Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Czwartek, 31 maja 2012
Petronia, Bożysława, Ernestyna, Teodor
 1891: budowa Kolei Transsyberyjskiej
 1970: zagłada miasta Yungay w Peru
 WHO: Dzień bez Papierosa
Nowe publikacje
Mechanizm opuszczania modeli żaglowców w Dworze Artusa
Dodano:
|23 Gru 2010|, 2010 08:04
|
|
|
Unikatowe w skali kraju modele żaglowców z Dworu Artusa zostały wyposażone w mechanizm elektryczny opuszczający je na wysokość dostępną dla zwiedzających. Do tej pory obiekty wisiały ponad dwa metry nad posadzką i nie można było ich z bliska obejrzeć.
Jak powiedział dyrektor Muzeum Historii Miasta Gdańska Adam Koperkiewicz podczas uroczystości uruchomienia mechanizmu, oprócz korzyści dla zwiedzających, nowe rozwiązanie znacznie ułatwi i przeglądy, i konserwację modeli.
Twórcą urządzenia, które za pomocą pilota, pozwala opuszczać modele żaglowców, jest Anna Świderska z Politechniki Gdańskiej (PG). Przygotowała je w ramach swojej pracy magisterskiej pod kierunkiem senatora, b. rektora tej uczelni profesora Edmunda Wittbrodta. Mechanizm wart kilkadziesiąt tysięcy został podarowany muzeum przez PG.
Modele żaglowców z Dworu Artusa, pochodzące z okresu od XVI do połowy XIX wieku, stanowią najcenniejszą tego typu kolekcję w Polsce i jedną z najciekawszych w Europie. Jak przystało na hanzeatycki i portowy Gdańsk przez stulecia były one elementem dekoracyjnym wnętrza tej reprezentacyjnej budowli w mieście.
Najstarszym i zarazem najbardziej tajemniczym z modeli Dworu Artusa jest galera zwana też feluką. Pod herbem Gdańska umieszczono bowiem na niej trzy złote półksiężyce na zielonym polu. Wierzchołki belek konstrukcyjnych zaś zwieńczono trzema rodzajami główek o orientalnych rysach twarzy, charakterystycznych fryzurach, wąsach brodzie i turbanach. Symbolika tych elementów jest niewątpliwie turecka.
Nie znaczy to jednak, że model feluki powstał w kraju nad Bosforem. W opinii dyrektora Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku Jerzego Litwina, autora pracy "Zabytkowe modele okrętów z Dworu Artusa w Gdańsku", muzułmanie praktykowali ceremoniał wbijania na pale odciętych głów nieprzyjaciół w intencji ich pohańbienia. Dlatego główek na feluce nie można traktować, jako formy zdobnicze, lecz jako ewidentny akt zemsty na wyznawcach Islamu.
W XVI w. rejon Morza Śródziemnego był areną walk między światem muzułmańskim a chrześcijańskim. Trwające wojny, a w związku z tym ogromne ryzyko nie odstraszało kupców i żeglarzy od wypraw w te obszary. Gdańszczanie na przykład utrzymywali regularne kontakty ze Stambułem i Kairem. Wielu z nich przypłaciło to życiem lub niewolą.
Bractwa gdańskiego Dworu Artusa w ramach działalności dobroczynnej niejednokrotnie podejmowały akcje wykupu współobywateli z tureckiej niewoli. W 1575 r. Bractwo Szyprów wypłaciło zapomogę dla takiego marynarza. Być może to właśnie ten marynarz w dowód wdzięczności wykonał dla Dworu Artusa model feluki, której pierwowzór był jego więzieniem. Ponury los galernika mógł być wystarczającym powodem do symbolicznej zemsty na dawnych prześladowcach.
Od końca lat 70. XVI w. z modelem feluki związane są tradycje salutacyjne - wystrzałem z niej czczono wielkie wydarzenia: zwycięstwo Batorego pod Pskowem w 1579 r. i elekcję Zygmunta III oraz wizyty w mieście znakomitych gości jak królowie czy następcy tronu. Współcześnie salut z feluki towarzyszy pobytowi ważnych gości we Dworze Artusa. Po specjalnym sygnale skomponowanym przez profesora Akademii Muzycznej w Gdańsku kanonier w stylowym stroju odpala lontownicą miniaturową armatkę na dziobie modelu okrętu.
Liczba modeli, jak też miejsca ich podwieszenia w Wielkiej Hali Dworu Artusa zmieniały się wielokrotnie. Poza feluką do naszych czasów przetrwały: dwupokładowiec "Mars" z 1697 roku, "Den Heldenmodige" z XVIII w. "St.Jacob" z 1695 roku (model najprawdopodobniej ufundowany przez Bractwo Szyprów) i model gdańskiego statku handlowego z 1775 roku należący do wystroju Sieni Gdańskiej. ROP
PAP - Nauka w Polsceabe/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Dwór Artusa w Elblągu Najwcześniejsze wzmianki o Dworze Artusa pochodzą z lat 1319 - 1320. Tradycyjnie fundacja utożsamiana była z wielkim mistrzem krzyżackim Winrichem von Kniprode w roku 1351. Dwór znajdował się przy ulicy Rybackiej 9. W latach 1338 i 1352 Dwór otrzymał nadania łąk na terenach podmiejskich i prawo korzystania z placu składowego na drewno. W XIV w. był podzielony na cztery ławy: Łowczych, Rycerską, św. Jerzego i św. Marcina. Początkowo zarząd sprawowały dwie pierwsze ławy, jednak po ich zaniku na przełomie XV i XVI w. przejęły dwie ostatnie. W latach 1578 - 1581 wzniesiono nową siedzibę bractwa św. Jerzego zwaną Dworem Artusa na narożniku Starego Rynku i ul. Kowalskiej w stylu manieryzmu niderlandzkiego według projektu Hansa Schneidera z Lindau. Bractwo przeprowadziło się do niego oficjalnie w 1583 r. W dokumentach często zwany był Artushof-Junkerhof. Dwór z miejsca spotkań kupców stał się miejscem oficjalnych przyjęć i przedstawień. W Dworze na parterze znajdowała się Wielka Sala, w której był chór muzyczny, za salą znajdowała się kuchnia. Piwnice były wydzierżawiane kupcom na skład. Wyposażenie pochodziło z XVI - XVII w. W sali zebrań na ścianie znajdowała się drewniana kolosalna figura św. Jerzego i dwa jelenie z naturalnym porożem. Budynek przebudowano w 1786 r. na mieszkalny, a w 1878 wyburzono i wzniesiono na jego miejscu neorenesansową kamienicę ozdobioną rzeźbą św. Jerzego, która została zniszczona w lutym 1945 r. Od 1982 r. prowadzono badania archeologiczne na miejscu starego i nowego dworu Artusa. W ostatnim czasie na miejscu nowego Dworu Artusa rozpoczęto budowę nowoczesnego biurowca.
pełny tekst
Dwór Artusa w Elblągu Najwcześniejsze wzmianki o Dworze Artusa pochodzą z lat 1319 - 1320. Tradycyjnie fundacja utożsamiana była z wielkim mistrzem krzyżackim Winrichem von Kniprode w roku 1351. Dwór znajdował się przy ulicy Rybackiej 9. W latach 1338 i 1352 Dwór otrzymał nadania łąk na terenach podmiejskich i prawo korzystania z placu składowego na drewno. W XIV w. był podzielony na cztery ławy: Łowczych, Rycerską, św. Jerzego i św. Marcina. Początkowo zarząd sprawowały dwie pierwsze ławy, jednak po ich zaniku na przełomie XV i XVI w. przejęły dwie ostatnie. W latach 1578 - 1581 wzniesiono nową siedzibę bractwa św. Jerzego zwaną Dworem Artusa na narożniku Starego Rynku i ul. Kowalskiej w stylu manieryzmu niderlandzkiego według projektu Hansa Schneidera z Lindau. Bractwo przeprowadziło się do niego oficjalnie w 1583 r. W dokumentach często zwany był Artushof-Junkerhof. Dwór z miejsca spotkań kupców stał się miejscem oficjalnych przyjęć i przedstawień. W Dworze na parterze znajdowała się Wielka Sala, w której był chór muzyczny, za salą znajdowała się kuchnia. Piwnice były wydzierżawiane kupcom na skład. Wyposażenie pochodziło z XVI - XVII w. W sali zebrań na ścianie znajdowała się drewniana kolosalna figura św. Jerzego i dwa jelenie z naturalnym porożem. Budynek przebudowano w 1786 r. na mieszkalny, a w 1878 wyburzono i wzniesiono na jego miejscu neorenesansową kamienicę ozdobioną rzeźbą św. Jerzego, która została zniszczona w lutym 1945 r. Od 1982 r. prowadzono badania archeologiczne na miejscu starego i nowego dworu Artusa. W ostatnim czasie na miejscu nowego Dworu Artusa rozpoczęto budowę nowoczesnego biurowca.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|