• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kandydatura w konkursie Popularyzator Nauki 2011 - Stowarzyszenie Delta

    19.12.2011. 07:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    JuraParki - w Bałtowie, Solcu Kujawskim i Krasiejowie - popularyzują wiedzę o dinozaurach i czasach, w których żyły. Sprzyjają zacieśnianiu relacji rodzinnych i towarzyskich. Turystyka naukowa to efekt promocji regionów, w których zorganizowano parki jurajskie. JuraParki są obecne w mediach, sponsorują cykle programów i artykułów popularyzatorskich i rozwijają współpracę w uczonymi. Stowarzyszenie DELTA jest kandydatem - w kategorii Dziennikarz/Redakcja/Instytucja nienaukowa - w VII edycji konkursu "Popularyzator Nauki", organizowanego przez serwis Nauka w Polsce PAP przy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    Stowarzyszenie Delta jest właścicielem trzech placówek noszących nazwę JuraPark. Pierwsza z nich powstała w 2004 r. w Bałtowie (woj. świętokrzyskie), gdzie odkryto tropy dinozaurów. Jura Park Solec Kujawski, ulokowany w leśnej scenerii, działa od roku 2008. JuraPark Krasiejów został otwarty w 2010 r. w miejscu, gdzie odkryto cmentarzysko triasowych kręgowców, spośród których najbardziej znanymi są silezaury.

    "Jednym z podstawowych zadań statutowych Stowarzyszenia Delta jest troska o rozwój oświaty i wyrównywanie szans edukacyjnych. Stąd duży nacisk kładziemy na popularyzację nauki - głównie paleontologii, ale także biologii, geologii i geografii. Organizujemy prelekcje i spotkania z naukowcami" - wyjaśnia Monika Pękala z działu marketingu JuraParku.

    Wylicza, że ze stowarzyszeniem współpracują uczeni z Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie, Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Opolskiego i Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Do grona konsultantów Delty należą m.in. dr Gerard Gierliński (znawca dinozaurów a szczególnie ich tropów); dr Andrzej Boczarowski, (który zajmuje się rekonstrukcją prehistorycznego świata); mgr Grzegorz Niedźwiedzki, dr Tomasz Sulej oraz dr Piotr Szrek (naukowcy znani z przełomowego odkrycia tropów dewońskiego tetrapodia - czworonoga z Gór Świętokrzyskich), mgr Tomasz Singer, odkrywca pierwszego w świecie tropu dinozaura znajdującego się obok jego szkieletu.

    Stowarzyszenie organizuje konkursy wiedzy i quizy. Na terenie JuraParku Krasiejów prowadzone są wykopaliska paleontologiczne. JuraParki mają własne publikacje popularnonaukowe poświęcone skamieniałościom i dinozaurom. Jest to możliwe, bo teksty naukowe pisane przez uczonych współpracujących ze Stowarzyszeniem DELTA podpisywane są przez autorów pod "szyldem" JuraParku . Formułą tą posługują się Tomasz Singer i dr Gierliński.

    Zadaniem JuraParku jest połączenie edukacji z przygoda i rozrywką. Misją stowarzyszenia jest " uczyć bawiąc i bawić ucząc". Popularyzatorzy stawiają na aktywną formę zdobywania wiedzy i nabywania umiejętności. Wszystko to spięte jest klamrą przedsiębiorczości - parki dowodzą, że nauka i biznes mogą nie tylko wzajemnie się dopełniać, ale i stanowić jedność.

    W każdym z trzech JuraParków znajduje się ścieżka dydaktyczna. Zwiedzający mają mogą odbyć wędrówkę przez kolejne etapy dziejów życia na Ziemi pośród modeli dinozaurów, gadów ssakokształtnych oraz gigantycznych stawonogów. W Bałtowie można podziwiać prawie 100 modeli wymarłych zwierząt; w Solcu Kujawskim ponad 100, w Krasiejowie ponad 200. Wzdłuż ścieżki rozmieszczone są liczne plansze prezentujące charakterystyczne dla ery dinozaurów środowisko roślinne, zdjęcia z miejsc, w których odkryto skamieniałości dinozaurów oraz tablice.

    "Staramy się utrzymywać wysokie standardy naukowe. Modele, które można podziwiać w naszych JuraParkach wykonywane są przez współpracujących z nami paleoartystów z wielką dbałością o szczegóły oraz w zgodzie z najnowszymi odkryciami i standardami obowiązującymi w paleontologii" - zapewnia Pękala.

    Standardy te potwierdzają patronaty nad JuraParkami udzielone przez instytucje naukowe, takie jak Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie (PIG), Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Geografii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy czy Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego.

    W JuraParkach odbywają się ponadto lekcje muzealne dla uczniów, których tematy obejmują szeroki zakres zagadnień związanych z dziejami życia na naszej planecie (skamieniałości, ewolucja, antropogeneza, odkrycia paleontologiczne). Organizowane są też warsztaty edukacyjne dla najmłodszych dzieci.

    Na terenie parków utworzono jednostki (instytucje) paramuzealne. Muzeum Ziemi im. Karola Sabatha w JuraParku Solec posiada jedną z największych kolekcji skamieniałości w Polsce. Muzeum Jurajskie na terenie JuraParku Bałtów stanowi uzupełnienie ścieżki dydaktycznej. Dwie sale muzealne wypełnione są eksponatami pochodzącymi z różnych części świata i gromadzonymi w czasie wypraw odbywanych przez JuraPark Explorer Team. Funkcje muzeum pełni Pawilon Paleontologiczny znajdujący się w JuraParku Krasiejów.

    Jak przypomina Monika Pękala, odkryte w Krasiejowie złoża skamieniałości triasowych płazów i gadów należą do najbogatszych w Europie. Nad miejscem wykopalisk wznosi się Pawilon Paleontologiczny będący sam w sobie ciekawostką architektoniczną i naukową. Jest to jedyne miejsce w Europie, gdzie przez przeszkloną podłogę można oglądać odkryty materiał kostny triasowych gadów i płazów. Wiele doskonale zachowanych elementów szkieletowych znajduje się także w gablotach. Atrakcję stanowi rekonstrukcja szkieletu znalezionego właśnie w Krasiejowie dinozaurokształtnego gada sprzed ok.230 milionów lat o nazwie Silesaurus opolensis (silezaur - "śląski jaszczur").

    Park w Krasiejowie oferuje jeszcze jedną przygodę - podróż w czasie. Zorganizowany tu "Tunel Czasu" to niezwykłe kino, gdzie na pokładzie specjalnej kolejki - Kapsuły Czasu przemierzającej 300 metrowy tunel - "podróżnicy w czasie" stają się uczestnikami spektaklu popularno-naukowego.

    "Sabathówka" w Bałtowie jest miejscem, które przywołuje pamięć przedwcześnie zmarłego, a współpracującego z JuraParkiem Karola Sabatha, polskiego paleontologa i popularyzatora nauki. Umieszczono tu bloki skalne, pochodzące z obrzeżenia Gór Świętokrzyskich, pokryte dużą liczbą tropów pozostawionych przez jurajskie dinozaury. Kolekcja tropów została przez Stowarzyszenie DELTA uratowana przed dewastacją, przywieziona do Bałtowa, zakonserwowana i udostępniona zwiedzającym. W Kąciku Młodego Paleontologa dzieci mogą, przy użyciu odpowiednich narzędzi wydobyć prawdziwą skamieniałość, zaś pod wielką czapą czarownicy ułożyć dinopuzzle oraz zabawić się w tropiciela jurajskich stworów. W scenerii kamieniołomu odbywają się także warsztaty paleontologiczne.

    "Żydowski Jar" w Bałtowie to wąwóz, gdzie dr Gierliński znalazł tropy pozostawione przez roślinożerne driozaury, drapieżne ceratozaury oraz małego teropoda. Tropy zostały wyeksponowane i opisane. Modele ustawione w pobliżu tropów stanowią próbę rekonstrukcji sceny polowania, która prawdopodobnie rozegrała się przed milionami lat. Wędrówka z przewodnikiem wiodąca przez wąwóz lessowy, stwarza szansę zapoznania się z procesami geologicznymi kształtującymi powierzchnię Ziemi. Przyrodnicza część trasy, na której znajduje się m.in. stanowisko modrzewia polskiego, daje okazję do przypomnienia sobie wiadomości na temat polskiej fauny i flory.

    Bałtów może pochwalić się także zabytkowym młynem wybudowanym pod koniec XIX w. przez księcia Aleksandra Druckiego-Lubeckiego. W parku mieści się ponadto ogród zoologiczny - "Zwierzyniec Bałtowski"

    Stowarzyszenie jest współtwórcą wielu wystaw prezentowanych nie tylko w parkach, ale również w instytucjach partnerskich - instytutach naukowych. Delta ma też na swoim koncie publikacje popularnonaukowe pisane przez ludzi związanych z JuraParkiem lub JuraParku dotyczące. Katarzyna Janiszewska, Piotr Menducki i Ireneusz Wicik opublikowali książkę "W krainie dinozaurów". Grzegorz Marzec napisał "Krótki przewodnik po niezwykłym świecie prehistorycznych zwierząt" wzbogacony o rysunki Karola Sabatha. Marek Rej i Zbigniew Tyczyński to autorzy "Przewodnika po Bałtowie".

    Krótkie teksty popularnonaukowe poświęcone ciekawostkom i najnowszym odkryciom związanym ze światem dinozaurów umieszczane są w prasie lokalnej. W "Nowej Trybunie Opolska" Stowarzyszenie Delta sponsoruje cykl o nazwie "Klub dinomaniaka", w "Gazecie Ostrowieckiej" rubrykę o nazwie "Paleociekawostki". JuraParki współfinansowały projekt edukacyjny TVP 1 "Rodzinka Dinka" - cykl programów popularnonaukowych dla dzieci, których akcja toczy się w Bałtowie, Solcu Kujawskim i Krasiejowie.

    PAP - Nauka w Polsce

    kol/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    JuraPark Solec – park dinozaurów, otwarty w roku 2008 w Solcu Kujawskim. Jest to park częściowo wzorowany na parku w Bałtowie, zajmuje jednak znacznie większy obszar (ponad 12 ha) i jest jednym z największych tego typu parków w Europie. Dinopark w Krasiejowie – muzeum paleontologiczne połączone z parkiem rozrywki umieszczone na ciągle aktywnym terenie wykopalisk archeologicznych w Krasiejowie. Zwiedzający oprócz zwiedzenia muzeum i spędzenia czasu w parku rozrywki mogą udać się w na spacer po terenie wykopalisk, gdzie mogą zobaczyć repliki zwierząt prehistorycznych. JuraPark Bałtów – kompleks turystyczny znajdujący się we wsi Bałtów w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim. Głównym elementem parku są rekonstrukcje dinozaurów naturalnej wielkości. Kompleks został otwarty 7 sierpnia 2004 r. Jego właścicielem jest Stowarzyszenie Delta.

    Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie). Jurassic Park: Operation Genesis – gra komputerowa, w której wcielamy się w budowniczego parku jurajskiego, którego główną atrakcją są dinozaury. Gra oparta jest na trylogii filmów Jurassic Park. W grze jest wgranych 26 modeli dinozaurów, zauropodów jak i teropodów. Nie ma jednak w niej pterozaurów – spokrewnionych z dinozaurami gadów latających. Do gry są dostępne legalne, darmowe: mody, skiny dinozaurów, nowe modele dinozaurów itp. Godny uwagi jest soundtrack gry. Dźwięki dinozaurów są bowiem identyczne jak w filmie Jurassic Park, a muzyka tworzona była przy współudziale Melbourne Symphony Orchestra.

    Stowarzyszenie Przymierze - jest organizacją działającą na terenie powiatu janowskiego której celem jest między innymi kształtowanie postaw patriotycznych, popularyzowanie osiągnięć Ziemi Janowskiej i jej zasłużonych mieszkańców oraz dokumentowanie historii i współczesności Ziemi Janowskie. Ponadto stowarzyszenia stawia sobie za cel organizowanie przedsięwzięć na rzecz rozwoju naukowego, kulturalnego i wychowawczego dzieci i młodzieży oraz gromadzenie i rozpowszechnianie informacji rozwijających Ziemię Janowską. Eoraptor – rodzaj wczesnego dinozaura żyjącego w późnym triasie na terenie współczesnej Ameryki Południowej. Jego skamieniałości odkryto w formacji Ischigualasto w północno-zachodniej Argentynie, w osadach datowanych na karnik, około 232–229 mln lat. Zostały one odkryte w 1991 roku przez Ricarda Martíneza i opisane w 1993 przez Paula Sereno i współpracowników. Eoraptor był niewielkim dinozaurem, osiągającym długość około 1 m, ogólną budową i rozmiarami przypominającym prawdopodobnie ostatniego wspólnego przodka wszystkich dinozaurów. Eoraptor miał nietypowe dla większości dinozaurów uzębienie heterodontyczne, jest też jedynym, obok współczesnych mu niewielkich dinozaurów gadziomiednicznych Eodromaeus i Pampadromaeus, znanym dinozaurem mającym zęby na kości podniebiennej. Kończyny przednie, zakończone chwytnymi trójpalczastymi dłońmi, stanowiły mniej niż połowę długości kończyn tylnych, co sugeruje dwunożność eoraptora. Kształt koron zębów wskazuje, że Eoraptor był wszystkożerny lub całkowicie roślinożerny.

    Polskie Stowarzyszenie Fotoniczne (Photonics Society of Poland, PSP) - polska organizacja zrzeszająca naukowców, przedsiębiorców, administratorów nauki oraz studentów i doktorantów związanych z fotoniką i optoelektroniką. Celem stowarzyszenia jest upowszechnianie, fotoniki, rozwijanie więzi pomiędzy fizykami i inżynierami, naukowcami i praktykami pracującymi w tej dziedzinie, integracja i reprezentacja krajowego środowiska nauki i techniki. Powstało w dniu 18.10.2007 z przekształcenia Polskiej Sekcji SPIE działającej od 1988 roku. Współpracuje z pokrewnymi organizacjami zawodowymi: Sekcją Optyki Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Polskim Komitetem Optoelektroniki Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Sekcją Optoelektroniki Komitetu Elektroniki i Telekomunikacji Polskiej Akademii Nauk, Polską Sekcją IEEE oraz SPIE. Współdziała przy organizacji w kraju konferencji naukowych i przemysłowych z dziedziny optoelektroniki i fotoniki. PSP zrzesza ponad 300 członków w kraju i zagranicą. Śląska Kawiarnia Naukowa – stowarzyszenie koordynowane przez Tomasza Rożka. Jednym z projektów stowarzyszenia są comiesięczne spotkania służące popularyzacji nauki. Stowarzyszenie organizuje też interaktywną wystawę edukacyjną "Dolina Węgla".

    Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego – najmłodszy z piętnastu wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Powstał w roku 2002 na bazie Instytutu Biologii Molekularnej wchodzącego w owym czasie w skład Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi. Siedziba WBBiB mieści się przy ul. Gronostajowej 7 w Krakowie na terenie III Kampusu UJ. Wydział dysponuje nowoczesnymi laboratoriami oraz bardzo dobrze wyposażonymi salami dydaktycznymi.
    Prace naukowe prowadzone na WBBiB mają zróżnicowany charakter. Wśród nich można wyróżnić m.in.


    Leszek Korporowicz - socjolog. Profesor Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydziału Nauk Społecznych Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego oraz Katedry Stosowanych Nauk Społecznych Politechniki Śląskiej. W latach 2010-2012 dyrektor Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1983 do 2008 r. pracownik naukowy w Zakładzie Socjologii Kultury Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Uczeń i współpracownik jednej z najbardziej cenionych postaci współczesnej polskiej socjologii, prof. Antoniny Kłoskowskiej. Praca doktorska opublikowana przez Oficynę Naukową w 1993 r. pt. Tworzenie sensu. Język, kultura, komunikacja. Praca habilitacyjna opublikowana przez Instytut Socjologii w 1996 r. pt. Osobowość i komunikacja w społeczeństwie transformacji podejmowała problematykę kulturowych wymiarów globalizacji, wielokulturowości. Autor prowadzi w Zakładzie Socjologii Kultury badań nad komunikacją międzykulturową, przeobrażeniami wartości społecznych oraz nad dynamiką rozwoju kulturowego jednostki oraz grup, procesami kształtowania tożsamości kulturowej. W latach dziewięćdziesiątych prof. Korporowicz uczestniczył w rozwoju polskich badań ewaluacyjnych (studiów nad badaniem wartości i skuteczności programów społecznych). Pod jego redakcją ukazała się wydana przez Oficynę Naukową w 1997 r. praca pt. Ewaluacja w edukacji; inicjował powstanie Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego. Do 2009 roku był prorektorem Szkoły Wyższej im. Bogdana Jańskiego.

    Silezaur (Silesaurus) – rodzaj archozaura żyjącego w późnym triasie na terenie współczesnej Europy. Odkrycie skamieniałości co najmniej kilkunastu osobników pozwoliło na stosunkowo dokładną rekonstrukcję morfologii zwierzęcia, a także zbadanie mikrostruktury kości i fizjologii. Analizy te sugerują, że należał do grupy zwierząt zwinnych i aktywnych. Silezaur był prawdopodobnie średniej wielkości czworonożnym roślinożercą prowadzącym stadny tryb życia. Filogenetyczna pozycja rodzaju Silesaurus była przedmiotem intensywnych debat od chwili jego opisania. Niektórzy naukowcy klasyfikowali go jako prawdziwego dinozaura, jednak większość paleontologów uznaje go za bliską grupę zewnętrzną dinozaurów. Wszystkie znane skamieniałości należące bezsprzecznie do przedstawicieli tego rodzaju pochodzą z Krasiejowa w województwie opolskim. Nauka obywatelska (ang. citizen science, franc. sciences citoyennes, ros. гражданская наука) to badania naukowe, w których wolontariusze współpracują z badaczami zawodowymi, a także (szczególnie od lat 1990.) forma edukacji naukowej, forma współpracy w badaniach naukowych oraz ruch społeczny.

    Park stanowy Escalante Petrified Forest (ang. Escalante Petrified Forest State Park) to park stanowy w środkowej części amerykańskiego stanu Utah. Główną atrakcją parku są licznie występujące tu w naturze kawałki skrzemieniałego drewna, podobne do tych znajdujących się w Parku Narodowym Skamieniały Las w Arizonie. W parku znajduje się również muzeum, w którym poza skrzemieniałymi kawałkami drewna znajdują się również skamieniałe kości dinozaurów oraz artefakty pozostawione przez Indian z antycznego plemienia Fremont. Atrakcją parku jest także sztucznie utworzone jezioro, na którym można uprawiać sporty wodne. COPUS Komitet Publicznego Zrozumienia Nauki został założony w 1985 roku przez Brytyjskie Stowarzyszenie Nauki, Instytut Królewski oraz Towarzystwo Królewskie. Jego celem było tłumaczenie postępów naukowych i uczynienie ich bardziej dostępnymi dla nie-naukowców. Odegrał rolę w rozwoju Publicznego Zrozumienia Nauki. System dotacji COPUS został utworzony w 1987 roku, a ostatnia tura darowizn nastąpiła w 2003 roku.System został sfinansowany przez Biuro Nauki i Technologii oraz Towarzystwo naukowe. 25 dotacji wartych razem ponad 750 000 funtów zostało przyznanych w 2003 roku. W 2000 została utworzona nowa rada COPUS, by prowadzić współpracę naukową obejmującą całą Wielką Brytanię. Według raportu zleconego przez Towarzystwo Nauki i Technologii w 2002 roku Rada COPUS została odwołana.

    Dodano: 19.12.2011. 07:19  


    Najnowsze