Krew i produkty krwiopochodne jednymi z najważniejszych leków :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Powiązanie między białkiem krzepnięcia krwi a rakiem

Szansa na bezpieczniejsze przetaczanie krwi

Naukowcy twierdzą, że wysokie ciśnienie krwi może zwiększać zagrożenie nowotworami

Poziom cukru we krwi jest uwarunkowany genetycznie

Komórki macierzyste krwi pępowinowej - obecne zastosowania

WIDEO: Komórki krwi przekształcone w bijące miocyty

Krew i produkty krwiopochodne wciąż należą do najważniejszych leków i nieprędko zastąpią je preparaty sztucznego pochodzenia. Co roku w Polsce dokonuje się około 2 milionów przetoczeń krwi - mówił dr Wojciech Łuszczyna na konferencji prasowej, zorganizowanej przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Jak powiedział dr Dariusz Piotrowski, dyrektor Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie, bez krwi nie mogłyby działać szpitale. Samo Centrum Zdrowia Dziecka, gdzie przeprowadza się 450 operacji serca rocznie, potrzebuje do tego celu kilkuset litrów krwi.

Pierwsze próby przetaczania krwi podjęto już w XVII wieku, jednak początkowo często kończyły się niepowodzeniem. Dopiero dzięki odkryciu grup krwi, właściwej temperatury przechowywania (4 stopnie Celsjusza) oraz środków zapobiegających krzepnięciu stało się możliwe powszechne stosowanie przetaczania krwi - przypomniała dr Elżbieta Lachert z Instytutu Hematologii i Transfuzjologii. Wprowadzone w ostatnich latach techniki pozwalające na przetaczanie krwi w układzie zamkniętym znacznie zmniejszyły ryzyko zakażenia krwi z zewnątrz, jednak nadal biorca krwi mógł zarazić się od dawcy - czego dowiodły tragiczne serie zakażeń wirusowymi zapaleniami wątroby typu B czy C oraz wirusem HIV.

By temu zapobiec, stosuje się wiele środków bezpieczeństwa. Po pierwsze dawcy powinni być starannie dobrani (na podstawie ankiet i badań), a ich krew trafiać do biorców dopiero po upłynięciu pewnego czasu (by mogło się ujawnić ewentualne zakażenie). Pod drugie krew jest zawsze badana na obecność wirusów, a następnie poddawana obróbce (inaktywacji), która ma eliminować wszelkie szkodliwe czynniki. W tym celu używa się miedzy innymi nanofiltracji i różnych substancji niszczących wirusy. Wreszcie ważnym elementem jest wprowadzenie odpowiedniego systemu jakości - polskie centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa spełniają te warunki.

Choć krew oddawana jest honorowo, wysokie koszty jej obróbki, magazynowania i przetwarzania sprawiają, że to drogi lek. Trwają prace nad sztuczną krwią, ale preparaty krwiozastępcze wciąż dalekie są od doskonałości. Oprócz pełnej krwi, w praktyce leczniczej stosuje się także preparaty krwiopochodne - na przykład samo osocze, krwinki czy płytki. Z krwi wytwarzany jest również medyczny klej fibrynowy, albuminy i immunoglobuliny.

Szczególnym przypadkiem produktu krwiopochodnego są czynniki krzepnięcia - głównie VIII i IX, które trzeba stale podawać chorym na hemofilię. Bez nich łatwo mogliby się wykrwawić. Można je uzyskiwać z krwi, ale mogą też być wytwarzane dzięki rekombinacji genetycznej - na przykład przez zmienione genetycznie komórki zwierzęce. Nasze władze nie chcą kupować leków rekombinowanych, bo są o kilkadziesiąt procent droższe.

Jak jednak zwracają uwagę przedstawiciele organizacji osób chorych na hemofilię, stosowanie pozornie tańszych krwiopochodnych preparatów czynników krzepnięcia może się dla pacjentów skończyć utratą zdrowia, zaś dla budżetu - wielokrotnie wyższymi wydatkami.

Preparaty czynnika krzepnięcia przygotowuje się z krwi nawet dziesiątek tysięcy dawców, a chorzy na hemofilię muszą je przyjmować systematycznie. Wystarczy jeden lub kilku zarażonych dawców, by zakazić nawet 90 procent pacjentów z hemofilią - a oni z kolei mogą zarazić zdrowych.

Irlandczycy już wiele lat temu zrezygnowali z krwiopochodnych czynników krzepnięcia na rzecz rekombinowanych, uzyskując korzyści finansowe i zdrowotne. W Polsce też mogłoby się to opłacić. Tyle, że aby to zauważyć, konieczna byłaby współpraca między Ministerstwem Zdrowia, NFZ i ZUS - podkreślił dr Wojciech Łuszczyna z Urzędu Rejestracji.

PAP - Nauka w Polsce, Paweł Wernicki

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Krwiodawstwo akcja społeczna mająca na celu pozyskiwanie krwi od osób zdrowych na rzecz osób wymagających transfuzji krwi (np. podczas operacji chirurgicznej) lub do produkcji preparatów krwiopochodnych. pełny tekst

Transfuzja krwi, przetoczenie krwi zabieg polegający na przetaczaniu pewnej ilości krwi lub składników krwi. Ma na celu substytucję utraconych składników. pełny tekst

Plazma krwi to płyn pozostały po oddzieleniu (np. odwirowaniu) z krwi wszystkich komórek. Jest to osocze krwi - 55% całej objętości krwi, na które składają się białka, woda i jony. pełny tekst

Transfuzja krwi, przetoczenie krwi zabieg polegający na przetaczaniu pewnej ilości krwi lub składników krwi. Ma na celu substytucję utraconych składników. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".