Pneumokoki wywołują groźne dla życia zapalenie płuc nie tylko u dzieci. Narażone na nie są zwłaszcza osoby po 65. roku życia, palące lub z chorobami przewlekłymi. Najlepszą ochronę przed zgonem i pobytem w szpitalu zapewni im szczepienie - zachęcają lekarze.



O niebezpiecznych powikłaniach infekcji pneumokokami u dorosłych oraz o najlepszej metodzie ich prewencji mówili specjaliści w czwartek na konferencji prasowej w Warszawie.

Zapowiedziano na niej ogólnopolską akcję szczepień przeciw pneumokokom, która będzie prowadzona w 156 placówkach opieki medycznej w całej Polsce od 14 lutego do 14 marca, w ramach kampanii "Pneumokoki u dorosłych - ZASZCZEP ZDROWE NAWYKI". Dorośli z grup szczególnie narażonych na inwazyjną chorobę pneumokokową będą mogli się wtedy zaszczepić 23-walentną szczepionką polisacharydową przeciw tym bakteriom w cenie o 40 proc. niższej niż standardowa (tj. ok. 40-45 zł). Adresy placówek, które biorą udział w akcji znajdują się na stronie internetowej (www.pneumokokiudorosłych.pl).

"Pneumokoki to wszędobylskie bakterie łatwo przenoszące się między ludźmi drogą kropelkową. Każdy człowiek zetknie się z nimi w swoim życiu i przejdzie jakąś infekcję przez nie wywołaną. Niestety, nie daje to żadnej odporności, dlatego takie zakażenia można przechodzić wiele razy" - powiedział pneumonolog prof. Adam Antczak z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Przypomniał, że pneumokoki mogą wywoływać zapalenie tchawicy, oskrzeli, krtani, gardła. Zdarza się jednak, że prowadzą do tzw. inwazyjnej choroby pneumokokowej (IChP), która najczęściej przybiera postać zapalenia płuc, ale może też prowadzić do zapalenia opon mózgowych czy sepsy.

Częstość zachorowań na IChP jest największa u dzieci do 5 lat i gwałtownie wzrasta po 65. roku życia. Według prof. Barbary Bień, kierownika Kliniki Geriatrii na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku, ma to związek z tym, że u dzieci układ odporności jest jeszcze niedojrzały, a u osób starszych znacznie osłabiony. Poza tym, większość seniorów cierpi na choroby przewlekłe, jak cukrzyca, choroby serca, choroby układu oddechowego, które dodatkowo obniżają odporność i zwiększają ryzyko rozwoju IChP.

Co roku, w Polsce z powodu zapalenia płuc umiera ponad 8 tys. osób. Jak podkreśliła prof. Bień, aż 40 proc. przypadków tej choroby wywołują pneumokoki. Ryzyko zgonu z jej powodu dotyczy kilku procent osób z ogólnej populacji, ale już co szóstej osoby po 65. roku życia i około połowy w wieku 75 lat i starszych.

"Na zapalenie płuc wywołane pneumokokami bardziej narażeni są również palacze. W grupie palącej ponad 25 papierosów dziennie ryzyko tego schorzenia jest ponad 7 razy wyższe niż wśród niepalących" - powiedział prof. Witold Zatoński z Centrum Onkologii w Warszawie. Dzieje się tak, gdyż dym tytoniowy przyspiesza starzenie płuc i zmniejsza sprawność układu odporności.

Według ekspertów, najlepszą metodą zapobiegania IChP wśród dorosłych z grup ryzyka jest podanie im 23-walentnej szczepionki polisacharydowej. Przeważnie wystarczy jedna dawka. Według prof. Antczaka, z tej możliwości profilaktyki powinny skorzystać wszystkie osoby po 65. roku życia, palacze papierosów w wieku 19-64 lata, astmatycy w wieku 19-64 lata, pacjenci z cukrzycą, chorobami serca czy przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) oraz osoby z zaburzeniami odporności.

Z danych przedstawionych na konferencji wynika, że szczepionka obniża ryzyko IChP o 50-80 proc., a ryzyko zgonu z powodu pneumokokowego zapalenia płuc o ponad 50 proc. Spada też znacznie ryzyko pobytu w szpitalu.

"To doskonała broń, która zapobiega nie tylko zachorowaniom i zgonom, ale też daje realne oszczędności, bo szpitalne leczenie ciężkiego zapalenia płuc kosztuje nawet kilkadziesiąt tys. złotych" - podkreślił prof. Antczak.

Tymczasem, ostatnie badania Pracowni Badań Społecznych (PBS DGA) wykazały, że w Polsce tylko 2,5 proc. seniorów i 2,9 proc. palaczy poddało się w swoim życiu takiemu szczepieniu.

PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga 

krf/bsz