• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nagroda im. Karskiego dla Nalewajko-Kulikow

    14.09.2010. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Historyk i pisarka Joanna Nalewajko-Kulikov została tegoroczną laureatką Nagrody im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej, przyznawanej za popularyzacją wiedzy o historii polskich Żydów. Wręczenie nagrody odbędzie się 15 września w Warszawie.

    Nagroda została ustanowiona przez Jana Karskiego w 1992 roku, a jej administrowanie powierzono Żydowskiemu Instytutowi Naukowemu YIVO (YIVO Institute for Jewish Research) w Nowym Jorku. Przyznawana jest corocznie autorom publikacji przedstawiających wkład Żydów polskich w kulturę polską. Wysokość nagrody to 5 tys. dolarów.

    Tegoroczna laureatka, urodzona w roku 1976 w Warszawie, Joanna Nalewajko-Kulikov jest adiunktem w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Związana także z Żydowskim Instytutem Historycznym i z Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie. Głównym obszarem jej zainteresowań badawczych są historia kultury jidysz w Polsce w XIX i XX wieku, los Żydów polskich w okresie Zagłady oraz dzieje społeczności żydowskiej w PRL.

    Joanna Nalewajko-Kulikov jest autorką dwóch monografii: "Strategie przetrwania: Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy" (2004), która została nagrodzona przez Fundację Aleksandra Gieysztora i Ministerstwo Edukacji Narodowej, oraz "Obywatel Jidyszlandu: rzecz o żydowskich komunistach w Polsce" (2009). Druga monografia to rys życia i działalności politycznej poety i działacza komunistycznego Dawida Sfarda na tle dziejów społeczności żydowskiej w Polsce w latach 1930-1968. Joanna Nalewajko-Kulikov jest też autorką esejów związanych z historią i kulturą Żydów w Polsce do 1968 roku, a także tłumaczką z jidysz.

    Zmarły 13 lipca 2000 roku Profesor Jan Karski był w czasie wojny kurierem rządu polskiego w Londynie. Przedostał się z okupowanej Polski na Zachód i przekazał rządom alianckim informacje o postępującej zagładzie ludności żydowskiej w Polsce, dokonywanej przez okupantów niemieckich. Nagroda została ufundowana przez Jana Karskiego dla uhonorowania pamięci jego żony, Poli Nireńskiej, tancerki i choreografa, która w czasie wojny uratowała się jako jedyna z ponadsiedemdziesięcioosobowej rodziny żydowskiej.

    Laureatkę nagrody w roku 2010 wybrał Komitet w składzie: prof. Jerzy Tomaszewski, prof. Feliks Tych, dr Eleonora Bergman (dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie), dr Jonathan Brent (dyrektor YIVO Institute) i Marek Web (YIVO Institute).

    W poprzednich latach laureatami Nagrody Jana Karskiego i Poli Nireńskiej byli m.in: Jerzy Ficowski, Henryk Grynberg, Hanna Krall, ks. Stanisław Musiał, Joachim Russek, Joanna Tokarska-Bakir.

    Wręczenie nagrody odbędzie w środę 15 września w warszawskim Żydowskim Instytucie Historycznym. ASZW

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nagroda Jana Karskiego i Poli Nireńskiej została ufundowana w 1992 roku przez prof. Jana Karskiego (1914-2000) legendarnego kuriera wojennego Rządu RP na uchodźstwie, świadka Holocaustu i Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Ustanowił ją dla uhonorowania pamięci swej żony Poli Nireńskiej, tancerki i choreografki, która w czasie wojny jako jedyna przeżyła z ponad 70-osobowej rodziny żydowskiej. Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny – stowarzyszenie założone w 1951, mające na celu zachowanie i utrwalenie pamięci o kulturze i historii Żydów polskich oraz ich wkładzie w kulturę światową. Swoje cele realizuje obecnie głównie poprzez wspieranie budowy i tworzenia wystawy głównej Muzeum Historii Żydów Polskich oraz działalności Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma. Ławeczka Jana Karskiego – monument znajdujący się na warszawskim Muranowie, na skwerze przy Muzeum Historii Żydów Polskich, w pobliżu pierwszego pomnika Bohaterów Getta.

    Wirtualny Sztetl (ang. Virtual Shtetl) – portal społecznościowy o żydowskiej historii lokalnej, multimedialny projekt Muzeum Historii Żydów Polskich. Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie (MHŻP) – muzeum znajdujące się w Śródmieściu Warszawy, na Muranowie. Jest jedyną polską instytucją kultury dokumentującą tysiącletnią historię Żydów w Polsce.

    Idisz Buch (jid. ייִדיש בוך) – wydawnictwo literatury żydowskiej w języku jidysz z siedzibą w Warszawie, działające w latach 1947-1968. Wskutek upaństwowienia kultury i organizacji żydowskich w roku 1950, Idisz Buch stało się jedynym wydawnictwem książkowym mniejszości żydowskiej w Polsce. W okresie swojej działalności Idisz Buch wydał ok. 350 książek. Publikując ok. 30 książek rocznie we wczesnych latach pięćdziesiątych, Idisz Buch należał do ścisłej czołówki wydawnictw jidyszowych na świecie. Zygmunt Rolat (ur. 1930 w Częstochowie) – polsko-żydowski filantrop zamieszkały w Stanach Zjednoczonych, działacz kulturalny, mecenas sztuki, biznesmen, działacz na rzecz dialogu polsko–żydowskiego, prezydent Światowego Związku Żydów Częstochowian i Ich Potomków z siedzibą w Nowym Jorku, Honorowy Obywatel Miasta Częstochowy, członek Rady Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie oraz przewodniczący Północnoamerykańskiego Komitetu Wspierania Muzeum.

    Cmentarz żydowski w Iwaniskach – kirkut społeczności żydowskiej niegdyś zamieszkującej Iwaniska. Powstał w XIX wieku. W czasie II wojny światowej został całkowicie zdewastowany i przestał istnieć, ponieważ okoliczni mieszkańcy zabrali macewy do celów użytkowych. Dopiero w 2006 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Żydów z Iwanisk, Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, organizacji Projekt Restauracji Cmentarzy Żydowskich w Polsce, Wójta Gminy Iwaniska, Starosty Opatowskiego oraz lokalnych społeczników, cmentarz został uporządkowany i ogrodzony. Dzięki apelom wystosowanym do społeczności lokalnej przez proboszcza Stanisława Kolasę i miejscowego nauczyciela, odzyskano kilkadziesiąt fragmentów macew, które wmurowano w ogrodzenie. Obecny cmentarz ma powierzchnię 1 ha, w jego centrum znajduje się obelisk upamiętniający historię i zagładę Żydów. Nekropolia usytuowana jest na zachód od miejscowości. YIVO (jid. ייִוואָ) – założone w 1925 roku w polskim podówczas Wilnie, powstało jako Żydowski Instytut Naukowy (jid. ייִדישער וויסנשאַפֿטלעכער אינסטיטוט / Jidiszer Wisnszaftlecher Institut). Skrót ten jest akronimem jego pierwotnej nazwy. Przemianowane na YIVO Institute for Jewish Research, od 1940 roku ma siedzibę w Nowym Jorku i jest najbardziej autorytatywnym źródłem ortografii, leksykografii oraz innych pokrewnych studiów nad językiem jidysz, co oznacza, że jest de facto jego regulatorem.

    Polska pomoc Żydom w czasie II wojny światowej – ogół pomocy polskich organizacji humanitarnych, rządu polskiego na uchodźstwie, struktur państwa podziemnego oraz ludności cywilnej RP jaka została skierowana wobec ludności żydowskiej w czasie II wojny światowej w latach 1939-1945. Zawiera się w niej działalność informacyjna związana z prześladowaniami oraz zbrodniami dokonywanymi przez okupanta niemieckiego na ludności żydowskiej, a także pomoc materialna mająca wymiar humanitarny oraz ukrywanie Żydów przed deportacją do gett oraz obozów koncentracyjnych.

    Lilianna Mitelman, z domu Abramson (ur. 15 sierpnia 1950 w Łodzi) – polska działaczka społeczności żydowskiej, w latach 19982001 przewodnicząca łódzkiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, popularyzatorka kultury żydowskiej. Jako pierwsza w Polsce, w połowie lat 90. zorganizowała kursy języka jidysz.

    Józef Gitler-Barski (jid. יוסף גיטלער־בארסקי; ur. 3 marca 1898 w Warszawie, zm. 28 maja 1990 w Warszawie) – działacz społeczności żydowskiej w Polsce, z wykształcenia ekonomista, sekretarz generalny Jointu w RP (1945–1950), dyrektor naczelny PKO (1950–1953). Wieloletni dyrektor Zakładów Przemysłu Cukierniczego im. 22 Lipca. Radny Stołecznej Rady Narodowej (1958–1961). Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci (ang. Polish Righteous – Recalling Forgotten History) – projekt zajmujący się upamiętnieniem Polaków, którzy w czasie II wojny światowej udzielali pomocy Żydom, przede wszystkim Polskich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Realizowany jest przez Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie (MHŻP).

    Dodano: 14.09.2010. 00:40  


    Najnowsze