca zagadka. Tak czy siak, ludzie chcą poznawać rzeczywistość i są na wiedzę otwarci. Musi być tylko podana w dobrej, autentycznej postaci" - mówi biolog.

    Jest w tym wizja uniwersytetu otwartego i przekonanie, że wiedza powinna być dobrem publicznym, dostępnym dla wszystkich. Popularyzację wiedzy profesor traktuje jako element misji uniwersytetu i powinność pracownika naukowego.

    "Prawie wszystkie pieniądze na naukę idą z kieszeni podatnika. Trzeba zabiegać o swojego +chlebodawcę+. Inaczej uniwersytety będą zamykane. Popularyzacja to swoista forma promocji mojego uniwersytetu i mojego wydziału. Aby zdolni studenci chcieli do nas przychodzić muszą o nas wiedzieć i o naszych fascynujących poszukiwaniach, naszych badaniach. Dziennikarze tego nie napiszą, jeśli sami o nich nie wiedzą. W pewnym sensie popularyzacja jest +reklamą+, pokazywaniem, że coś ważnego i wartościowego się robi" - przekonuje popularyzator.

    Do swoich sukcesów popularyzatorskich profesor zalicza m.in. stworzenie zakładki "nauka" w gazecie internetowej olsztyn24 - teraz dział rozwija się sam, z małym udziałem inspiratora. Podobnie z gazetą internetową NewsBar Olsztyn. Czachorowski ma stały felieton w Wiadomościach Uniwersyteckich (miesięcznik UWM). "Profesorskie gadanie" dostało się na łamy prasy codziennej, gdzie cytowane są niektóre notki. Marzeniem uczonego jest stworzenie portalu "Olsztyn naukowy" i doprowadzenie do powstania muzeum nauki w Olsztynie.

    Prof. Czachorowski dodaje, że dobra popularyzacja wymaga pracy zespołowej, czego dowodem są coroczne Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki. W tym roku nowością była wystawa "Muzeum świni", gdzie z pozoru niepoważna kolekcja maskotek świni stała się pretekstem do opowiadania o badaniach fizjologicznych na tym gatunku, traktowanym jako zwierzę modelowe.

    "Po raz kolejny było dużo uczestników. Dni nauki ugruntowały się na trwałe. Jest w tym mój mały sukces, bowiem kilka lat temu powierzono mi obowiązki kierowania nimi i udało mi się +rozkręcić+ te inicjatywę. To przyjemność, kiedy już +kręci się+ samo. Ale to także efekt zbiorowy i zespołowy (nie tylko olsztyński), w końcu poprzez wiele różnorodnych działań udało się +wylansować+ rosnące zainteresowanie nauką" - ocenia.

    "Ale po co badać chruściki? Takie pytanie zadał mi mój starszy kolega na początku mojej kariery zawodowej. I staram się na nie odpowiedzieć. Przecież nie dla samych chruścików tylko! Taka jedna mała cegiełka, ale żeby miała sens to musi pasować do całości budowli - dobrze więc zastanawiać się interdyscyplinarnie i wyglądać poza swój maleńki ogródeczek. Muszę doczytywać sam w rożnych innych dyscyplinach, aby nie być jak ten koń z klapkami na oczach" - mówi prof. Czachorowski, tłumacząc swoje motywacje.

    PAP - Nauka w Polsce

    kol/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Popularyzacja nauki (popularyzacja wiedzy) – działania mające na celu uprzystępnienie wyników badań naukowych oraz przedstawienie problemów nauki szerokiej publiczności, podejmowane poza systemem szkolnictwa, jako jego uzupełnienie i wzbogacenie. Głównymi formami popularyzacji nauki są publikacje popularnonaukowe w postaci książek oraz publikacje i audycje w prasie, radiu, telewizji i w Internecie. Nagroda im. Profesora Hugona Steinhausa - nagroda naukowa przyznawana corocznie od 1995 przez Polską Fundację Upowszechniania Nauki i Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk za upowszechnianie i popularyzację nauki. Celem nagrody jest nagradzanie najlepszych popularyzatorów nauki a także przekonanie społeczeństwa, że nauka jest ważna i potrzebna a jej zagadnienia mogą być w sposób przystępny i fascynujący przedstawiane osobom niemającym profesjonalnego przygotowania. Instytut Geopolityki – ośrodek badawczy, powstały w Częstochowie 23.06.2007 r. Jest on ośrodkiem pozarządowym, w którym jest badana i poznawana geopolityka. Dziedzina ta ma wiele znaczeń, ale najpopularniejsze są trzy: geopolityka jako nauka, paradygmat badawczy, doktrynę polityczną. Instytut Geopolityki ma swój określony cel „jest nie tylko popularyzacja wiedzy z tego zakresu, lecz również wypełnianie roli swoistego laboratorium myśli […] Jedną z form naszej działalności jest umożliwienie prezentacji własnych publikacji dojrzałym, jak i początkującym geopolitykom.W naszym środowisku geopolitykę rozumiemy jako interdyscyplinarną naukę zajmującą się badaniem zależności ci między przestrzenią geograficzną a ośrodkami siły”. Obszary jakie przede wszystkim interesują Instytut to stosunki międzynarodowe, badanie bezpieczeństwa oraz obronności, nauka o geografii, nauki polityczne.

    Historia nauki – dziedzina wiedzy opisująca tworzenie się i rozwój wyspecjalizowanych nauk szczegółowych badających przebieg procesów przyrodniczych i społecznych. Jest to stosunkowo młoda dyscyplina uniwersytecka, trudna w uprawianiu na skutek konieczności łączenia dwu rodzajów kompetencji - orientacji w danej dziedzinie naukowej i umiejętności historyka. Trudność w opisie historii rozwoju nauki zaczyna się w momencie określenia jej przedmiotu. Nie istnieje bowiem nauka w ogóle, ale wyspecjalizowane dziedziny wiedzy, które wyodrębniły się z ogólnego tła religijno-filozoficznego, w różnym czasie, w różnych kręgach cywilizacyjnych, w różnych celach i wykształciły różnorodne, niesprowadzalne do wspólnego mianownika metody. Nauka – autonomiczna część kultury służąca wyjaśnieniu funkcjonowania świata, w którym żyje człowiek. Nauka jest budowana i rozwijana wyłącznie za pomocą tzw. metody naukowej lub metod naukowych nazywanych też paradygmatami nauki poprzez działalność badawczą prowadzącą do publikowania wyników naukowych dociekań. Proces publikowania i wielokrotne powtarzanie badań w celu weryfikacji ich wyników prowadzi do powstania wiedzy naukowej. Zarówno ta wiedza jak i sposoby jej gromadzenia określane są razem jako nauka.

    Warszawski Festiwal Nauki – coroczna impreza odbywająca się w przedostatnim tygodniu września w Warszawie, mająca za cel popularyzację nauki w społeczeństwie. Początkowo czas trwania Festiwalu obejmował jeden weekend, edycja która odbyła się w 2011 roku trwała 10 dni (od 16 do 25 września). FN jest współzałożycielem i członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Spotkań z Nauką EUSCEA. Centrum Nauki Kopernik – centrum nauki założone w 2005 w Warszawie, którego celem jest promowanie i popularyzacja nowoczesnej komunikacji naukowej. Zwiedzający mogą poznawać prawa przyrody poprzez samodzielne przeprowadzanie doświadczeń na interaktywnych wystawach. Centrum jest instytucją, powołaną i finansowaną przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.

    Dyskusja Wikipedysty:S.Czachorowski: Wikipedysta:S.Czachorowski/Jak cytować, Dyskusja wikipedysty:S.Czachorowski/Archiwum1, Dyskusja wikipedysty:S.Czachorowski/Archiwum2, Dyskusja wikipedysty:S.Czachorowski/Archiwum3, Dyskusja wikipedysty:S.Czachorowski/Archiwum4, Dyskusja wikipedysty:S.Czachorowski/Archiwum5 Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) powstało w 2003 roku. Rolą tej jednostki Uniwersytetu Jagiellońskiego jest wspieranie rozwoju nowoczesnej nauki m.in. poprzez marketing innowacji i badań naukowych, popularyzację wiedzy i promocję nowych metod komunikacji naukowej oraz aplikowanie o fundusze na rozwój uczelni.



    Wykład – metoda nauczania polegająca na ustnym przekazaniu wiedzy do słuchaczy, którzy przekazywaną im wiedzę otrzymują w milczeniu (w założeniu), zadając ewentualne pytania po zakończeniu wykładu (niekiedy dopuszcza się możliwość zadawania pytań w trakcie trwania wykładu). Jest to prawdopodobnie najczęstsza metoda nauczania stosowana względem osób dorosłych, w której osoba przekazująca wiedzę nie dyktuje tego, co słuchacz ma zapisać w zeszycie, a raczej prowadzi jak gdyby monolog, rozbudowaną wypowiedź na dany temat. Jeżeli istnieje ku temu potrzeba, słuchacze wykładu samodzielnie sporządzają notatki w trakcie wykładu, choćby notując kwestie niejasne aby zadać po wykładzie pytanie.

    Nauki stosowane – część zgromadzonej wiedzy, która umożliwia rozwiązywanie określonych rzeczywistych problemów albo część działalności naukowej, która jest podejmowana w celu rozwiązania tych problemów. Tak zdefiniowana „nauka stosowana” spełnia treściowe i metodologiczne wymagania stawiane „nauce”. Podział wszystkich nauk na podstawowe i stosowane jest dyskusyjny, ponieważ wszystkie badania naukowe zwykle przynoszą korzyści, a badania podejmowane w celu rozwiązania istniejących problemów często wymagają wzbogacenia wiedzy podstawowej.

    Centrum Nauki Kopernik – centrum nauki znajdujące się przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20 w Warszawie, którego celem jest promowanie i popularyzacja nowoczesnej komunikacji naukowej. Zwiedzający mogą poznawać prawa przyrody poprzez samodzielne przeprowadzanie doświadczeń na interaktywnych wystawach. Centrum jest instytucją, powołaną i finansowaną przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej. Dolnośląski Festiwal Nauki, do 2000 Wrocławski Festiwal Nauki – coroczna impreza odbywająca się pod koniec września i w październiku na Dolnym Śląsku, mająca za cel popularyzację nauki w społeczeństwie. Festiwal organizowany jest od 1998 roku, a obecną nazwę ma od 2001. Pierwszy festiwal z 1998 obejmował imprezy naukowe we Wrocławiu (3 dni), Jeleniej Górze, Legnicy i Wałbrzychu (1 dzień). Kolejne edycje stawały się z reguły coraz dłuższe i obejmujące więcej miast, tak że XV Festiwal w 2012 trwał 22 dni i oprócz w/w miast odbywa się także w Zgorzelcu, Dzierżoniowie, Głogowie, Bystrzycy Kłodzkiej i Ząbkowicach Śląskich. Organizatorami są uczelnie dolnośląskie i lokalne jednostki PAN, przy współudziale różnych instytucji kultury i firm. Inicjatorką powstania i głównym koordynatorem Festiwalu w pierwszych latach była prof. Aleksandra Kubicz z Uniwersytetu Wrocławskiego. W edycji w 2011 roku odbyło się przeszło 1200 imprez naukowych, które łącznie odwiedziło ponad 110 tys. osób.

    Dodano: 15.12.2011. 07:33  


    Najnowsze